乌夜啼·昨夜风兼雨
唐 李煜
古诗词:乌夜啼·昨夜风兼雨原文翻译+全文注释译文+原著赏析
原文:
[唐] 李煜昨夜风兼雨,
帘帏飒飒秋声。
烛残漏断频欹枕,
起坐不能平。
世事漫随流水,
算来一梦浮生。
醉乡路稳宜频到,
此外不堪行。
注释:
【1】兼:同有,还有。【2】帘帏(wéi):帘子和帐子。帘,用布、竹、苇等做的遮蔽门窗的东西。帏,同帷,帐子,幔幕,一般用纱、布制成。
【3】飒飒(sà):象声词,这里形容风吹帘帏发出的声音。
【4】烛残:蜡烛燃烧将尽。残,尽,竭。
【5】漏断:漏壶中的水已经滴尽,表示时间已经很晚。漏,漏壶,为古代计时的器具,用铜制成。壶上下分好几层,上层底有小孔,可以滴水,层层下注,以底层蓄水多少计算时问。
【6】频:时常,频繁。
【7】欹(qī)枕:通彀,斜,倾斜。欹枕,头斜靠在枕头上。
【8】平:指内心平静。
【9】世事:指人世间的各种各样的事情。
【10】漫:枉然,徒然。
【11】浮生:指人生短促,世事虚浮不定。浮,这里为短暂、空虚之意。
【12】醉乡:指人醉酒时神志不清的状态。
【13】稳:平稳,稳当。宜,应当。
【14】不堪行:不能行。堪,能够。
作品赏析:
词的上片,主要写作者的凄苦境遇和无奈情态。“昨夜风兼雨”,不从日而偏从夜写起,是写作者悲怀愁思的夜不能寐,“风兼雨”与“飒飒秋声”相对应,是渲染环境、气氛。在这种凄凉寒苦的景色中,作者的心境是可想而知的。之所以说“昨夜”,当还有一种不堪回首的感触在其中罢。这里虽然客观的写景,但主人公的形象,尤其是他的彷徨、郁闷的心情却已隐然可见。接下来二句就是直写了。李煜在《喜迁莺·晓月坠》中曾有“无语枕频欹”之句,与此句“烛残漏断频欹枕”用意相同,但所思不同。以前是怀想佳人,君存情爱在先,如今却是是国破家亡成阶下之囚,境遇不同,感触自是相异,于是看“烛残”、听“漏断”,虽然仍是“无语”,但却已是“起坐不能平”了。“不能平”的不是身体,而是心境,这一次是连梦都没有了。上片虽似写景为主,描摹情状,但事实上作者那种愁思如潮、郁抑满怀的心情却已淋漓尽致地表现出来,深沉而又挚切。词的下片以抒情为主,抒发作者的切肤之痛和人生感慨。这既是“起坐不能平”的原因,也是“起坐不能平”中思前想后的结论。“世事漫随流水,算来梦里浮生”,昨日一国之君,今日阶下之囚;昨夜欢歌笑语,今夜“烛残漏断”,明日明夜呢?作者的苦痛遭遇,不能不使他有人生如梦的感慨和浩叹。一个“漫”字,极空虚,极幻妄,准确地传达了作者的万千思绪。一个“算来”,既说明作者是总结回顾了自己的过去得出的结论,但同时也传达出作者的那种十分迷惘、无奈的心情,同“漫”字一样地生动、传神。作者的这种慨叹是沉痛的,但同时也是消极的,于是作者宁愿醉去不醒,宁愿迷迷糊糊,“醉乡路稳宜频到”,原来作者指望的是一个“稳”字,一语道破天机,作者处境的危险困苦不言自明。所以我们并不能从这个角度太过严厉地去批评李煜的颓废消极思想,环境使然,差可理解。更何况即便如此,李煜也仍是难逃恶运,不久于世。
全词比较鲜明地体现了李煜后期作品的特色:情感真实,清新自然。尤其是这首词,作者对自己的苦痛毫不掩饰,把自己的人生感慨明白写出,不假饰,不矫情,简洁质朴,有现实感,虽然思想情调不高,但艺术价值不低。
拼音版对照
[ tang] li yu
zuo ye feng jian yu,
lian wei sa sa qiu sheng。
zhu can lou duan pin qi zhen,
qi zuo bu neng ping。
shi shi man sui liu shui,
suan lai yi meng fu sheng。
zui xiang lu wen yi pin dao,
ci wai bu kan xing。
【2】 lian wei(wéi): lian zi he zhang zi。 lian, yong bu、 zhu、 wei deng zuo de zhe bi men chuang de dong xi。 wei, tong wei, zhang zi, man mu, yi ban yong sha、 bu zhi cheng。
【3】 sa sa(sà): xiang sheng ci, zhe li xing rong feng chui lian wei fa chu de sheng yin。
【4】 zhu can: la zhu ran shao jiang jin。 can, jin, jie。
【5】 lou duan: lou hu zhong de shui yi jing di jin, biao shi shi jian yi jing hen wan。 lou, lou hu, wei gu dai ji shi de qi ju, yong tong zhi cheng。 hu shang xia fen hao ji ceng, shang ceng di you xiao kong, ke yi di shui, ceng ceng xia zhu, yi di ceng xu shui duo shao ji suan shi wen。
【6】 pin: shi chang, pin fan。
【7】 qi(qī) zhen: tong gou, xie, qing xie。 qi zhen, tou xie kao zai zhen tou shang。
【8】 ping: zhi nei xin ping jing。
【9】 shi shi: zhi ren shi jian de ge zhong ge yang de shi qing。
【10】 man: wang ran, tu ran。
【11】 fu sheng: zhi ren sheng duan cu, shi shi xu fu bu ding。 fu, zhe li wei duan zan、 kong xu zhi yi。
【12】 zui xiang: zhi ren zui jiu shi shen zhi bu qing de zhuang tai。
【13】 wen: ping wen, wen dang。 yi, ying dang。
【14】 bu kan xing: bu neng xing。 kan, neng gou。
ci de xia pian yi shu qing wei zhu, shu fa zuo zhe de qie fu zhi tong he ren sheng gan kai。 zhe ji shi“ qi zuo bu neng ping” de yuan yin, ye shi“ qi zuo bu neng ping” zhong si qian xiang hou de jie lun。“ shi shi man sui liu shui, suan lai meng li fu sheng”, zuo ri yi guo zhi jun, jin ri jie xia zhi qiu; zuo ye huan ge xiao yu, jin ye“ zhu can lou duan”, ming ri ming ye ne? zuo zhe de ku tong zao yu, bu neng bu shi ta you ren sheng ru meng de gan kai he hao tan。 yi ge“ man” zi, ji kong xu, ji huan wang, zhun que di chuan da le zuo zhe de wan qian si xu。 yi ge“ suan lai”, ji shuo ming zuo zhe shi zong jie hui gu le zi ji de guo qu de chu de jie lun, dan tong shi ye chuan da chu zuo zhe de na zhong shi fen mi wang、 wu nai de xin qing, tong“ man” zi yi yang di sheng dong、 chuan shen。 zuo zhe de zhe zhong kai tan shi chen tong de, dan tong shi ye shi xiao ji de, yu shi zuo zhe ning yuan zui qu bu xing, ning yuan mi mi hu hu,“ zui xiang lu wen yi pin dao”, yuan lai zuo zhe zhi wang de shi yi ge“ wen” zi, yi yu dao po tian ji, zuo zhe chu jing de wei xian kun ku bu yan zi ming。 suo yi wo men bing bu neng cong zhe ge jiao du tai guo yan li di qu pi ping li yu de tui fei xiao ji si xiang, huan jing shi ran, cha ke li jie。 geng he kuang ji bian ru ci, li yu ye reng shi nan tao e yun, bu jiu yu shi。
quan ci bi jiao xian ming di ti xian le li yu hou qi zuo pin de te se: qing gan zhen shi, qing xin zi ran。 you qi shi zhe shou ci, zuo zhe dui zi ji de ku tong hao bu yan shi, ba zi ji de ren sheng gan kai ming bai xie chu, bu jia shi, bu jiao qing, jian jie zhi pu, you xian shi gan, sui ran si xiang qing tiao bu gao, dan yi shu jia zhi bu di。
zuo ye feng jian yu,
lian wei sa sa qiu sheng。
zhu can lou duan pin qi zhen,
qi zuo bu neng ping。
shi shi man sui liu shui,
suan lai yi meng fu sheng。
zui xiang lu wen yi pin dao,
ci wai bu kan xing。
zhu shi:
【1】 jian: tong you, hai you。【2】 lian wei(wéi): lian zi he zhang zi。 lian, yong bu、 zhu、 wei deng zuo de zhe bi men chuang de dong xi。 wei, tong wei, zhang zi, man mu, yi ban yong sha、 bu zhi cheng。
【3】 sa sa(sà): xiang sheng ci, zhe li xing rong feng chui lian wei fa chu de sheng yin。
【4】 zhu can: la zhu ran shao jiang jin。 can, jin, jie。
【5】 lou duan: lou hu zhong de shui yi jing di jin, biao shi shi jian yi jing hen wan。 lou, lou hu, wei gu dai ji shi de qi ju, yong tong zhi cheng。 hu shang xia fen hao ji ceng, shang ceng di you xiao kong, ke yi di shui, ceng ceng xia zhu, yi di ceng xu shui duo shao ji suan shi wen。
【6】 pin: shi chang, pin fan。
【7】 qi(qī) zhen: tong gou, xie, qing xie。 qi zhen, tou xie kao zai zhen tou shang。
【8】 ping: zhi nei xin ping jing。
【9】 shi shi: zhi ren shi jian de ge zhong ge yang de shi qing。
【10】 man: wang ran, tu ran。
【11】 fu sheng: zhi ren sheng duan cu, shi shi xu fu bu ding。 fu, zhe li wei duan zan、 kong xu zhi yi。
【12】 zui xiang: zhi ren zui jiu shi shen zhi bu qing de zhuang tai。
【13】 wen: ping wen, wen dang。 yi, ying dang。
【14】 bu kan xing: bu neng xing。 kan, neng gou。
zuo pin shang xi:
ci de shang pian, zhu yao xie zuo zhe de qi ku jing yu he wu nai qing tai。“ zuo ye feng jian yu”, bu cong ri er pian cong ye xie qi, shi xie zuo zhe bei huai chou si de ye bu neng mei,“ feng jian yu” yu“ sa sa qiu sheng” xiang dui ying, shi xuan ran huan jing、 qi fen。 zai zhe zhong qi liang han ku de jing se zhong, zuo zhe de xin jing shi ke xiang er zhi de。 zhi suo yi shuo“ zuo ye”, dang hai you yi zhong bu kan hui shou de gan chu zai qi zhong ba。 zhe li sui ran ke guan de xie jing, dan zhu ren gong de xing xiang, you qi shi ta de pang huang、 yu men de xin qing que yi yin ran ke jian。 jie xia lai er ju jiu shi zhi xie le。 li yu zai《 xi qian ying· xiao yue zhui》 zhong zeng you“ wu yu zhen pin qi” zhi ju, yu ci ju“ zhu can lou duan pin qi zhen” yong yi xiang tong, dan suo si bu tong。 yi qian shi huai xiang jia ren, jun cun qing ai zai xian, ru jin que shi shi guo po jia wang cheng jie xia zhi qiu, jing yu bu tong, gan chu zi shi xiang yi, yu shi kan“ zhu can”、 ting“ lou duan”, sui ran reng shi“ wu yu”, dan que yi shi“ qi zuo bu neng ping” le。“ bu neng ping” de bu shi shen ti, er shi xin jing, zhe yi ci shi lian meng dou mei you le。 shang pian sui si xie jing wei zhu, miao mo qing zhuang, dan shi shi shang zuo zhe na zhong chou si ru chao、 yu yi man huai de xin qing que yi lin li jin zhi di biao xian chu lai, shen chen er you zhi qie。ci de xia pian yi shu qing wei zhu, shu fa zuo zhe de qie fu zhi tong he ren sheng gan kai。 zhe ji shi“ qi zuo bu neng ping” de yuan yin, ye shi“ qi zuo bu neng ping” zhong si qian xiang hou de jie lun。“ shi shi man sui liu shui, suan lai meng li fu sheng”, zuo ri yi guo zhi jun, jin ri jie xia zhi qiu; zuo ye huan ge xiao yu, jin ye“ zhu can lou duan”, ming ri ming ye ne? zuo zhe de ku tong zao yu, bu neng bu shi ta you ren sheng ru meng de gan kai he hao tan。 yi ge“ man” zi, ji kong xu, ji huan wang, zhun que di chuan da le zuo zhe de wan qian si xu。 yi ge“ suan lai”, ji shuo ming zuo zhe shi zong jie hui gu le zi ji de guo qu de chu de jie lun, dan tong shi ye chuan da chu zuo zhe de na zhong shi fen mi wang、 wu nai de xin qing, tong“ man” zi yi yang di sheng dong、 chuan shen。 zuo zhe de zhe zhong kai tan shi chen tong de, dan tong shi ye shi xiao ji de, yu shi zuo zhe ning yuan zui qu bu xing, ning yuan mi mi hu hu,“ zui xiang lu wen yi pin dao”, yuan lai zuo zhe zhi wang de shi yi ge“ wen” zi, yi yu dao po tian ji, zuo zhe chu jing de wei xian kun ku bu yan zi ming。 suo yi wo men bing bu neng cong zhe ge jiao du tai guo yan li di qu pi ping li yu de tui fei xiao ji si xiang, huan jing shi ran, cha ke li jie。 geng he kuang ji bian ru ci, li yu ye reng shi nan tao e yun, bu jiu yu shi。
quan ci bi jiao xian ming di ti xian le li yu hou qi zuo pin de te se: qing gan zhen shi, qing xin zi ran。 you qi shi zhe shou ci, zuo zhe dui zi ji de ku tong hao bu yan shi, ba zi ji de ren sheng gan kai ming bai xie chu, bu jia shi, bu jiao qing, jian jie zhi pu, you xian shi gan, sui ran si xiang qing tiao bu gao, dan yi shu jia zhi bu di。
欢迎读者提供注释翻译和赏析
乌夜啼·昨夜风兼雨(唐 李煜)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文免责声明:「乌夜啼·昨夜风兼雨」是唐 李煜创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。
古诗词推荐
- 浪淘沙·往事只堪哀
[唐] 李煜 往事只堪哀,对景难排。 秋风庭院藓侵阶。 一任珠帘闲不卷,终日谁来? 金锁已沉埋,壮气蒿莱。 晚凉天净月华开。 相得玉楼瑶殿影,空照秦淮。 注释: 【1】藓侵阶:苔藓上阶,表明很少有人来。 【2】一任:任凭。吴本、吕本、侯本《南唐二主词...
- 浪淘沙·帘外雨潺潺
[唐] 李煜 帘外雨潺潺, 春意阑珊。 罗衾不耐五更寒。 梦里不知身是客, 一晌贪欢。 独自莫凭栏, 无限江山, 别时容易见时难。 流水落花春去也, 天上人间。 注释: 【1】浪淘沙令:原为唐教坊曲,又名《浪淘沙》、《卖花声》等。唐人多用七言绝句入曲,...
- 相见欢·无言独上西楼
[唐] 李煜 无言独上西楼,月如钩。寂寞梧桐深院锁清秋。 剪不断,理还乱,是离愁。别是一般滋味在心头。 注释: 【1】锁清秋:深深被秋色所笼罩。清秋,一作深秋。 【3】离愁:指去国之愁。 【4】别是一般:另有一种意味。别是,一作别有。 作品赏析: 【...
- 相见欢·林花谢了春红
[唐] 李煜 林花谢了春红,[2] 太匆匆, 无奈朝来寒雨晚来风。 胭脂泪,[3] 相留醉, 几时重,[4] 自是人生长恨水长东。 注释: 【1】谢:凋谢。 【2】春红:春天的花朵。 【3】匆匆:一作忽忽。 【4】无奈:作常恨。 【5】寒雨:一作寒重。 【6】晚:一作...
- 虞美人·风回小院庭芜绿
[唐] 李煜 风回小院庭芜绿, 柳眼春相续。 凭阑半日独无言, 依旧竹声新月似当年。 笙歌未散尊前在, 池面冰初解。 烛明香暗画楼深, 满鬓清霜残雪思难任。 注释: 【1】虞美人:词牌名。原为唐教坊曲,初咏项羽宠姬虞美人,因以为名。又名《一江春水》、...
- 虞美人·春花秋月何时了
[唐] 李煜 春花秋月何时了,往事知多少?小楼昨夜又东风,故国不堪回首月明中! 雕栏玉砌应犹在,只是朱颜改。问君能有几多愁?恰似一江春水向东流。 注释: 【1】虞美人:原为唐教坊曲,后用为词牌名。此调初咏项羽宠姬虞美人死后地下开出一朵鲜花,因以...
- 相见欢·无言独上西楼
[唐] 李煜 无言独上西楼,月如钩。寂寞梧桐深院,锁清秋。 剪不断,理还乱,是离愁。别是一般滋味,在心头。 注释: 【1】锁清秋:深深被秋色所笼罩。清秋,一作深秋。 【3】离愁:指去国之愁。 【4】别是一般:另有一种意味。别是,一作别有。 作品赏析...
- 上枢密韩公、工部尚书胡公
[宋] 李清照 三年复六月,天子视朝久。 凝旒望南云,垂衣思北狩。 如闻帝若曰,岳牧与群后。 贤宁无半千,运已遇阳九。 勿勒燕然铭,勿种金城柳。 岂无纯孝臣,识此霜露悲。 何必羹舍肉,便可车载脂。 土地非所惜,玉帛如尘泥。 谁当可将命,币厚辞益卑。...
- 一剪梅·红藕香残玉簟秋
[宋] 李清照 红藕香残玉簟秋。轻解罗裳,独上兰舟。云中谁寄锦书来,雁字回时,月满西楼。 花自飘零水自流。一种相思,两处闲愁。此情无计可消除,才下眉头,却上心头。 注释: 【1】一剪梅:词牌名,双调小令,六十字,有前后阕句句用叶韵者,而李清照此...
- 孤雁儿/御街行
[宋] 李清照 藤床纸帐朝眠起。说不...
- 摊破浣溪沙/山花子
[宋] 李清照 病起萧萧两鬓华。卧看残月上窗纱。豆蔻连梢煎熟水,莫分茶。枕上诗书闲处好,门前风景雨来佳。终日向人多酝藉,木犀花。 注释:...
- 摊破浣溪沙/山花子
[宋] 李清照 揉破黄金万点轻。剪成碧玉叶层层。风度精神如彦辅,大鲜明。梅蕊重重何俗甚,丁香千结苦粗生。熏透愁人千里梦,却无情。 注释:...
- 怨王孙/忆王孙
[宋] 李清照 帝里春晚。重门深院。草绿阶前,暮天雁断。楼上远信谁传。恨绵绵。多情自是多沾惹。难拚舍。又是寒食也。秋千巷陌,人静皎月初斜。浸梨花。 注释:...
- 怨王孙/忆王孙
[宋] 李清照 湖上风来波浩渺。秋已暮、红稀香少。水光山色与人亲,说不...
- 浯溪中兴颂诗和张文潜
[宋] 李清照 君不见惊人废兴传天宝,中兴碑上今生草。 不知负国有奸雄,但说成功尊国老。 谁令妃子天上来,虢、秦、韩国皆天才。 苑桑羯鼓玉方响,春风不敢生尘埃。 姓名谁复知安史?健儿猛将安眠死。 去天尺五抱峰,峰头凿出开元字。 时移势去真可哀,奸...
- 浯溪中兴颂诗和张文潜
[宋] 李清照 五十年功如电扫,华清花柳咸阳草。 五坊供奉斗鸡儿,酒肉堆中不知老。 胡兵忽自天上来,逆胡亦是奸雄才。 勤政楼前走胡马,珠翠踏尽香尘埃。 何为出战辄披靡?传置荔枝马多死。 尧功舜德本如天,安用区区纪文字! 著碑铭德真陋哉,乃令鬼神磨...
- 偶成
[宋] 李清照 十五年前花月底, 相从曾赋赏花诗。 今看花月浑相似, 安得情怀似往时! 注释: 【1】花月底:花前月下。 【2】相从:相伴随。 【3】赋:作。 【4】浑:尽,简直,完全。 【5】安得:怎得。 【6】情怀:心情。 【7】往时:过去。 作品赏析: ...
- 新荷叶
[宋] 李清照 薄露初零,长宵共、永书分停。绕水楼台,高耸万丈蓬瀛。芝兰为寿,相辉映、簪笏盈庭。花柔玉净,捧觞别有娉婷。 鹤瘦松青,精神与、秋月争明。德行文章,素驰日下声名。东山高蹈,虽卿相、不足为荣。安石须起,要苏天下苍生。 注释:...
- 题八咏楼
[宋] 李清照 千古风流八咏楼,江山留与后人愁。 水通南国三千里,气压江城十四州。 注释: 【1】风流:指情高远致。 【2】八咏楼:在宋婺州(今浙江金华),原名元畅楼,宋太宗至道年间更名八咏楼,与双溪楼、极目亭同为婺州临观胜地。 【3】南国:泛指中...
- 晓梦
[宋] 李清照 晓梦随疏钟,飘然跻云霞; 因缘安期生,遍逅萼绿华。 秋风正无赖,吹尽玉井花; 共看藕如船,同食枣如瓜。 翩翩垂发女,貌妍语亦佳; 嘲辞斗诡辩,活火烹新茶。 虽乏上元术,游乐亦莫涯; 人生以如此,何必归故家? 起来敛衣坐,掩身厌喧哗;...