春夜喜雨
唐 杜甫
古诗词:春夜喜雨原文翻译+全文注释译文+原著赏析
原文:
[唐] 杜甫好雨知时节,当春乃发生。
随风潜入夜,润物细无声。
野径云俱黑,江船火独明。
晓看红湿处,花重锦官城。
注释:
【1】知:明白,知道。说雨知时节,是一种拟人化的写法。【2】乃:就。
【3】发生:萌发生长。
【4】潜:暗暗地,悄悄地。这里指春雨在夜里悄悄地随风而至。
【5】润物:使植物受到雨水的滋养。
【6】野径:田野间的小路。
【7】“江船”句:意谓连江上的船只都看不见,只能看见江船上的点点灯火,暗示雨意正浓。
【8】晓:天刚亮的时候。
【9】红湿处:雨水湿润的花丛。
【10】花重(zhòng):花因为饱含雨水而显得沉重。
【11】锦官城:故址在今成都市南,亦称锦城。三国蜀汉时管理织锦之官驻此,故名。后人有用作成都的别称。此句是说露水盈花的美景。
作品赏析:
这是描绘春夜雨景,表现喜悦心情的名作。一开头就用一个「好」字赞美「雨」。在生活里,「好」常常被用来赞美那些做好事的人。如今用「好」赞美雨,已经会唤起关于做好事的人的联想。接下去,就把雨拟人化,说它「知时节」,懂得满足客观需要。不是吗?春天是万物萌芽生长的季节,正需要下雨,雨就下起来了。你看它多么「好」!
第二联,进一步表现雨的「好」。雨之所以「好」,就好在适时,好在「润物」。春天的雨,一般是伴随着和风细细地滋润万物的。然而也有例外。有时候,它会伴随着冷风,由雨变成雪。有时候,它会伴随着狂风,下得很凶暴。这样的雨尽管下在春天,但不是典型的春雨,只会损物而不会「润物」,自然不会使人「喜」,也不可能得到「好」评。所以,光有首联的「知时节」,还不足以完全表现雨的「好」。等到第二联写出了典型的春雨伴随着和风的细雨,那个「好」字才落实了。
「随风潜入夜,润物细无声。」这仍然用的是拟人化手法。「潜入夜」和「细无声」相配合,不仅表明那雨是伴随和风而来的细雨,而且表明那雨有意「润物」,无意讨「好」。如果有意讨「好」,它就会在白天来,就会造一点声势,让人们看得见,听得清。惟其有意「润物」,无意讨「好」,它才选择了一个不妨碍人们工作和劳动的时间悄悄地来,在人们酣睡的夜晚无声地、细细地下。
雨这样「好」,就希望它下多下够,下个通宵。倘若只下一会儿,就云散天晴,那「润物」就很不彻底。诗人抓住这一点,写了第三联。在不太阴沉的夜间,小路比田野容易看得见,江面也比岸上容易辨得清。如今呢?放眼四望,「野径云俱黑,江船火独明。」只有船上的灯火是明的。此外,连江面也看不见,小路也辨不清,天空里全是黑沉沉的云,地上也象云一样黑。好呀!看起来,准会下到天亮。
尾联写的是想象中的情景。如此「好雨」下上一夜,万物就都得到润泽,发荣滋长起来了。万物之一的花,最能代表春色的花,也就带雨开放,红艳欲滴。等到明天清早去看看吧!整个锦官城(成都)杂花生树,一片「红湿」,一朵朵红艳艳、沉甸甸,汇成花的海洋。那么,田里的禾苗呢?山上的树林呢?一切的一切呢?
浦起龙说:「写雨切夜易,切春难。」这首《春夜喜雨》诗,不仅切夜、切春,而且写出了典型春雨的、也就是「好雨」的高尚品格,表现了诗人的、也是一切「好人」的高尚人格。
诗人盼望这样的「好雨」,喜爱这样的「好雨」。所以题目中的那个「喜」字在诗里虽然没有露面,但「『喜』意都从罅缝里迸透」(浦起龙《读杜心解》)。诗人正在盼望春雨「润物」的时候,雨下起来了,于是一上来就满心欢喜地叫「好」。第二联所写,显然是听出来的。诗人倾耳细听,听出那雨在春夜里绵绵密密地下,只为「润物」,不求人知,自然「喜」得睡不着觉。由于那雨「润物细无声」,听不真切,生怕它停止了,所以出门去看。第三联所写,分明是看见的。看见雨意正浓,就情不自禁地想象天明以后春色满城的美景。其无限喜悦的心情,又表现得多么生动!
中唐诗人李约有一首《观祈雨》:「桑条无叶土生烟,箫管迎龙水庙前。朱门几处看歌舞,犹恐春阴咽管弦。」和那些朱门里看歌舞的人相比,杜甫对春雨「润物」的喜悦之情难道不是一种很崇高的感情吗?
(霍松林)
-------------------------------------------------
黄鹤编在上元二年春,在成都作。
好雨知时节①,当春乃发生②。随风潜入夜③,润物细无声④。野径云俱黑⑤,江船火独明⑥。晓看红湿处,花重锦官城⑥。
(潜入、细润,正状好雨发生。云黑、火明,雨中夜景。红湿、花重,雨后晓景。应时而雨,如知时节者。雨骤风狂,亦足损物。曰潜、曰细,写得脉脉绵绵,于造化发生之机,最为密切。三四属闻,五六属见。)
①申涵光曰:“好雨知时节”,此《毛诗》所谓灵雨也。周王褒诗:“时节无春冬。”②《抱朴子》:藏华于当春。《庄子》:“春气发而百草生。”③《易》:“随风巽。”《盐铁论》:周公太平之时,旬而一雨,雨必以夜。④《吴志》:臧均曰:“继之以云雨,因以润物。”细无声,即《盐铁论》所谓雨不破块也。⑤沈约诗:“野径既盘纡。”⑥何逊诗;“澄江照远火。”⑦梁简文帝诗:“渍花枝觉重。”言经雨红湿,花枝若重也。《杜臆》:“重字无人能下。”
-----------仇兆鳌 《杜诗详注》-----------
拼音版对照
[ tang] du fu
hao yu zhi shi jie, dang chun nai fa sheng。
sui feng qian ru ye, run wu xi wu sheng。
ye jing yun ju hei, jiang chuan huo du ming。
xiao kan hong shi chu, hua zhong jin guan cheng。
【2】 nai: jiu。
【3】 fa sheng: meng fa sheng chang。
【4】 qian: an an di, qiao qiao di。 zhe li zhi chun yu zai ye li qiao qiao di sui feng er zhi。
【5】 run wu: shi zhi wu shou dao yu shui de zi yang。
【6】 ye jing: tian ye jian de xiao lu。
【7】“ jiang chuan” ju: yi wei lian jiang shang de chuan zhi dou kan bu jian, zhi neng kan jian jiang chuan shang de dian dian deng huo, an shi yu yi zheng nong。
【8】 xiao: tian gang liang de shi hou。
【9】 hong shi chu: yu shui shi run de hua cong。
【10】 hua zhong(zhòng): hua yin wei bao han yu shui er xian de chen zhong。
【11】 jin guan cheng: gu zhi zai jin cheng dou shi nan, yi cheng jin cheng。 san guo shu han shi guan li zhi jin zhi guan zhu ci, gu ming。 hou ren you yong zuo cheng dou de bie cheng。 ci ju shi shuo lu shui ying hua de mei jing。
yi kai tou jiu yong yi ge「 hao」 zi zan mei「 yu」。 zai sheng huo li,「 hao」 chang chang bei yong lai zan mei na xie zuo hao shi de ren。 ru jin yong「 hao」 zan mei yu, yi jing hui huan qi guan yu zuo hao shi de ren de lian xiang。 jie xia qu, jiu ba yu ni ren hua, shuo ta「 zhi shi jie」, dong de man zu ke guan xu yao。 bu shi ma? chun tian shi wan wu meng ya sheng chang de ji jie, zheng xu yao xia yu, yu jiu xia qi lai le。 ni kan ta duo me「 hao」!
di er lian, jin yi bu biao xian yu de「 hao」。 yu zhi suo yi「 hao」, jiu hao zai shi shi, hao zai「 run wu」。 chun tian de yu, yi ban shi ban sui zhe he feng xi xi di zi run wan wu de。 ran er ye you li wai。 you shi hou, ta hui ban sui zhe leng feng, you yu bian cheng xue。 you shi hou, ta hui ban sui zhe kuang feng, xia de hen xiong bao。 zhe yang de yu jin guan xia zai chun tian, dan bu shi dian xing de chun yu, zhi hui sun wu er bu hui「 run wu」, zi ran bu hui shi ren「 xi」, ye bu ke neng de dao「 hao」 ping。 suo yi, guang you shou lian de「 zhi shi jie」, hai bu zu yi wan quan biao xian yu de「 hao」。 deng dao di er lian xie chu le dian xing de chun yu ban sui zhe he feng de xi yu, na ge「 hao」 zi cai luo shi le。
「 sui feng qian ru ye, run wu xi wu sheng。」 zhe reng ran yong de shi ni ren hua shou fa。「 qian ru ye」 he「 xi wu sheng」 xiang pei he, bu jin biao ming na yu shi ban sui he feng er lai de xi yu, er qie biao ming na yu you yi「 run wu」, wu yi tao「 hao」。 ru guo you yi tao「 hao」, ta jiu hui zai bai tian lai, jiu hui zao yi dian sheng shi, rang ren men kan de jian, ting de qing。 wei qi you yi「 run wu」, wu yi tao「 hao」, ta cai xuan ze le yi ge bu fang ai ren men gong zuo he lao dong de shi jian qiao qiao di lai, zai ren men han shui de ye wan wu sheng di、 xi xi di xia。
yu zhe yang「 hao」, jiu xi wang ta xia duo xia gou, xia ge tong xiao。 tang ruo zhi xia yi hui er, jiu yun san tian qing, na「 run wu」 jiu hen bu che di。 shi ren zhua zhu zhe yi dian, xie le di san lian。 zai bu tai yin chen de ye jian, xiao lu bi tian ye rong yi kan de jian, jiang mian ye bi an shang rong yi bian de qing。 ru jin ne? fang yan si wang,「 ye jing yun ju hei, jiang chuan huo du ming。」 zhi you chuan shang de deng huo shi ming de。 ci wai, lian jiang mian ye kan bu jian, xiao lu ye bian bu qing, tian kong li quan shi hei chen chen de yun, di shang ye xiang yun yi yang hei。 hao ya! kan qi lai, zhun hui xia dao tian liang。
wei lian xie de shi xiang xiang zhong de qing jing。 ru ci「 hao yu」 xia shang yi ye, wan wu jiu dou de dao run ze, fa rong zi chang qi lai le。 wan wu zhi yi de hua, zui neng dai biao chun se de hua, ye jiu dai yu kai fang, hong yan yu di。 deng dao ming tian qing zao qu kan kan ba! zheng ge jin guan cheng( cheng dou) za hua sheng shu, yi pian「 hong shi」, yi duo duo hong yan yan、 chen dian dian, hui cheng hua de hai yang。 na me, tian li de he miao ne? shan shang de shu lin ne? yi qie de yi qie ne?
pu qi long shuo:「 xie yu qie ye yi, qie chun nan。」 zhe shou《 chun ye xi yu》 shi, bu jin qie ye、 qie chun, er qie xie chu le dian xing chun yu de、 ye jiu shi「 hao yu」 de gao shang pin ge, biao xian le shi ren de、 ye shi yi qie「 hao ren」 de gao shang ren ge。
shi ren pan wang zhe yang de「 hao yu」, xi ai zhe yang de「 hao yu」。 suo yi ti mu zhong de na ge「 xi」 zi zai shi li sui ran mei you lu mian, dan「『 xi』 yi dou cong xia feng li beng tou」( pu qi long《 du du xin jie》)。 shi ren zheng zai pan wang chun yu「 run wu」 de shi hou, yu xia qi lai le, yu shi yi shang lai jiu man xin huan xi di jiao「 hao」。 di er lian suo xie, xian ran shi ting chu lai de。 shi ren qing er xi ting, ting chu na yu zai chun ye li mian mian mi mi di xia, zhi wei「 run wu」, bu qiu ren zhi, zi ran「 xi」 de shui bu zhe jiao。 you yu na yu「 run wu xi wu sheng」, ting bu zhen qie, sheng pa ta ting zhi le, suo yi chu men qu kan。 di san lian suo xie, fen ming shi kan jian de。 kan jian yu yi zheng nong, jiu qing bu zi jin di xiang xiang tian ming yi hou chun se man cheng de mei jing。 qi wu xian xi yue de xin qing, you biao xian de duo me sheng dong!
zhong tang shi ren li yue you yi shou《 guan qi yu》:「 sang tiao wu ye tu sheng yan, xiao guan ying long shui miao qian。 zhu men ji chu kan ge wu, you kong chun yin yan guan xian。」 he na xie zhu men li kan ge wu de ren xiang bi, du fu dui chun yu「 run wu」 de xi yue zhi qing nan dao bu shi yi zhong hen chong gao de gan qing ma?
( huo song lin)
-------------------------------------------------
huang he bian zai shang yuan er nian chun, zai cheng dou zuo。
hao yu zhi shi jie①, dang chun nai fa sheng②。 sui feng qian ru ye③, run wu xi wu sheng④。 ye jing yun ju hei⑤, jiang chuan huo du ming⑥。 xiao kan hong shi chu, hua zhong jin guan cheng⑥。
( qian ru、 xi run, zheng zhuang hao yu fa sheng。 yun hei、 huo ming, yu zhong ye jing。 hong shi、 hua zhong, yu hou xiao jing。 ying shi er yu, ru zhi shi jie zhe。 yu zhou feng kuang, yi zu sun wu。 yue qian、 yue xi, xie de mai mai mian mian, yu zao hua fa sheng zhi ji, zui wei mi qie。 san si shu wen, wu liu shu jian。)
① shen han guang yue:“ hao yu zhi shi jie”, ci《 mao shi》 suo wei ling yu ye。 zhou wang bao shi:“ shi jie wu chun dong。”②《 bao pu zi》: zang hua yu dang chun。《 zhuang zi》:“ chun qi fa er bai cao sheng。”③《 yi》:“ sui feng xun。”《 yan tie lun》: zhou gong tai ping zhi shi, xun er yi yu, yu bi yi ye。④《 wu zhi》: zang jun yue:“ ji zhi yi yun yu, yin yi run wu。” xi wu sheng, ji《 yan tie lun》 suo wei yu bu po kuai ye。⑤ shen yue shi:“ ye jing ji pan yu。”⑥ he xun shi;“ cheng jiang zhao yuan huo。”⑦ liang jian wen di shi:“ zi hua zhi jiao zhong。” yan jing yu hong shi, hua zhi ruo zhong ye。《 du yi》:“ zhong zi wu ren neng xia。”
----------- chou zhao ao 《 du shi xiang zhu》-----------
hao yu zhi shi jie, dang chun nai fa sheng。
sui feng qian ru ye, run wu xi wu sheng。
ye jing yun ju hei, jiang chuan huo du ming。
xiao kan hong shi chu, hua zhong jin guan cheng。
zhu shi:
【1】 zhi: ming bai, zhi dao。 shuo yu zhi shi jie, shi yi zhong ni ren hua de xie fa。【2】 nai: jiu。
【3】 fa sheng: meng fa sheng chang。
【4】 qian: an an di, qiao qiao di。 zhe li zhi chun yu zai ye li qiao qiao di sui feng er zhi。
【5】 run wu: shi zhi wu shou dao yu shui de zi yang。
【6】 ye jing: tian ye jian de xiao lu。
【7】“ jiang chuan” ju: yi wei lian jiang shang de chuan zhi dou kan bu jian, zhi neng kan jian jiang chuan shang de dian dian deng huo, an shi yu yi zheng nong。
【8】 xiao: tian gang liang de shi hou。
【9】 hong shi chu: yu shui shi run de hua cong。
【10】 hua zhong(zhòng): hua yin wei bao han yu shui er xian de chen zhong。
【11】 jin guan cheng: gu zhi zai jin cheng dou shi nan, yi cheng jin cheng。 san guo shu han shi guan li zhi jin zhi guan zhu ci, gu ming。 hou ren you yong zuo cheng dou de bie cheng。 ci ju shi shuo lu shui ying hua de mei jing。
zuo pin shang xi:
zhe shi miao hui chun ye yu jing, biao xian xi yue xin qing de ming zuo。yi kai tou jiu yong yi ge「 hao」 zi zan mei「 yu」。 zai sheng huo li,「 hao」 chang chang bei yong lai zan mei na xie zuo hao shi de ren。 ru jin yong「 hao」 zan mei yu, yi jing hui huan qi guan yu zuo hao shi de ren de lian xiang。 jie xia qu, jiu ba yu ni ren hua, shuo ta「 zhi shi jie」, dong de man zu ke guan xu yao。 bu shi ma? chun tian shi wan wu meng ya sheng chang de ji jie, zheng xu yao xia yu, yu jiu xia qi lai le。 ni kan ta duo me「 hao」!
di er lian, jin yi bu biao xian yu de「 hao」。 yu zhi suo yi「 hao」, jiu hao zai shi shi, hao zai「 run wu」。 chun tian de yu, yi ban shi ban sui zhe he feng xi xi di zi run wan wu de。 ran er ye you li wai。 you shi hou, ta hui ban sui zhe leng feng, you yu bian cheng xue。 you shi hou, ta hui ban sui zhe kuang feng, xia de hen xiong bao。 zhe yang de yu jin guan xia zai chun tian, dan bu shi dian xing de chun yu, zhi hui sun wu er bu hui「 run wu」, zi ran bu hui shi ren「 xi」, ye bu ke neng de dao「 hao」 ping。 suo yi, guang you shou lian de「 zhi shi jie」, hai bu zu yi wan quan biao xian yu de「 hao」。 deng dao di er lian xie chu le dian xing de chun yu ban sui zhe he feng de xi yu, na ge「 hao」 zi cai luo shi le。
「 sui feng qian ru ye, run wu xi wu sheng。」 zhe reng ran yong de shi ni ren hua shou fa。「 qian ru ye」 he「 xi wu sheng」 xiang pei he, bu jin biao ming na yu shi ban sui he feng er lai de xi yu, er qie biao ming na yu you yi「 run wu」, wu yi tao「 hao」。 ru guo you yi tao「 hao」, ta jiu hui zai bai tian lai, jiu hui zao yi dian sheng shi, rang ren men kan de jian, ting de qing。 wei qi you yi「 run wu」, wu yi tao「 hao」, ta cai xuan ze le yi ge bu fang ai ren men gong zuo he lao dong de shi jian qiao qiao di lai, zai ren men han shui de ye wan wu sheng di、 xi xi di xia。
yu zhe yang「 hao」, jiu xi wang ta xia duo xia gou, xia ge tong xiao。 tang ruo zhi xia yi hui er, jiu yun san tian qing, na「 run wu」 jiu hen bu che di。 shi ren zhua zhu zhe yi dian, xie le di san lian。 zai bu tai yin chen de ye jian, xiao lu bi tian ye rong yi kan de jian, jiang mian ye bi an shang rong yi bian de qing。 ru jin ne? fang yan si wang,「 ye jing yun ju hei, jiang chuan huo du ming。」 zhi you chuan shang de deng huo shi ming de。 ci wai, lian jiang mian ye kan bu jian, xiao lu ye bian bu qing, tian kong li quan shi hei chen chen de yun, di shang ye xiang yun yi yang hei。 hao ya! kan qi lai, zhun hui xia dao tian liang。
wei lian xie de shi xiang xiang zhong de qing jing。 ru ci「 hao yu」 xia shang yi ye, wan wu jiu dou de dao run ze, fa rong zi chang qi lai le。 wan wu zhi yi de hua, zui neng dai biao chun se de hua, ye jiu dai yu kai fang, hong yan yu di。 deng dao ming tian qing zao qu kan kan ba! zheng ge jin guan cheng( cheng dou) za hua sheng shu, yi pian「 hong shi」, yi duo duo hong yan yan、 chen dian dian, hui cheng hua de hai yang。 na me, tian li de he miao ne? shan shang de shu lin ne? yi qie de yi qie ne?
pu qi long shuo:「 xie yu qie ye yi, qie chun nan。」 zhe shou《 chun ye xi yu》 shi, bu jin qie ye、 qie chun, er qie xie chu le dian xing chun yu de、 ye jiu shi「 hao yu」 de gao shang pin ge, biao xian le shi ren de、 ye shi yi qie「 hao ren」 de gao shang ren ge。
shi ren pan wang zhe yang de「 hao yu」, xi ai zhe yang de「 hao yu」。 suo yi ti mu zhong de na ge「 xi」 zi zai shi li sui ran mei you lu mian, dan「『 xi』 yi dou cong xia feng li beng tou」( pu qi long《 du du xin jie》)。 shi ren zheng zai pan wang chun yu「 run wu」 de shi hou, yu xia qi lai le, yu shi yi shang lai jiu man xin huan xi di jiao「 hao」。 di er lian suo xie, xian ran shi ting chu lai de。 shi ren qing er xi ting, ting chu na yu zai chun ye li mian mian mi mi di xia, zhi wei「 run wu」, bu qiu ren zhi, zi ran「 xi」 de shui bu zhe jiao。 you yu na yu「 run wu xi wu sheng」, ting bu zhen qie, sheng pa ta ting zhi le, suo yi chu men qu kan。 di san lian suo xie, fen ming shi kan jian de。 kan jian yu yi zheng nong, jiu qing bu zi jin di xiang xiang tian ming yi hou chun se man cheng de mei jing。 qi wu xian xi yue de xin qing, you biao xian de duo me sheng dong!
zhong tang shi ren li yue you yi shou《 guan qi yu》:「 sang tiao wu ye tu sheng yan, xiao guan ying long shui miao qian。 zhu men ji chu kan ge wu, you kong chun yin yan guan xian。」 he na xie zhu men li kan ge wu de ren xiang bi, du fu dui chun yu「 run wu」 de xi yue zhi qing nan dao bu shi yi zhong hen chong gao de gan qing ma?
( huo song lin)
-------------------------------------------------
huang he bian zai shang yuan er nian chun, zai cheng dou zuo。
hao yu zhi shi jie①, dang chun nai fa sheng②。 sui feng qian ru ye③, run wu xi wu sheng④。 ye jing yun ju hei⑤, jiang chuan huo du ming⑥。 xiao kan hong shi chu, hua zhong jin guan cheng⑥。
( qian ru、 xi run, zheng zhuang hao yu fa sheng。 yun hei、 huo ming, yu zhong ye jing。 hong shi、 hua zhong, yu hou xiao jing。 ying shi er yu, ru zhi shi jie zhe。 yu zhou feng kuang, yi zu sun wu。 yue qian、 yue xi, xie de mai mai mian mian, yu zao hua fa sheng zhi ji, zui wei mi qie。 san si shu wen, wu liu shu jian。)
① shen han guang yue:“ hao yu zhi shi jie”, ci《 mao shi》 suo wei ling yu ye。 zhou wang bao shi:“ shi jie wu chun dong。”②《 bao pu zi》: zang hua yu dang chun。《 zhuang zi》:“ chun qi fa er bai cao sheng。”③《 yi》:“ sui feng xun。”《 yan tie lun》: zhou gong tai ping zhi shi, xun er yi yu, yu bi yi ye。④《 wu zhi》: zang jun yue:“ ji zhi yi yun yu, yin yi run wu。” xi wu sheng, ji《 yan tie lun》 suo wei yu bu po kuai ye。⑤ shen yue shi:“ ye jing ji pan yu。”⑥ he xun shi;“ cheng jiang zhao yuan huo。”⑦ liang jian wen di shi:“ zi hua zhi jiao zhong。” yan jing yu hong shi, hua zhi ruo zhong ye。《 du yi》:“ zhong zi wu ren neng xia。”
----------- chou zhao ao 《 du shi xiang zhu》-----------
欢迎读者提供注释翻译和赏析
春夜喜雨(唐 杜甫)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文免责声明:「春夜喜雨」是唐 杜甫创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。
古诗词推荐
- 石壕吏
[唐] 杜甫 暮投石壕村,有吏夜捉人。 老翁逾墙走,老妇出门看。 吏呼一何怒,妇啼一何苦。 听妇前致词,三男邺城戍。 一男附书至,二男新战死。 存者且偷生,死者长已矣。 室中更无人,惟有乳下孙。 有孙母未去,出入无完裙。 老妪力虽衰,请从吏夜归。 ...
- 春望
[唐] 杜甫 国破山河在,城春草木深。 感时花溅泪,恨别鸟惊心。 烽火连三月,家书抵万金。 白头搔更短,浑欲不胜簪。 注释: 【1】国:国都,指长安(今陕西西安)。 【2】破:陷落。 【3】山河在:旧日的山河仍然存在。 【4】城:长安城。 【5】草木深:...
- 望岳
[唐] 杜甫 西岳崚嶒竦处尊,诸峰罗立如儿孙。 安得仙人九节杖,拄到玉女洗头盆。 车箱入谷无归路,箭栝通天有一门。 稍待西风凉冷后,高寻白帝问真源。 注释: 作品赏析: 此往华州时中途所历者。岳,西岳华山也。《唐书》:华州华阴县有华山。 西岳峻.竦...
- 望岳
[唐] 杜甫 岱宗夫如何,齐鲁青未了。 造化钟神秀,阴阳割昏晓。 荡胸生曾云,决眦入归鸟。 会当凌绝顶,一览众山...
- 望岳
[唐] 杜甫 南岳配朱鸟,秩礼自百王。欻吸领地灵,鸿洞半炎方。 邦家用祀典,在德非馨香。巡守何寂寥,有虞今则亡。 洎吾隘世网,行迈越潇湘。渴日绝壁出,漾舟清光旁。 祝融五峰尊,峰峰次低昂。紫盖独不朝,争长嶪相望。 恭闻魏夫人,群仙夹翱翔。有时五...
- 茅屋为秋风所破歌
[唐] 杜甫 八月秋高风怒号,卷我屋上三重茅。 茅飞渡江洒江郊,高者挂罥长林梢,下者飘转沉塘坳。 南村群童欺我老无力,忍能对面为盗贼,公然抱茅入竹去。 唇焦口燥呼不得,归来倚杖自叹息。 俄顷风定云墨色,秋天漠漠向昏黑。 布衾多年冷似铁,娇儿恶卧...
- 绝句
[唐] 杜甫 江边踏青罢,回首见旌旗。风起春城暮,高楼鼓角悲。 注释: 作品赏析: 赵次公谓江边踏青,乃成都事,盖因前诗有“草见踏青心”句也。按:是年西山有吐蕃之警,故云旌旗、鼓角。依赵氏编在宝应元年春成都诗内。 江边踏青罢①,回首见旌旗。风起...
- 登高
[唐] 杜甫 风急天高猿啸哀,渚清沙白鸟飞回。 无边落木萧萧下,不尽长江滚滚来。 万里悲秋常作客,百年多病独登台。 艰难苦恨繁霜鬓,潦倒新停浊酒杯。 注释: 【1】登高:农历九月九日为重阳节,历来有登高的习俗。 【2】猿啸哀:指长江三峡中猿猴凄厉的...
- 绝句
[唐] 杜甫 两个黄鹂鸣翠柳,一行白鹭上青天。 窗含西岭千秋雪,门泊东吴万里船。 注释: 【1】黄鹂:黄莺,鸣声悦耳。 【2】白鹭:鹭鸶,羽毛纯白,能高飞。 【3】窗含:谓由窗往外望西岭,好似嵌在窗框中,故曰窗含。 【4】西岭:即成都西南的岷山,其雪...
- 旱麓
[先秦] 诗经 瞻彼旱麓,榛楛济济。岂弟君子,干禄岂弟。 瑟彼玉瓒,黄流在中。岂弟君子,福禄攸降。 鸢飞戾天,鱼跃于渊。岂弟君子,遐不作人? 清酒既载,骍牡既备。以享以祀,以介景福。 瑟彼柞棫,民所燎矣。岂弟君子,神所劳矣。 莫莫葛藟,施于条枚...
- 访落
[先秦] 诗经 访予落止,率时昭考。 於乎悠哉,朕未有艾。 将予就之,继犹判涣。 维予小子,未堪家多难。 绍庭上下,陟降厥家。 休矣皇考,以保明其身。 注释: 【1】访:谋,商讨。 【2】落:始。 【3】止:之。一说语气词。 【4】率:遵循。 【5】时:是...
- 潜
[先秦] 诗经 猗与漆沮,潜有多鱼。 有鳣有鲔,鲦鲿鰋鲤。 以享以祀,以介景福。 注释: 【1】猗(yī)与:赞美之词。 【2】漆沮(jù):两条河流名,均在今陕西省渭河以北。 【3】潜:通“槮(sēn)”,放在水中供鱼栖止的柴堆。 【4】鳣(zhān):鳇...
- 桓
[先秦] 诗经 绥万邦,屡丰年。 天命匪解,桓桓武王。 保有厥士,于以四方,克定厥家。 於昭于天,皇以间之。 注释: 【1】绥:和。 【2】万邦:指天下各诸侯国。 【3】匪解(fēi xiè):非懈,不懈...
- 菀柳
[先秦] 诗经 有菀者柳,不尚息焉。上帝甚蹈,无自暱焉。 俾予靖之,后予极焉。 有菀者柳,不尚愒焉。上帝甚蹈,无自瘵焉。 俾予靖之,后予迈焉。 有鸟高飞,亦傅于天。彼人之心,于何其臻。 曷予靖之,居以凶矜。 注释: 【1】菀(yù):树木茂盛。 【2...
- 丝衣
[先秦] 诗经 丝衣其紑,载弁俅俅。 自堂徂基,自羊徂牛。 鼐鼎及鼒,兕觥其觩。 旨酒思柔,不吴不敖,胡考之休。 注释: 【1】丝衣:神尸所穿的丝质白色的祭服。 【2】紑(fóu):洁白鲜明貌。 【3】载:借为“戴”。 【4】弁(biàn):古代贵族戴的鹿...
- 赉
[先秦] 诗经 文王既勤止,我应受之。 敷时绎思,我徂维求定。 时周之命,於绎思。 注释: 【1】赉(lài):赐予。 【2】既:...
- 执竞
[先秦] 诗经 执竞武王,无竞维烈。 不显成康,上帝是皇。 自彼成康,奄有四方,斤斤其明。 钟鼓喤喤,磬莞将将。 降福穰穰,降福简简。 威仪反反,既醉既饱,福禄来反。 注释: 【1】执:借为“鸷”,猛。 【2】竞:借为“勍(qíng)”,强。 【3】竞:...
- 振鹭
[先秦] 诗经 振鹭于飞,于彼西雝。 我客戾止,亦有斯容。 在彼无恶,在此无斁。 庶几夙夜,以永终誉。 注释: 【1】振:鸟群飞之状。 【2】鹭:白鹭,水鸟,白色,故又谓之白鸟。 【3】雝(yōng):水泽。一说为辟雍。 【4】客:指夏、商之后。周王以客...
- 维清
[先秦] 诗经 维清缉熙,文王之典。 肇禋,迄用有成,维周之祯。 注释: 【1】维:语助词。 【2】典:法。 【3】肇(zhào):开始。 【4】禋(yīn):祭天。 【5】迄:至。 【6】祯:吉祥。 作品赏析: 这是《诗经》中最简短的篇章之一,文句虽简单,但...
- 思文
[先秦] 诗经 思文后稷,克配彼天。 立我烝民,莫菲尔极。 贻我来牟,帝命率育。 无此疆尔界,陈常于时夏。 注释: 【1】思:语助词。一说为“思念”。 【2】文:文德,即治理国家、发展经济的功德。 【3】后稷:周人始祖,姓姬氏,名弃,号后稷。舜时为农...