佳人

唐 杜甫

古诗词:佳人原文翻译+全文注释译文+原著赏析

原文:

[唐] 杜甫

绝代有佳人,幽居在空谷。
自云良家女,零落依草木。
关中昔丧乱,兄弟遭杀戮。
官高何足论,不得收骨肉。
世情恶衰歇,万事随转烛。
夫婿轻薄儿,新人美如玉。
合昏尚知时,鸳鸯不独宿。
但见新人笑,那闻旧人哭。
在山泉水清,出山泉水浊。
侍婢卖珠回,牵萝补茅屋。
摘花不插发,采柏动盈掬。
天寒翠袖薄,日暮倚修竹。


注释:

【1】绝代:冠绝当代,举世无双。
【2】佳人:貌美的女子。
【3】幽居:静处闺室,恬淡自守。
【4】零落:飘零沦落。
【5】依草木:住在山林中。
【6】关中:指函谷关以西的地区,这里指长安。
【7】丧乱:死亡和祸乱,指遭逢安史之乱。
【8】官高:指娘家官阶高。
【9】骨肉:指遭难的兄弟。
【10】转烛:烛火随风转动,比喻世事变化无常。
【11】夫婿:丈夫。
【12】新人:指丈夫新娶的妻子。
【13】合昏:夜合花,叶子朝开夜合。
【14】鸳鸯:水鸟,雌雄成对,日夜形影不离。
【15】旧人:佳人自称。
【16】卖珠:因生活穷困而卖珠宝。
【17】牵萝:拾取树藤类枝条。也是写佳人的清贫。
【18】采柏:采摘柏树叶。
【19】动:往往。
【20】修竹:高高的竹子。比喻佳人高尚的节操。

作品赏析:

【简析】:
“佳人”并非写实,只是一种寄托,可能是诗人自己的身影。虽时世艰难,多遭不幸,仍不愿入染浊流。

【注解】:
1、合昏:即夜合花。
2、修竹:长竹,与诗中“翠袖”相映。

【韵译】:
有一个美艳绝代的佳人,
隐居在僻静的深山野谷。
她说:“我是良家的女子,
零落漂泊才与草木依附。
想当年长安丧乱的时候,
兄弟遭到了残酷的杀戮。
官高显赫又有什么用呢?
不得收养我这至亲骨肉。
世情本来就是厌恶衰落,
万事象随风抖动的蜡烛。
没想到夫婿是个轻薄儿,
又娶了美颜如玉的新妇。
合欢花朝舒昏合有时节,
鸳鸯鸟雌雄交颈不独宿。
朝朝暮暮只与新人调笑,
那管我这个旧人悲哭?!”
在山的泉水清澈又透明,
出山的泉水就要浑浊浊。
变卖首饰的侍女刚回来,
牵拉萝藤修补着破茅屋。
摘来野花不爱插头打扮,
采来的柏子满满一大掬。
天气寒冷美人衣衫单薄,
夕阳下她倚着长长青竹。

【评析】:
??这首诗是写一个在战乱时被遗弃的女子的不幸遭遇。她出身良家,然而生不逢
时,在安史战乱中,原来官居高位的兄弟惨遭杀戮,丈夫见她娘家败落,就遗弃了
她,于是她在社会上流落无依。然而,她没有被不幸压倒没有向命运屈服;她咽下生
活的苦水,幽居空谷,与草木为邻,立志守节,宛若山泉。这种贫贱不移,贞节自守
的精神,实在值得讴歌。
??全诗文笔委婉,缠绵悱恻,绘声如泣如诉,绘影楚楚动人。“在山泉水清,出山
泉水浊”深寓生活哲理。
--引自"超纯斋诗词"bookbest.163 翻译、评析:刘建勋   

alone in her beauty

who is lovelier than she?
yet she lives alone in an empty valley.
she tells me she came from a good family
which is humbled now into the dust.
...when trouble arose in the kuan district,
her brothers and close kin were killed.
what use were their high offices,
not even shielding their own lives? --
the world has but scorn for adversity;
hope goes out, like the light of a candle.
her husband, with a vagrant heart,
seeks a new face like a new piece of jade;
and when morning-glories furl at night
and mandarin-ducks lie side by side,
all he can see is the smile of the new love,
while the old love weeps unheard.
the brook was pure in its mountain source,
but away from the mountain its waters darken.
...waiting for her maid to come from selling pearls
for straw to cover the roof again,
she picks a few flowers, no longer for her hair,
and lets pine-needles fall through her fingers,
and, forgetting her thin silk sleeve and the cold,
she leans in the sunset by a tall bamboo.


  诗的主人公是一个战乱时被遗弃的女子。在中国古典文学的人物画廊中,这是一个独特而鲜明的女性形象。
  诗一开头,便引出这位幽居空谷的绝代佳人,接着以“自云”领起,由佳人诉说自己的身世遭遇。她说自己出身于高门府第,但生不逢时,赶上了社会动乱;兄弟虽官居高位,但惨死于乱军之中,连尸骨也无法收葬。在这人情世态随着权势转移而冷暖炎凉的社会里,命运对于不幸者格外冷酷。由于娘家人亡势去,轻薄的夫婿无情地抛弃了她,在她的痛哭声中与新人寻欢作乐去了。社会的、家庭的、个人的灾难纷至沓来,统统降临到这个弱女子头上。女主人公的长篇独白,边叙述,边议论,倾诉个人的不幸,慨叹世情的冷酷,言辞之中充溢着悲愤不平。尤其是“合昏尚知时,鸳鸯不独宿”的比喻,“但见新人笑,那闻旧人哭”的对照,使人想见她声泪俱下的痛苦神情。
  但是,女主人公没有被不幸压倒,没有向命运屈服,她吞下生活的苦果,独向深山而与草木为邻了。诗的最后六句,着力描写深谷幽居的凄凉景况。茅屋需补,翠袖称薄,卖珠饰以度日,采柏子而为食,见得佳人生活的清贫困窘;首不加饰,发不插花,天寒日暮之际,倚修竹而临风,表现她形容憔悴和内心的寂寞、哀怨。无论从物质从精神来说,佳人的境遇都是苦不堪言的。幸而尚有一个勤快的侍婢,出则变卖旧物,归则补屋采食,与主人相依为命,否则,那将是何等孤苦难耐啊!
  诗人在用“赋”的手法描写佳人孤苦生活的同时,也借助“比兴”赞美了她高洁自持的品格。固然,“牵萝补茅屋”──那简陋而清幽的环境,“摘花不插花”──那爱美而不为容的情趣,已经展示出佳人纯洁朴素的心灵;但“采柏动盈掬”和“日暮倚修竹”的描写,却更将佳人形象与“竹”、“柏”这些崇高品质的象征联系起来,从而暗示读者:你看这位时乘命蹇的女子,不是很象那经寒不凋的翠柏和挺拔劲节的绿竹吗?同样,“在山泉水清,出山泉水浊”两句也是象征女主人公的高洁情操的。出山水浊是在山水清的陪衬,核心在于一个“清”字。诗人是要用山中泉水之清比喻空谷佳人的品格之清,与“倚竹”、“采柏”是出于同一机杼的。
  命运是悲惨的,情操是高洁的,这是佳人形象的两个侧面。诗人刻画人物的这两个侧面,在行文上采用了不同的人称。叙述佳人命运,是第一人称的倾诉,语气率直酣畅;赞美佳人品格,是第三人称的描状,笔调含蓄蕴藉。率直酣畅,所以感人肺腑,触发读者的共鸣;含蓄蕴藉,所以耐人寻味,给读者留下想象的余地。两者互相配合,使得女主人公的形象既充满悲剧色彩又富于崇高感。
  关于这首诗的作意,清人黄生认为:“偶有此人,有此事,适切放臣之感,故作此诗。”诗作于乾元二年(759)秋季,那是安史之乱发生后的第五年。早些时候,诗人不得已辞掉华州司功参军职务,为生计所驱使,挈妇将雏,翻过陇山,来到边远的秦州。杜甫对大唐朝廷,竭忠尽力,丹心耿耿,竟落到弃官漂泊的窘境。但他在关山难越、衣食无着的情况下,也始终不忘国家民族的命运。这样的不平遭际,这样的高风亮节,同这首诗的女主人公是很有些相象的。“同是天涯沦落人,相逢何必曾相识。”(白居易《琵琶行》)杜甫的《佳人》,应该看作是一篇客观反映与主观寄托相结合的佳作。  
(赵庆培)
------------------------------------------------
  【鹤注】此当是乾元二年在秦州作。司马相如《长门赋》:“夫何一佳人兮,步逍遥以自娱。”此为陈王后见废而作,诗题正取之。

  绝代有佳人①,幽居在空谷②。自云良家子③,零落依草木④。关中昔丧乱⑤,兄弟遭杀戳⑥。官高何足论⑦,不得收骨肉⑧。

  (首言佳人遭乱,致零落失依。自云二字,并贯下段官高,应良家子。)

  ①李延年歌:“北方有佳人,绝世而独立。”唐人避太宗讳,故改世为代。黄石公《素书》:“得机而动,则能成绝代之功。”②《论衡》:“幽居静处,恬澹自守。”《诗》:“皎皎白驹,在彼空谷。”③《史记·外戚世家》:窦姬以良家子入宫侍太后。④《楚辞》:“惟草木之零落兮。”注:“草曰零,木曰落。”⑤《汉书·高帝纪》:怀王与诸将约,先入定关中者王之。颜注:自函谷关以西,总名关中。《魏志·卫f 传》:关中膏腴之地,顷遭荒乱。《诗》:“天降丧乱。”《唐书》:天宝十五载六月己亥,禄山陷京师。⑥《诗》:“远父母兄弟。”《庄子》:“无救戮之刑。”⑦《抱朴子》:官高者其责重。⑧《史记·邹阳传》:意合则胡越为昆弟,不合则骨肉出逐不收。

  世情恶衰歇①,万事随转烛②。夫婿轻薄儿③,新人美如玉④。合昏尚知时⑤,鸳鸯不独宿⑥。但见新人笑,那闻旧人哭⑦。

  (次言兄弟既丧,因见弃于夫。上四慨世伤心,下四托物兴感。新人叠言,即《卫风》“宴尔新婚,如兄如弟”,“宴尔新婚,不我屑以”之意。)①《缠子》:董无心曰:“无心,鄙人也,不识世情。”②《庄子》:“万事销亡。”庾肩吾诗:“聊持转风烛,暂映广陵琴。”③乐府《陌上桑》:“东方千余骑,夫婿居上头。”《后汉·宗室传》:光武曰:“孝孙素谨善,当是长安轻薄儿误之耳。”孝孙,顺阳侯嘉字也。沈约诗:“长安轻薄儿。”④古诗:“长跪问故夫,新人复何如。”《诗》:“彼其之子,美如玉。”古诗:“燕赵多佳人,美者颜如玉。”⑤陆倕《刻漏铭》:“蓂荚朝开,合昏暮卷。”周处《风土记》:“合昏,槿也,华晨舒而昏合。”《本草》:“合欢,即夜合也,人家多植庭除间,一名合昏。”⑥《古今注》:“鸳鸯,凫类,雌雄未尝相离。”江总诗:“池上鸳鸯不独宿。”⑦王僧孺诗:“新人含笑近,故人含泪隐。”陶潜诗:“市朝栖旧人。”

  在山泉水清①,出山泉水浊。侍婢卖珠回②,牵萝补茅屋③。摘花不插发④,采柏动盈掬⑤。天寒翠袖薄⑥,日暮倚修竹⑦。

  (末言妇虽见弃,终能贞节自操。上四,应幽居在空谷。下四,应零落依草末。此段赋中有比。山泉,比守洁不污。采柏,比贞心不改。补茅屋,室之陋也。不插发,容之悴也。翠袖倚竹,寂寞无聊也。此章三段,各八句。)

  ①《诗》:“相彼泉水,载清载浊。”此谓守贞清而改节浊也。或以新人旧人为清浊,或以前华后憔为清浊,或以在家弃外为清浊,皆未当。②《汉书·游侠传》:陈孟公过寡妇家留宿,为侍婢扶卧。《东方朔传》:董偃与母,以卖珠为市。③牵萝补屋,甚言居不庇身,犹《楚辞》“制麦荷以为衣,集芙蓉以为裳。”或疑萝不能蔽风雨,太泥。一说藤萝蔓屋,其空缺处牵萝补之,使青翠满屋,即“对门藤盖瓦”之意,乃山居幽致。此说亦能。梁昭明诗:“牵萝下石磴,攀桂陟松梁。”《韩非子》:“不食于茅屋之下。”④僧汤济诗:“摘花还自插。”⑤古诗:“马啖柏叶,人啖柏脂。不可长饱,聊可遏饥。”《诗》:“终朝采绿,不盈一掬。”毛苌曰:“两手为掬。”⑥古乐府:“海水知天寒。”王粲诗:“日暮愁我心。”⑦枚乘《兔园赋》:“修竹檀栾夹池水。”薛综曰:“修,长也。”按:天宝乱后,当是实有是人,故形容曲尽其情。旧谓托弃妇以比逐臣,伤新进猖狂,老成凋谢而作,恐悬空撰意,不能淋漓恺至如此。

  杨亿诗:“独自凭阑干,衣襟生暮寒”,本杜天寒早袖句,而低昂自见,彼何以不服杜耶。
-----------仇兆鳌 《杜诗详注》-----------
拼音版对照
[ tang] du fu

jue dai you jia ren, you ju zai kong gu。
zi yun liang jia nv, ling luo yi cao mu。
guan zhong xi sang luan, xiong di zao sha lu。
guan gao he zu lun, bu de shou gu rou。
shi qing e shuai xie, wan shi sui zhuan zhu。
fu xu qing bo er, xin ren mei ru yu。
he hun shang zhi shi, yuan yang bu du xiu。
dan jian xin ren xiao, na wen jiu ren ku。
zai shan quan shui qing, chu shan quan shui zhuo。
shi bi mai zhu hui, qian luo bu mao wu。
zhai hua bu cha fa, cai bai dong ying ju。
tian han cui xiu bo, ri mu yi xiu zhu。


zhu shi:

【1】 jue dai: guan jue dang dai, ju shi wu shuang。
【2】 jia ren: mao mei de nv zi。
【3】 you ju: jing chu gui shi, tian dan zi shou。
【4】 ling luo: piao ling lun luo。
【5】 yi cao mu: zhu zai shan lin zhong。
【6】 guan zhong: zhi han gu guan yi xi de di qu, zhe li zhi chang an。
【7】 sang luan: si wang he huo luan, zhi zao feng an shi zhi luan。
【8】 guan gao: zhi niang jia guan jie gao。
【9】 gu rou: zhi zao nan de xiong di。
【10】 zhuan zhu: zhu huo sui feng zhuan dong, bi yu shi shi bian hua wu chang。
【11】 fu xu: zhang fu。
【12】 xin ren: zhi zhang fu xin qu de qi zi。
【13】 he hun: ye he hua, ye zi chao kai ye he。
【14】 yuan yang: shui niao, ci xiong cheng dui, ri ye xing ying bu li。
【15】 jiu ren: jia ren zi cheng。
【16】 mai zhu: yin sheng huo qiong kun er mai zhu bao。
【17】 qian luo: shi qu shu teng lei zhi tiao。 ye shi xie jia ren de qing pin。
【18】 cai bai: cai zhai bai shu ye。
【19】 dong: wang wang。
【20】 xiu zhu: gao gao de zhu zi。 bi yu jia ren gao shang de jie cao。

zuo pin shang xi:

【 jian xi】:
“ jia ren” bing fei xie shi, zhi shi yi zhong ji tuo, ke neng shi shi ren zi ji de shen ying。 sui shi shi jian nan, duo zao bu xing, reng bu yuan ru ran zhuo liu。

【 zhu jie】:
1、 he hun: ji ye he hua。
2、 xiu zhu: chang zhu, yu shi zhong“ cui xiu” xiang ying。

【 yun yi】:
you yi ge mei yan jue dai de jia ren,
yin ju zai pi jing de shen shan ye gu。
ta shuo:“ wo shi liang jia de nv zi,
ling luo piao bo cai yu cao mu yi fu。
xiang dang nian chang an sang luan de shi hou,
xiong di zao dao le can ku de sha lu。
guan gao xian he you you shen me yong ne?
bu de shou yang wo zhe zhi qin gu rou。
shi qing ben lai jiu shi yan e shuai luo,
wan shi xiang sui feng dou dong de la zhu。
mei xiang dao fu xu shi ge qing bo er,
you qu le mei yan ru yu de xin fu。
he huan hua chao shu hun he you shi jie,
yuan yang niao ci xiong jiao jing bu du xiu。
chao chao mu mu zhi yu xin ren tiao xiao,
na guan wo zhe ge jiu ren bei ku?!”
zai shan de quan shui qing che you tou ming,
chu shan de quan shui jiu yao hun zhuo zhuo。
bian mai shou shi de shi nv gang hui lai,
qian la luo teng xiu bu zhe po mao wu。
zhai lai ye hua bu ai cha tou da ban,
cai lai de bai zi man man yi da ju。
tian qi han leng mei ren yi shan dan bo,
xi yang xia ta yi zhe chang chang qing zhu。

【 ping xi】:
?? zhe shou shi shi xie yi ge zai zhan luan shi bei yi qi de nv zi de bu xing zao yu。 ta chu shen liang jia, ran er sheng bu feng
shi, zai an shi zhan luan zhong, yuan lai guan ju gao wei de xiong di can zao sha lu, zhang fu jian ta niang jia bai luo, jiu yi qi le
ta, yu shi ta zai she hui shang liu luo wu yi。 ran er, ta mei you bei bu xing ya dao mei you xiang ming yun qu fu; ta yan xia sheng
huo de ku shui, you ju kong gu, yu cao mu wei lin, li zhi shou jie, wan ruo shan quan。 zhe zhong pin jian bu yi, zhen jie zi shou
de jing shen, shi zai zhi de ou ge。
?? quan shi wen bi wei wan, chan mian fei ce, hui sheng ru qi ru su, hui ying chu chu dong ren。“ zai shan quan shui qing, chu shan
quan shui zhuo” shen yu sheng huo zhe li。
-- yin zi" chao chun zhai shi ci"bookbest.163 fan yi、 ping xi: liu jian xun   

alone in her beauty

who is lovelier than she?
yet she lives alone in an empty valley.
she tells me she came from a good family
which is humbled now into the dust.
...when trouble arose in the kuan district,
her brothers and close kin were killed.
what use were their high offices,
not even shielding their own lives? --
the world has but scorn for adversity;
hope goes out, like the light of a candle.
her husband, with a vagrant heart,
seeks a new face like a new piece of jade;
and when morning-glories furl at night
and mandarin-ducks lie side by side,
all he can see is the smile of the new love,
while the old love weeps unheard.
the brook was pure in its mountain source,
but away from the mountain its waters darken.
...waiting for her maid to come from selling pearls
for straw to cover the roof again,
she picks a few flowers, no longer for her hair,
and lets pine-needles fall through her fingers,
and, forgetting her thin silk sleeve and the cold,
she leans in the sunset by a tall bamboo.


   shi de zhu ren gong shi yi ge zhan luan shi bei yi qi de nv zi。 zai zhong guo gu dian wen xue de ren wu hua lang zhong, zhe shi yi ge du te er xian ming de nv xing xing xiang。
   shi yi kai tou, bian yin chu zhe wei you ju kong gu de jue dai jia ren, jie zhe yi“ zi yun” ling qi, you jia ren su shuo zi ji de shen shi zao yu。 ta shuo zi ji chu shen yu gao men fu di, dan sheng bu feng shi, gan shang le she hui dong luan; xiong di sui guan ju gao wei, dan can si yu luan jun zhi zhong, lian shi gu ye wu fa shou zang。 zai zhe ren qing shi tai sui zhe quan shi zhuan yi er leng nuan yan liang de she hui li, ming yun dui yu bu xing zhe ge wai leng ku。 you yu niang jia ren wang shi qu, qing bo de fu xu wu qing di pao qi le ta, zai ta de tong ku sheng zhong yu xin ren xun huan zuo le qu le。 she hui de、 jia ting de、 ge ren de zai nan fen zhi ta lai, tong tong jiang lin dao zhe ge ruo nv zi tou shang。 nv zhu ren gong de chang pian du bai, bian xu shu, bian yi lun, qing su ge ren de bu xing, kai tan shi qing de leng ku, yan ci zhi zhong chong yi zhe bei fen bu ping。 you qi shi“ he hun shang zhi shi, yuan yang bu du xiu” de bi yu,“ dan jian xin ren xiao, na wen jiu ren ku” de dui zhao, shi ren xiang jian ta sheng lei ju xia de tong ku shen qing。
   dan shi, nv zhu ren gong mei you bei bu xing ya dao, mei you xiang ming yun qu fu, ta tun xia sheng huo de ku guo, du xiang shen shan er yu cao mu wei lin le。 shi de zui hou liu ju, zhe li miao xie shen gu you ju de qi liang jing kuang。 mao wu xu bu, cui xiu cheng bo, mai zhu shi yi du ri, cai bai zi er wei shi, jian de jia ren sheng huo de qing pin kun jiong; shou bu jia shi, fa bu cha hua, tian han ri mu zhi ji, yi xiu zhu er lin feng, biao xian ta xing rong qiao cui he nei xin de ji mo、 ai yuan。 wu lun cong wu zhi cong jing shen lai shuo, jia ren de jing yu dou shi ku bu kan yan de。 xing er shang you yi ge qin kuai de shi bi, chu ze bian mai jiu wu, gui ze bu wu cai shi, yu zhu ren xiang yi wei ming, fou ze, na jiang shi he deng gu ku nan nai a!
   shi ren zai yong“ fu” de shou fa miao xie jia ren gu ku sheng huo de tong shi, ye jie zhu“ bi xing” zan mei le ta gao jie zi chi de pin ge。 gu ran,“ qian luo bu mao wu”── na jian lou er qing you de huan jing,“ zhai hua bu cha hua”── na ai mei er bu wei rong de qing qu, yi jing zhan shi chu jia ren chun jie pu su de xin ling; dan“ cai bai dong ying ju” he“ ri mu yi xiu zhu” de miao xie, que geng jiang jia ren xing xiang yu“ zhu”、“ bai” zhe xie chong gao pin zhi de xiang zheng lian xi qi lai, cong er an shi du zhe: ni kan zhe wei shi cheng ming jian de nv zi, bu shi hen xiang na jing han bu diao de cui bai he ting ba jin jie de lv zhu ma? tong yang,“ zai shan quan shui qing, chu shan quan shui zhuo” liang ju ye shi xiang zheng nv zhu ren gong de gao jie qing cao de。 chu shan shui zhuo shi zai shan shui qing de pei chen, he xin zai yu yi ge“ qing” zi。 shi ren shi yao yong shan zhong quan shui zhi qing bi yu kong gu jia ren de pin ge zhi qing, yu“ yi zhu”、“ cai bai” shi chu yu tong yi ji zhu de。
   ming yun shi bei can de, qing cao shi gao jie de, zhe shi jia ren xing xiang de liang ge ce mian。 shi ren ke hua ren wu de zhe liang ge ce mian, zai xing wen shang cai yong le bu tong de ren cheng。 xu shu jia ren ming yun, shi di yi ren cheng de qing su, yu qi lv zhi han chang; zan mei jia ren pin ge, shi di san ren cheng de miao zhuang, bi tiao han xu yun ji。 lv zhi han chang, suo yi gan ren fei fu, chu fa du zhe de gong ming; han xu yun ji, suo yi nai ren xun wei, gei du zhe liu xia xiang xiang de yu di。 liang zhe hu xiang pei he, shi de nv zhu ren gong de xing xiang ji chong man bei ju se cai you fu yu chong gao gan。
   guan yu zhe shou shi de zuo yi, qing ren huang sheng ren wei:“ ou you ci ren, you ci shi, shi qie fang chen zhi gan, gu zuo ci shi。” shi zuo yu qian yuan er nian(759) qiu ji, na shi an shi zhi luan fa sheng hou de di wu nian。 zao xie shi hou, shi ren bu de yi ci diao hua zhou si gong can jun zhi wu, wei sheng ji suo qu shi, qie fu jiang chu, fan guo long shan, lai dao bian yuan de qin zhou。 du fu dui da tang chao ting, jie zhong jin li, dan xin geng geng, jing luo dao qi guan piao bo de jiong jing。 dan ta zai guan shan nan yue、 yi shi wu zhe de qing kuang xia, ye shi zhong bu wang guo jia min zu de ming yun。 zhe yang de bu ping zao ji, zhe yang de gao feng liang jie, tong zhe shou shi de nv zhu ren gong shi hen you xie xiang xiang de。“ tong shi tian ya lun luo ren, xiang feng he bi zeng xiang shi。”( bai ju yi《 pi pa xing》) du fu de《 jia ren》, ying gai kan zuo shi yi pian ke guan fan ying yu zhu guan ji tuo xiang jie he de jia zuo。  
( zhao qing pei)
------------------------------------------------
  【 he zhu】 ci dang shi qian yuan er nian zai qin zhou zuo。 si ma xiang ru《 chang men fu》:“ fu he yi jia ren xi, bu xiao yao yi zi yu。” ci wei chen wang hou jian fei er zuo, shi ti zheng qu zhi。

   jue dai you jia ren①, you ju zai kong gu②。 zi yun liang jia zi③, ling luo yi cao mu④。 guan zhong xi sang luan⑤, xiong di zao sha chuo⑥。 guan gao he zu lun⑦, bu de shou gu rou⑧。

  ( shou yan jia ren zao luan, zhi ling luo shi yi。 zi yun er zi, bing guan xia duan guan gao, ying liang jia zi。)

  ① li yan nian ge:“ bei fang you jia ren, jue shi er du li。” tang ren bi tai zong hui, gu gai shi wei dai。 huang shi gong《 su shu》:“ de ji er dong, ze neng cheng jue dai zhi gong。”②《 lun heng》:“ you ju jing chu, tian dan zi shou。”《 shi》:“ jiao jiao bai ju, zai bi kong gu。”③《 shi ji· wai qi shi jia》: dou ji yi liang jia zi ru gong shi tai hou。④《 chu ci》:“ wei cao mu zhi ling luo xi。” zhu:“ cao yue ling, mu yue luo。”⑤《 han shu· gao di ji》: huai wang yu zhu jiang yue, xian ru ding guan zhong zhe wang zhi。 yan zhu: zi han gu guan yi xi, zong ming guan zhong。《 wei zhi· weif chuan》: guan zhong gao yu zhi di, qing zao huang luan。《 shi》:“ tian jiang sang luan。”《 tang shu》: tian bao shi wu zai liu yue ji hai, lu shan xian jing shi。⑥《 shi》:“ yuan fu mu xiong di。”《 zhuang zi》:“ wu jiu lu zhi xing。”⑦《 bao pu zi》: guan gao zhe qi ze zhong。⑧《 shi ji· zou yang chuan》: yi he ze hu yue wei kun di, bu he ze gu rou chu zhu bu shou。

   shi qing e shuai xie①, wan shi sui zhuan zhu②。 fu xu qing bo er③, xin ren mei ru yu④。 he hun shang zhi shi⑤, yuan yang bu du xiu⑥。 dan jian xin ren xiao, na wen jiu ren ku⑦。

  ( ci yan xiong di ji sang, yin jian qi yu fu。 shang si kai shi shang xin, xia si tuo wu xing gan。 xin ren die yan, ji《 wei feng》“ yan er xin hun, ru xiong ru di”,“ yan er xin hun, bu wo xie yi” zhi yi。)①《 chan zi》: dong wu xin yue:“ wu xin, bi ren ye, bu shi shi qing。”②《 zhuang zi》:“ wan shi xiao wang。” yu jian wu shi:“ liao chi zhuan feng zhu, zan ying guang ling qin。”③ le fu《 mo shang sang》:“ dong fang qian yu qi, fu xu ju shang tou。”《 hou han· zong shi chuan》: guang wu yue:“ xiao sun su jin shan, dang shi chang an qing bo er wu zhi er。” xiao sun, shun yang hou jia zi ye。 shen yue shi:“ chang an qing bo er。”④ gu shi:“ chang gui wen gu fu, xin ren fu he ru。”《 shi》:“ bi qi zhi zi, mei ru yu。” gu shi:“ yan zhao duo jia ren, mei zhe yan ru yu。”⑤ lu??《 ke lou ming》:“? jia chao kai, he hun mu juan。” zhou chu《 feng tu ji》:“ he hun, jin ye, hua chen shu er hun he。”《 ben cao》:“ he huan, ji ye he ye, ren jia duo zhi ting chu jian, yi ming he hun。”⑥《 gu jin zhu》:“ yuan yang, fu lei, ci xiong wei chang xiang li。” jiang zong shi:“ chi shang yuan yang bu du xiu。”⑦ wang seng ru shi:“ xin ren han xiao jin, gu ren han lei yin。” tao qian shi:“ shi chao qi jiu ren。”

   zai shan quan shui qing①, chu shan quan shui zhuo。 shi bi mai zhu hui②, qian luo bu mao wu③。 zhai hua bu cha fa④, cai bai dong ying ju⑤。 tian han cui xiu bo⑥, ri mu yi xiu zhu⑦。

  ( mo yan fu sui jian qi, zhong neng zhen jie zi cao。 shang si, ying you ju zai kong gu。 xia si, ying ling luo yi cao mo。 ci duan fu zhong you bi。 shan quan, bi shou jie bu wu。 cai bai, bi zhen xin bu gai。 bu mao wu, shi zhi lou ye。 bu cha fa, rong zhi cui ye。 cui xiu yi zhu, ji mo wu liao ye。 ci zhang san duan, ge ba ju。)

  ①《 shi》:“ xiang bi quan shui, zai qing zai zhuo。” ci wei shou zhen qing er gai jie zhuo ye。 huo yi xin ren jiu ren wei qing zhuo, huo yi qian hua hou qiao wei qing zhuo, huo yi zai jia qi wai wei qing zhuo, jie wei dang。②《 han shu· you xia chuan》: chen meng gong guo gua fu jia liu xiu, wei shi bi fu wo。《 dong fang shuo chuan》: dong yan yu mu, yi mai zhu wei shi。③ qian luo bu wu, shen yan ju bu bi shen, you《 chu ci》“ zhi mai he yi wei yi, ji fu rong yi wei chang。” huo yi luo bu neng bi feng yu, tai ni。 yi shuo teng luo man wu, qi kong que chu qian luo bu zhi, shi qing cui man wu, ji“ dui men teng gai wa” zhi yi, nai shan ju you zhi。 ci shuo yi neng。 liang zhao ming shi:“ qian luo xia shi deng, pan gui zhi song liang。”《 han fei zi》:“ bu shi yu mao wu zhi xia。”④ seng tang ji shi:“ zhai hua hai zi cha。”⑤ gu shi:“ ma dan bai ye, ren dan bai zhi。 bu ke chang bao, liao ke e ji。”《 shi》:“ zhong chao cai lv, bu ying yi ju。” mao chang yue:“ liang shou wei ju。”⑥ gu le fu:“ hai shui zhi tian han。” wang can shi:“ ri mu chou wo xin。”⑦ mei cheng《 tu yuan fu》:“ xiu zhu tan luan jia chi shui。” xue zong yue:“ xiu, chang ye。” an: tian bao luan hou, dang shi shi you shi ren, gu xing rong qu jin qi qing。 jiu wei tuo qi fu yi bi zhu chen, shang xin jin chang kuang, lao cheng diao xie er zuo, kong xuan kong zhuan yi, bu neng lin li kai zhi ru ci。

   yang yi shi:“ du zi ping lan gan, yi jin sheng mu han”, ben du tian han zao xiu ju, er di ang zi jian, bi he yi bu fu du ye。
----------- chou zhao ao 《 du shi xiang zhu》-----------

欢迎读者提供注释翻译和赏析

佳人(唐 杜甫)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文

免责声明:「佳人」是唐 杜甫创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。

古诗词推荐

  • 丽人行[唐] 杜甫 三月三日天气新,长安水边多丽人。 态浓意远淑且真,肌理细腻骨肉匀。 绣罗衣裳照暮春,蹙金孔雀银麒麟。 头上何所有?翠微匎叶垂鬓唇。 背后何所见?珠压腰衱稳称身。 就中云幕椒房亲,赐名大国虢与秦。 紫驼之峰出翠釜,水精之盘行素鳞。 犀...
  • 饮中八仙歌[唐] 杜甫 知章骑马似乘船,眼花落井水底眠。 汝阳三斗始朝天,道逢麴车口流涎, 恨不移封向酒泉。 左相日兴费万钱,饮如长鲸吸百川, 衔杯乐圣称世贤。 宗之潇洒美少年,举觞白眼望青天, 皎如玉树临风前。 苏晋长斋绣佛前,醉中往往爱逃禅。 李白斗酒诗...
  • 清明[唐] 杜甫 著处繁花务是日,长沙千人万人出。渡头翠柳艳明眉, 争道朱蹄骄啮膝。此都好游湘西寺,诸将亦自军中至。 马援征行在眼前,葛强亲近同心事。金镫下山红粉晚, 牙樯捩柁青楼远。古时丧乱皆可知,人世悲欢暂相遣。 弟侄虽存不得书,干戈未息苦离居...
  • 阁夜[唐] 杜甫 岁暮阴阳催短景,天涯霜雪霁寒宵。 五更鼓角声悲壮,三峡星河影动...
  • 江南逢李龟年[唐] 杜甫 岐王宅里寻常见,崔九堂前几度闻。 正是江南好风景,落花时节又逢君。 注释: 【1】江南:此谓江、湘之间,今湖南省一带。 【2】李龟年:唐朝开元、天宝年间的著名乐师,擅长唱歌。因为受到皇帝唐玄宗的宠幸而红极一时,常在贵族豪门歌唱。“安...
  • 客至[唐] 杜甫 舍南舍北皆春水,但见群鸥日日来。 花径不曾缘客扫,蓬门今始为君开。 盘飧市远无兼味,樽酒家贫只旧醅。 肯与邻翁相对饮,隔篱呼取尽馀杯。 注释: 【1】客至:客指崔明府,杜甫在题后自注:“喜崔明府相过”。明府,唐人对县令的称呼。相过,...
  • 月夜[唐] 杜甫 今夜鄜州月,闺中只独看。 遥怜小儿女,未解忆长安。 香雾云鬟湿,清辉玉臂寒。 何时倚虚幌,双照泪痕干。 注释: 【1】鄜(fū)州:今陕西省富县。当时杜甫的家属在鄜州的羌村,杜甫在长安。 【2】闺中:内室。看,读平声kān。 【3】怜:想...
  • 旅夜书怀[唐] 杜甫 细草微风岸,危樯独夜舟。 星垂平野阔,月涌大江流。 名岂文章著,官应老病休。 飘飘何所似,天地一沙鸥。 注释: 【1】书怀:书写胸中意绪。 【2】岸:指江岸边。 【3】危樯(qiáng):高高的船桅杆。 【4】独夜舟:是说自己孤零零的一个人夜...
  • 秋兴八首[唐] 杜甫 玉露凋伤枫树林,巫山巫峡气萧森。 江间波浪兼天涌,塞上风云接地阴。 丛菊两开他日泪,孤舟一系故园心。 寒衣处处催刀尺,白帝城高急暮砧。 夔府孤城落日斜,每依北斗望京华。 听猿实下三声泪,奉使虚随八月查。 画省香炉违伏枕,山楼粉堞隐悲...
  • 浣溪沙[唐] 杜甫 旋抹红妆看使君。三三五五棘篱门。相挨踏破茜罗裙。 老幼扶摧收麦社。乌鸢翔舞赛神村。道逢醉叟卧黄昏。 注释:...
  • 浣溪沙[唐] 杜甫 照日深红暖见鱼,连村绿暗晚藏乌,黄童白叟聚雎盱。 麋鹿逢人虽未惯,猿猱闻鼓不须呼,归来说与采桑姑。 注释:...
  • 登岳阳楼[唐] 杜甫 昔闻洞庭水,今上岳阳楼。 吴楚东南坼,乾坤日夜...
  • 蜀相[唐] 杜甫 丞相祠堂何处寻,锦官城外柏森森。 映阶碧草自春色,隔叶黄鹂空好音。 三顾频烦天下计,两朝开济老臣心。 出师未捷身先死,长使英雄泪满襟。 注释: 【1】蜀相:三国蜀汉丞相,指诸葛亮(孔明)。诗题下有注:诸葛亮祠在昭烈庙西。 【2】丞相祠...
  • 闻官军收河南河北[唐] 杜甫 剑外忽传收蓟北,初闻涕泪满衣裳。 却看妻子愁何在,漫卷诗书喜欲狂。 白日放歌须纵酒,青春作伴好还乡。 即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。 注释: 【1】闻:听说。 【2】官军:指唐朝军队。 【3】剑外:剑门关以南,这里指四川。 【4】蓟北:...
  • 兵车行[唐] 杜甫 车辚辚,马萧萧,行人弓箭各在腰。 耶娘妻子走相送,尘埃不见咸阳桥。 牵衣顿足拦道哭,哭声直上干云霄。 道傍过者问行人,行人但云点行频。 或从十五北防河,便至四十西营田。 去时里正与裹头,归来头白还戍边。 边庭流血成海水,武皇开边意未...
  • 春夜喜雨[唐] 杜甫 好雨知时节,当春乃发生。 随风潜入夜,润物细无声。 野径云俱黑,江船火独明。 晓看红湿处,花重锦官城。 注释: 【1】知:明白,知道。说雨知时节,是一种拟人化的写法。 【2】乃:就。 【3】发生:萌发生长。 【4】潜:暗暗地,悄悄地。这里...
  • 石壕吏[唐] 杜甫 暮投石壕村,有吏夜捉人。 老翁逾墙走,老妇出门看。 吏呼一何怒,妇啼一何苦。 听妇前致词,三男邺城戍。 一男附书至,二男新战死。 存者且偷生,死者长已矣。 室中更无人,惟有乳下孙。 有孙母未去,出入无完裙。 老妪力虽衰,请从吏夜归。 ...
  • 春望[唐] 杜甫 国破山河在,城春草木深。 感时花溅泪,恨别鸟惊心。 烽火连三月,家书抵万金。 白头搔更短,浑欲不胜簪。 注释: 【1】国:国都,指长安(今陕西西安)。 【2】破:陷落。 【3】山河在:旧日的山河仍然存在。 【4】城:长安城。 【5】草木深:...
  • 望岳[唐] 杜甫 西岳崚嶒竦处尊,诸峰罗立如儿孙。 安得仙人九节杖,拄到玉女洗头盆。 车箱入谷无归路,箭栝通天有一门。 稍待西风凉冷后,高寻白帝问真源。 注释: 作品赏析: 此往华州时中途所历者。岳,西岳华山也。《唐书》:华州华阴县有华山。 西岳峻.竦...
  • 望岳[唐] 杜甫 岱宗夫如何,齐鲁青未了。 造化钟神秀,阴阳割昏晓。 荡胸生曾云,决眦入归鸟。 会当凌绝顶,一览众山...

佳人·古诗词文学经典推荐*名著阅读

论语孟子大学中庸尚书礼记诗经孙子兵法乐府诗集婉约词弟子规爱莲说雁门太守行送元二使安西三字经长恨歌唐诗三百首素问尔雅醒世恒言世说新语文心雕龙千字文左传礼记