月夜忆舍弟
唐 杜甫
古诗词:月夜忆舍弟原文翻译+全文注释译文+原著赏析
原文:
[唐] 杜甫戍鼓断人行,边秋一雁声。
露从今夜白,月是故乡明。
有弟皆分散,无家问死生。
寄书长不达,况乃未休兵。
注释:
【1】舍弟:家弟。杜甫有四弟:杜颍、杜观、杜丰、杜占。【2】戍鼓:戍楼上用以报时或告警的鼓声。
【3】断人行:指鼓声响起后,就开始宵禁。
【4】边秋:一作“秋边”,秋天边远的地方,此指秦州。
【5】一雁:孤雁。古人以雁行比喻兄弟,一雁,比喻兄弟分散。
【6】露从今夜白:指在气节“白露”的一个夜晚。
【7】分散:一作“羁旅”。
【8】无家:杜甫在洛阳附近的老宅已毁于安史之乱。
【9】长:一直,老是。
【10】不达:收不到。达,一作“避”。
【11】况乃:何况是。
【12】未休兵:此时叛将史思明正与唐将李光弼激战。
作品赏析:
【注解】:1、戌鼓:戌楼上的更鼓。
2、边秋:一作“秋边”,秋天的边境。
3、长:一直,老是。
【韵译】:
戌楼响过更鼓,路上断了行人形影,
秋天的边境,传来孤雁悲切的鸣声。
今日正是白露,忽然想起远方兄弟,
望月怀思,觉得故乡月儿更圆更明。
可怜有兄弟,却各自东西海角天涯,
有家若无,是死是生我何处去打听?
平时寄去书信,常常总是无法到达,
更何况烽火连天,叛乱还没有治平。
【评析】:
诗作于乾元二年(759),这时安史之乱尚未治平,作教师于战乱中,颠沛流
离,历尽国难家忧,心中满腔悲愤。望秋月而思念手足兄弟,寄托萦怀家国之情。全
诗层次井然,首尾照应,结构严密,环环相扣,句句转承,一气呵成。“露从今夜
白,月是故乡明”句,可见造句,的神奇矫健。
--引自"超纯斋诗词"bookbest.163 翻译、评析:刘建勋
【简析】:
在思乡人的眼里,故乡的月色格外明亮;兄弟们因离乱也久已没有得到他们的音讯,连想要写卦信去都没办法,怀念之情一层一层递进。
这首诗是乾元二年(759)秋杜甫在秦州所作。这年九月,史思明从范阳引兵南下,攻陷汴州,西进洛阳,山东、河南都处于战乱之中。当时,杜甫的几个弟弟正分散在这一带,由于战事阻隔,音信不通,引起他强烈的忧虑和思念。《月夜忆舍弟》即是他当时思想感情的真实记录。在古典诗歌中,思亲怀友是常见的题材,这类作品要力避平庸,不落俗套,单凭作者生活体验是不够的,还必须在表现手法上匠心独运。杜甫正是在对这类常见题材的处理中,显出了他的大家本色。
诗一起即突兀不平。题目是“月夜”,作者却不从月夜写起,而是首先描绘了一幅边塞秋天的图景:“戍鼓断人行,边秋一雁声。”路断行人,写出所见;戍鼓雁声,写出所闻。耳目所及皆是一片凄凉景象。沉重单调的更鼓和天边孤雁的叫声不仅没有带来一丝活气,反而使本来就荒凉不堪的边塞显得更加冷落沉寂。“断人行”点明社会环境,说明战事频仍、激烈,道路为之阻隔。两句诗渲染了浓重悲凉的气氛,这就是“月夜”的背景。
颔联点题。“露从今夜白”,既写景,也点明时令。那是在白露节的夜晚,清露盈盈,令人顿生寒意。“月是故乡明”,也是写景,却与上句略有不同。作者所写的不完全是客观实景,而是融入了自己的主观感情。明明是普天之下共一轮明月,本无差别,偏要说故乡的月亮最明;明明是自己的心理幻觉,偏要说得那么肯定,不容置疑。然而,这种以幻作真的手法却并不使人觉得于情理不合,这是因为它极深刻地表现了作者微妙的心理,突出了对故乡的感怀。这两句在炼句上也很见工力,它要说的不过是“今夜露白”,“故乡月明”,只是将词序这么一换,语气便分外矫健有力。所以王得臣说:“子美善于用事及常语,多离析或倒句,则语健而体峻,意亦深稳。”(《麈史》)从这里也可以看出杜甫化平板为神奇的本领。
以上四句信手挥写,若不经意,看似与忆弟无关,其实不然。不仅望月怀乡写出“忆”,就是闻戍鼓,听雁声,见寒露,也无不使作者感物伤怀,引起思念之情。实乃字字忆弟,句句有情。
诗由望月转入抒情,过渡十分自然。月光常会引人遐想,更容易勾起思乡之念。诗人今遭逢离乱,又在这清冷的月夜,自然更是别有一番滋味在心头。在他的绵绵愁思中夹杂着生离死别的焦虑不安,语气也分外沉痛。“有弟皆分散,无家问死生”,上句说弟兄离散,天各一方;下句说家已不存,生死难卜,写得伤心折肠,令人不忍卒读。这两句诗也概括了安史之乱中人民饱经忧患丧乱的普遍遭遇。
“寄书长不达,况乃未休兵”,紧承五、六两句进一步抒发内心的忧虑之情。亲人们四处流散,平时寄书尚且常常不达,更何况战事频仍,生死茫茫当更难逆料。含蓄蕴藉,一结无限深情。读了这首诗,我们便不难明白杜甫为什么能够写出“烽火连三月,家书抵万金”(《春望》)那样凝炼警策的诗句来。深刻的生活体验是艺术创作最深厚的源泉。
全诗层次井然,首尾照应,承转圆熟,结构严谨。“未休兵”则“断人行”,望月则“忆舍弟”,“无家”则“寄书不达”,人“分散”则“死生”不明,一句一转,一气呵成。
在安史之乱中,杜甫颠沛流离,备尝艰辛,既怀家愁,又忧国难,真是感慨万端。稍一触动,千头万绪便一齐从笔底流出,所以把常见的怀乡思亲的题材写得如此凄楚哀感,沉郁顿挫。
(张明非)
---------------------------------------------
【鹤注】诗云“戍鼓断人行,边秋一雁声”,当是乾元二年秦州作。是年九月,史思明陷东京及齐、汝、郑、滑四州,宜戍鼓之未休。二弟,一在许,一在齐,皆在河南,故忆之。
戍鼓断人行①,边秋一雁声②。露从今夜白③,月是故乡明④。有弟皆分散⑤,无家问死生⑥。寄书长不达⑦,况乃未休兵⑧。
(上四月夜之景,下四忆弟之情。故乡句,对月思家,乃上下关纽。《杜臆》:闻雁声而思弟,乃感物伤心。今夜白,又逢白露节候也。故乡明,犹是故乡月色也。公携家至秦,而云无家者,弟兄离散,东都无家也。【周注】伤心折肠之语,令人读不能终篇。)
①庾信诗:“戍楼鸣夕鼓。”刘孝绰诗:“隔山闻戍鼓。”《汉书》:赤眉烧长安宫室,城中无人行。②张正见诗:“对月想边秋。”又:“终无一雁带书飞。”③《月令》:“仲秋之月白露降。”薛道衡诗:“今夜寒车出。”④苏武诗:“故乡梦中近。”⑤《左传》:“寡人有弟,不能和协,而使餬其口于四方。”陶潜诗:“分散逐风转。”⑥《诗》:“乐子之无家。”又:“死生契阔。”⑦魏文帝诗:“寄书浮云往不还。”陆机诗:“音书长不达。”⑧《史记》:莫如按甲休兵。王彦辅曰:子美善用故事及常语,多颠倒用之,语峻而体健,如“露从今夜白,月是故乡明”之类是也。
-----------仇兆鳌 《杜诗详注》-----------
拼音版对照
[ tang] du fu
shu gu duan ren xing, bian qiu yi yan sheng。
lu cong jin ye bai, yue shi gu xiang ming。
you di jie fen san, wu jia wen si sheng。
ji shu chang bu da, kuang nai wei xiu bing。
【2】 shu gu: shu lou shang yong yi bao shi huo gao jing de gu sheng。
【3】 duan ren xing: zhi gu sheng xiang qi hou, jiu kai shi xiao jin。
【4】 bian qiu: yi zuo“ qiu bian”, qiu tian bian yuan de di fang, ci zhi qin zhou。
【5】 yi yan: gu yan。 gu ren yi yan xing bi yu xiong di, yi yan, bi yu xiong di fen san。
【6】 lu cong jin ye bai: zhi zai qi jie“ bai lu” de yi ge ye wan。
【7】 fen san: yi zuo“ ji lv”。
【8】 wu jia: du fu zai luo yang fu jin de lao zhai yi hui yu an shi zhi luan。
【9】 chang: yi zhi, lao shi。
【10】 bu da: shou bu dao。 da, yi zuo“ bi”。
【11】 kuang nai: he kuang shi。
【12】 wei xiu bing: ci shi pan jiang shi si ming zheng yu tang jiang li guang bi ji zhan。
1、 xu gu: xu lou shang de geng gu。
2、 bian qiu: yi zuo“ qiu bian”, qiu tian de bian jing。
3、 chang: yi zhi, lao shi。
【 yun yi】:
xu lou xiang guo geng gu, lu shang duan le xing ren xing ying,
qiu tian de bian jing, chuan lai gu yan bei qie de ming sheng。
jin ri zheng shi bai lu, hu ran xiang qi yuan fang xiong di,
wang yue huai si, jiao de gu xiang yue er geng yuan geng ming。
ke lian you xiong di, que ge zi dong xi hai jiao tian ya,
you jia ruo wu, shi si shi sheng wo he chu qu da ting?
ping shi ji qu shu xin, chang chang zong shi wu fa dao da,
geng he kuang feng huo lian tian, pan luan hai mei you zhi ping。
【 ping xi】:
shi zuo yu qian yuan er nian(759), zhe shi an shi zhi luan shang wei zhi ping, zuo jiao shi yu zhan luan zhong, dian pei liu
li, li jin guo nan jia you, xin zhong man qiang bei fen。 wang qiu yue er si nian shou zu xiong di, ji tuo ying huai jia guo zhi qing。 quan
shi ceng ci jing ran, shou wei zhao ying, jie gou yan mi, huan huan xiang kou, ju ju zhuan cheng, yi qi he cheng。“ lu cong jin ye
bai, yue shi gu xiang ming” ju, ke jian zao ju, de shen qi jiao jian。
-- yin zi" chao chun zhai shi ci"bookbest.163 fan yi、 ping xi: liu jian xun
【 jian xi】:
zai si xiang ren de yan li, gu xiang de yue se ge wai ming liang; xiong di men yin li luan ye jiu yi mei you de dao ta men de yin xun, lian xiang yao xie gua xin qu dou mei ban fa, huai nian zhi qing yi ceng yi ceng di jin。
zhe shou shi shi qian yuan er nian(759) qiu du fu zai qin zhou suo zuo。 zhe nian jiu yue, shi si ming cong fan yang yin bing nan xia, gong xian bian zhou, xi jin luo yang, shan dong、 he nan dou chu yu zhan luan zhi zhong。 dang shi, du fu de ji ge di di zheng fen san zai zhe yi dai, you yu zhan shi zu ge, yin xin bu tong, yin qi ta qiang lie de you lv he si nian。《 yue ye yi she di》 ji shi ta dang shi si xiang gan qing de zhen shi ji lu。 zai gu dian shi ge zhong, si qin huai you shi chang jian de ti cai, zhe lei zuo pin yao li bi ping yong, bu luo su tao, dan ping zuo zhe sheng huo ti yan shi bu gou de, hai bi xu zai biao xian shou fa shang jiang xin du yun。 du fu zheng shi zai dui zhe lei chang jian ti cai de chu li zhong, xian chu le ta de da jia ben se。
shi yi qi ji tu wu bu ping。 ti mu shi“ yue ye”, zuo zhe que bu cong yue ye xie qi, er shi shou xian miao hui le yi fu bian sai qiu tian de tu jing:“ shu gu duan ren xing, bian qiu yi yan sheng。” lu duan xing ren, xie chu suo jian; shu gu yan sheng, xie chu suo wen。 er mu suo ji jie shi yi pian qi liang jing xiang。 chen zhong dan tiao de geng gu he tian bian gu yan de jiao sheng bu jin mei you dai lai yi si huo qi, fan er shi ben lai jiu huang liang bu kan de bian sai xian de geng jia leng luo chen ji。“ duan ren xing” dian ming she hui huan jing, shuo ming zhan shi pin reng、 ji lie, dao lu wei zhi zu ge。 liang ju shi xuan ran le nong zhong bei liang de qi fen, zhe jiu shi“ yue ye” de bei jing。
han lian dian ti。“ lu cong jin ye bai”, ji xie jing, ye dian ming shi ling。 na shi zai bai lu jie de ye wan, qing lu ying ying, ling ren dun sheng han yi。“ yue shi gu xiang ming”, ye shi xie jing, que yu shang ju lve you bu tong。 zuo zhe suo xie de bu wan quan shi ke guan shi jing, er shi rong ru le zi ji de zhu guan gan qing。 ming ming shi pu tian zhi xia gong yi lun ming yue, ben wu cha bie, pian yao shuo gu xiang de yue liang zui ming; ming ming shi zi ji de xin li huan jiao, pian yao shuo de na me ken ding, bu rong zhi yi。 ran er, zhe zhong yi huan zuo zhen de shou fa que bing bu shi ren jiao de yu qing li bu he, zhe shi yin wei ta ji shen ke di biao xian le zuo zhe wei miao de xin li, tu chu le dui gu xiang de gan huai。 zhe liang ju zai lian ju shang ye hen jian gong li, ta yao shuo de bu guo shi“ jin ye lu bai”,“ gu xiang yue ming”, zhi shi jiang ci xu zhe me yi huan, yu qi bian fen wai jiao jian you li。 suo yi wang de chen shuo:“ zi mei shan yu yong shi ji chang yu, duo li xi huo dao ju, ze yu jian er ti jun, yi yi shen wen。”(《 zhu shi》) cong zhe li ye ke yi kan chu du fu hua ping ban wei shen qi de ben ling。
yi shang si ju xin shou hui xie, ruo bu jing yi, kan si yu yi di wu guan, qi shi bu ran。 bu jin wang yue huai xiang xie chu“ yi”, jiu shi wen shu gu, ting yan sheng, jian han lu, ye wu bu shi zuo zhe gan wu shang huai, yin qi si nian zhi qing。 shi nai zi zi yi di, ju ju you qing。
shi you wang yue zhuan ru shu qing, guo du shi fen zi ran。 yue guang chang hui yin ren xia xiang, geng rong yi gou qi si xiang zhi nian。 shi ren jin zao feng li luan, you zai zhe qing leng de yue ye, zi ran geng shi bie you yi fan zi wei zai xin tou。 zai ta de mian mian chou si zhong jia za zhe sheng li si bie de jiao lv bu an, yu qi ye fen wai chen tong。“ you di jie fen san, wu jia wen si sheng”, shang ju shuo di xiong li san, tian ge yi fang; xia ju shuo jia yi bu cun, sheng si nan bu, xie de shang xin zhe chang, ling ren bu ren zu du。 zhe liang ju shi ye gai kuo le an shi zhi luan zhong ren min bao jing you huan sang luan de pu bian zao yu。
“ ji shu chang bu da, kuang nai wei xiu bing”, jin cheng wu、 liu liang ju jin yi bu shu fa nei xin de you lv zhi qing。 qin ren men si chu liu san, ping shi ji shu shang qie chang chang bu da, geng he kuang zhan shi pin reng, sheng si mang mang dang geng nan ni liao。 han xu yun ji, yi jie wu xian shen qing。 du le zhe shou shi, wo men bian bu nan ming bai du fu wei shen me neng gou xie chu“ feng huo lian san yue, jia shu di wan jin”(《 chun wang》) na yang ning lian jing ce de shi ju lai。 shen ke de sheng huo ti yan shi yi shu chuang zuo zui shen hou de yuan quan。
quan shi ceng ci jing ran, shou wei zhao ying, cheng zhuan yuan shu, jie gou yan jin。“ wei xiu bing” ze“ duan ren xing”, wang yue ze“ yi she di”,“ wu jia” ze“ ji shu bu da”, ren“ fen san” ze“ si sheng” bu ming, yi ju yi zhuan, yi qi he cheng。
zai an shi zhi luan zhong, du fu dian pei liu li, bei chang jian xin, ji huai jia chou, you you guo nan, zhen shi gan kai wan duan。 shao yi chu dong, qian tou wan xu bian yi qi cong bi di liu chu, suo yi ba chang jian de huai xiang si qin de ti cai xie de ru ci qi chu ai gan, chen yu dun cuo。
( zhang ming fei)
---------------------------------------------
【 he zhu】 shi yun“ shu gu duan ren xing, bian qiu yi yan sheng”, dang shi qian yuan er nian qin zhou zuo。 shi nian jiu yue, shi si ming xian dong jing ji qi、 ru、 zheng、 hua si zhou, yi shu gu zhi wei xiu。 er di, yi zai xu, yi zai qi, jie zai he nan, gu yi zhi。
shu gu duan ren xing①, bian qiu yi yan sheng②。 lu cong jin ye bai③, yue shi gu xiang ming④。 you di jie fen san⑤, wu jia wen si sheng⑥。 ji shu chang bu da⑦, kuang nai wei xiu bing⑧。
( shang si yue ye zhi jing, xia si yi di zhi qing。 gu xiang ju, dui yue si jia, nai shang xia guan niu。《 du yi》: wen yan sheng er si di, nai gan wu shang xin。 jin ye bai, you feng bai lu jie hou ye。 gu xiang ming, you shi gu xiang yue se ye。 gong xie jia zhi qin, er yun wu jia zhe, di xiong li san, dong dou wu jia ye。【 zhou zhu】 shang xin zhe chang zhi yu, ling ren du bu neng zhong pian。)
① yu xin shi:“ shu lou ming xi gu。” liu xiao chuo shi:“ ge shan wen shu gu。”《 han shu》: chi mei shao chang an gong shi, cheng zhong wu ren xing。② zhang zheng jian shi:“ dui yue xiang bian qiu。” you:“ zhong wu yi yan dai shu fei。”③《 yue ling》:“ zhong qiu zhi yue bai lu jiang。” xue dao heng shi:“ jin ye han che chu。”④ su wu shi:“ gu xiang meng zhong jin。”⑤《 zuo chuan》:“ gua ren you di, bu neng he xie, er shi? qi kou yu si fang。” tao qian shi:“ fen san zhu feng zhuan。”⑥《 shi》:“ le zi zhi wu jia。” you:“ si sheng qi kuo。”⑦ wei wen di shi:“ ji shu fu yun wang bu hai。” lu ji shi:“ yin shu chang bu da。”⑧《 shi ji》: mo ru an jia xiu bing。 wang yan fu yue: zi mei shan yong gu shi ji chang yu, duo dian dao yong zhi, yu jun er ti jian, ru“ lu cong jin ye bai, yue shi gu xiang ming” zhi lei shi ye。
----------- chou zhao ao 《 du shi xiang zhu》-----------
shu gu duan ren xing, bian qiu yi yan sheng。
lu cong jin ye bai, yue shi gu xiang ming。
you di jie fen san, wu jia wen si sheng。
ji shu chang bu da, kuang nai wei xiu bing。
zhu shi:
【1】 she di: jia di。 du fu you si di: du ying、 du guan、 du feng、 du zhan。【2】 shu gu: shu lou shang yong yi bao shi huo gao jing de gu sheng。
【3】 duan ren xing: zhi gu sheng xiang qi hou, jiu kai shi xiao jin。
【4】 bian qiu: yi zuo“ qiu bian”, qiu tian bian yuan de di fang, ci zhi qin zhou。
【5】 yi yan: gu yan。 gu ren yi yan xing bi yu xiong di, yi yan, bi yu xiong di fen san。
【6】 lu cong jin ye bai: zhi zai qi jie“ bai lu” de yi ge ye wan。
【7】 fen san: yi zuo“ ji lv”。
【8】 wu jia: du fu zai luo yang fu jin de lao zhai yi hui yu an shi zhi luan。
【9】 chang: yi zhi, lao shi。
【10】 bu da: shou bu dao。 da, yi zuo“ bi”。
【11】 kuang nai: he kuang shi。
【12】 wei xiu bing: ci shi pan jiang shi si ming zheng yu tang jiang li guang bi ji zhan。
zuo pin shang xi:
【 zhu jie】:1、 xu gu: xu lou shang de geng gu。
2、 bian qiu: yi zuo“ qiu bian”, qiu tian de bian jing。
3、 chang: yi zhi, lao shi。
【 yun yi】:
xu lou xiang guo geng gu, lu shang duan le xing ren xing ying,
qiu tian de bian jing, chuan lai gu yan bei qie de ming sheng。
jin ri zheng shi bai lu, hu ran xiang qi yuan fang xiong di,
wang yue huai si, jiao de gu xiang yue er geng yuan geng ming。
ke lian you xiong di, que ge zi dong xi hai jiao tian ya,
you jia ruo wu, shi si shi sheng wo he chu qu da ting?
ping shi ji qu shu xin, chang chang zong shi wu fa dao da,
geng he kuang feng huo lian tian, pan luan hai mei you zhi ping。
【 ping xi】:
shi zuo yu qian yuan er nian(759), zhe shi an shi zhi luan shang wei zhi ping, zuo jiao shi yu zhan luan zhong, dian pei liu
li, li jin guo nan jia you, xin zhong man qiang bei fen。 wang qiu yue er si nian shou zu xiong di, ji tuo ying huai jia guo zhi qing。 quan
shi ceng ci jing ran, shou wei zhao ying, jie gou yan mi, huan huan xiang kou, ju ju zhuan cheng, yi qi he cheng。“ lu cong jin ye
bai, yue shi gu xiang ming” ju, ke jian zao ju, de shen qi jiao jian。
-- yin zi" chao chun zhai shi ci"bookbest.163 fan yi、 ping xi: liu jian xun
【 jian xi】:
zai si xiang ren de yan li, gu xiang de yue se ge wai ming liang; xiong di men yin li luan ye jiu yi mei you de dao ta men de yin xun, lian xiang yao xie gua xin qu dou mei ban fa, huai nian zhi qing yi ceng yi ceng di jin。
zhe shou shi shi qian yuan er nian(759) qiu du fu zai qin zhou suo zuo。 zhe nian jiu yue, shi si ming cong fan yang yin bing nan xia, gong xian bian zhou, xi jin luo yang, shan dong、 he nan dou chu yu zhan luan zhi zhong。 dang shi, du fu de ji ge di di zheng fen san zai zhe yi dai, you yu zhan shi zu ge, yin xin bu tong, yin qi ta qiang lie de you lv he si nian。《 yue ye yi she di》 ji shi ta dang shi si xiang gan qing de zhen shi ji lu。 zai gu dian shi ge zhong, si qin huai you shi chang jian de ti cai, zhe lei zuo pin yao li bi ping yong, bu luo su tao, dan ping zuo zhe sheng huo ti yan shi bu gou de, hai bi xu zai biao xian shou fa shang jiang xin du yun。 du fu zheng shi zai dui zhe lei chang jian ti cai de chu li zhong, xian chu le ta de da jia ben se。
shi yi qi ji tu wu bu ping。 ti mu shi“ yue ye”, zuo zhe que bu cong yue ye xie qi, er shi shou xian miao hui le yi fu bian sai qiu tian de tu jing:“ shu gu duan ren xing, bian qiu yi yan sheng。” lu duan xing ren, xie chu suo jian; shu gu yan sheng, xie chu suo wen。 er mu suo ji jie shi yi pian qi liang jing xiang。 chen zhong dan tiao de geng gu he tian bian gu yan de jiao sheng bu jin mei you dai lai yi si huo qi, fan er shi ben lai jiu huang liang bu kan de bian sai xian de geng jia leng luo chen ji。“ duan ren xing” dian ming she hui huan jing, shuo ming zhan shi pin reng、 ji lie, dao lu wei zhi zu ge。 liang ju shi xuan ran le nong zhong bei liang de qi fen, zhe jiu shi“ yue ye” de bei jing。
han lian dian ti。“ lu cong jin ye bai”, ji xie jing, ye dian ming shi ling。 na shi zai bai lu jie de ye wan, qing lu ying ying, ling ren dun sheng han yi。“ yue shi gu xiang ming”, ye shi xie jing, que yu shang ju lve you bu tong。 zuo zhe suo xie de bu wan quan shi ke guan shi jing, er shi rong ru le zi ji de zhu guan gan qing。 ming ming shi pu tian zhi xia gong yi lun ming yue, ben wu cha bie, pian yao shuo gu xiang de yue liang zui ming; ming ming shi zi ji de xin li huan jiao, pian yao shuo de na me ken ding, bu rong zhi yi。 ran er, zhe zhong yi huan zuo zhen de shou fa que bing bu shi ren jiao de yu qing li bu he, zhe shi yin wei ta ji shen ke di biao xian le zuo zhe wei miao de xin li, tu chu le dui gu xiang de gan huai。 zhe liang ju zai lian ju shang ye hen jian gong li, ta yao shuo de bu guo shi“ jin ye lu bai”,“ gu xiang yue ming”, zhi shi jiang ci xu zhe me yi huan, yu qi bian fen wai jiao jian you li。 suo yi wang de chen shuo:“ zi mei shan yu yong shi ji chang yu, duo li xi huo dao ju, ze yu jian er ti jun, yi yi shen wen。”(《 zhu shi》) cong zhe li ye ke yi kan chu du fu hua ping ban wei shen qi de ben ling。
yi shang si ju xin shou hui xie, ruo bu jing yi, kan si yu yi di wu guan, qi shi bu ran。 bu jin wang yue huai xiang xie chu“ yi”, jiu shi wen shu gu, ting yan sheng, jian han lu, ye wu bu shi zuo zhe gan wu shang huai, yin qi si nian zhi qing。 shi nai zi zi yi di, ju ju you qing。
shi you wang yue zhuan ru shu qing, guo du shi fen zi ran。 yue guang chang hui yin ren xia xiang, geng rong yi gou qi si xiang zhi nian。 shi ren jin zao feng li luan, you zai zhe qing leng de yue ye, zi ran geng shi bie you yi fan zi wei zai xin tou。 zai ta de mian mian chou si zhong jia za zhe sheng li si bie de jiao lv bu an, yu qi ye fen wai chen tong。“ you di jie fen san, wu jia wen si sheng”, shang ju shuo di xiong li san, tian ge yi fang; xia ju shuo jia yi bu cun, sheng si nan bu, xie de shang xin zhe chang, ling ren bu ren zu du。 zhe liang ju shi ye gai kuo le an shi zhi luan zhong ren min bao jing you huan sang luan de pu bian zao yu。
“ ji shu chang bu da, kuang nai wei xiu bing”, jin cheng wu、 liu liang ju jin yi bu shu fa nei xin de you lv zhi qing。 qin ren men si chu liu san, ping shi ji shu shang qie chang chang bu da, geng he kuang zhan shi pin reng, sheng si mang mang dang geng nan ni liao。 han xu yun ji, yi jie wu xian shen qing。 du le zhe shou shi, wo men bian bu nan ming bai du fu wei shen me neng gou xie chu“ feng huo lian san yue, jia shu di wan jin”(《 chun wang》) na yang ning lian jing ce de shi ju lai。 shen ke de sheng huo ti yan shi yi shu chuang zuo zui shen hou de yuan quan。
quan shi ceng ci jing ran, shou wei zhao ying, cheng zhuan yuan shu, jie gou yan jin。“ wei xiu bing” ze“ duan ren xing”, wang yue ze“ yi she di”,“ wu jia” ze“ ji shu bu da”, ren“ fen san” ze“ si sheng” bu ming, yi ju yi zhuan, yi qi he cheng。
zai an shi zhi luan zhong, du fu dian pei liu li, bei chang jian xin, ji huai jia chou, you you guo nan, zhen shi gan kai wan duan。 shao yi chu dong, qian tou wan xu bian yi qi cong bi di liu chu, suo yi ba chang jian de huai xiang si qin de ti cai xie de ru ci qi chu ai gan, chen yu dun cuo。
( zhang ming fei)
---------------------------------------------
【 he zhu】 shi yun“ shu gu duan ren xing, bian qiu yi yan sheng”, dang shi qian yuan er nian qin zhou zuo。 shi nian jiu yue, shi si ming xian dong jing ji qi、 ru、 zheng、 hua si zhou, yi shu gu zhi wei xiu。 er di, yi zai xu, yi zai qi, jie zai he nan, gu yi zhi。
shu gu duan ren xing①, bian qiu yi yan sheng②。 lu cong jin ye bai③, yue shi gu xiang ming④。 you di jie fen san⑤, wu jia wen si sheng⑥。 ji shu chang bu da⑦, kuang nai wei xiu bing⑧。
( shang si yue ye zhi jing, xia si yi di zhi qing。 gu xiang ju, dui yue si jia, nai shang xia guan niu。《 du yi》: wen yan sheng er si di, nai gan wu shang xin。 jin ye bai, you feng bai lu jie hou ye。 gu xiang ming, you shi gu xiang yue se ye。 gong xie jia zhi qin, er yun wu jia zhe, di xiong li san, dong dou wu jia ye。【 zhou zhu】 shang xin zhe chang zhi yu, ling ren du bu neng zhong pian。)
① yu xin shi:“ shu lou ming xi gu。” liu xiao chuo shi:“ ge shan wen shu gu。”《 han shu》: chi mei shao chang an gong shi, cheng zhong wu ren xing。② zhang zheng jian shi:“ dui yue xiang bian qiu。” you:“ zhong wu yi yan dai shu fei。”③《 yue ling》:“ zhong qiu zhi yue bai lu jiang。” xue dao heng shi:“ jin ye han che chu。”④ su wu shi:“ gu xiang meng zhong jin。”⑤《 zuo chuan》:“ gua ren you di, bu neng he xie, er shi? qi kou yu si fang。” tao qian shi:“ fen san zhu feng zhuan。”⑥《 shi》:“ le zi zhi wu jia。” you:“ si sheng qi kuo。”⑦ wei wen di shi:“ ji shu fu yun wang bu hai。” lu ji shi:“ yin shu chang bu da。”⑧《 shi ji》: mo ru an jia xiu bing。 wang yan fu yue: zi mei shan yong gu shi ji chang yu, duo dian dao yong zhi, yu jun er ti jian, ru“ lu cong jin ye bai, yue shi gu xiang ming” zhi lei shi ye。
----------- chou zhao ao 《 du shi xiang zhu》-----------
欢迎读者提供注释翻译和赏析
月夜忆舍弟(唐 杜甫)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文免责声明:「月夜忆舍弟」是唐 杜甫创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。
古诗词推荐
- 登楼
[唐] 杜甫 花近高楼伤客心,万方多难此登临。 锦江春色来天地,玉垒浮云变古今。 北极朝廷终不改,西山寇盗莫相侵。 可怜后主还祠庙,日暮聊为梁甫吟。 注释: 【1】客心:客居者之心。 【2】登临:登高观览。临,从高处往下看。 【3】锦江:即濯锦江,流...
- 八阵图
[唐] 杜甫 功盖三分国,名成八阵图。 江流石不转,遗恨失吞吴。 注释: 【1】八阵图:由八种阵势组成的图形,用来操练军队或作战。 【2】盖:超过。 【3】三分国:指三国时魏、蜀、吴三国。 【4】石不转:指涨水时,八阵图的石块仍然不动。 【5】失吞吴:...
- 佳人
[唐] 杜甫 绝代有佳人,幽居在空谷。 自云良家女,零落依草木。 关中昔丧乱,兄弟遭杀戮。 官高何足论,不得收骨肉。 世情恶衰歇,万事随转烛。 夫婿轻薄儿,新人美如玉。 合昏尚知时,鸳鸯不独宿。 但见新人笑,那闻旧人哭。 在山泉水清,出山泉水浊。 ...
- 丽人行
[唐] 杜甫 三月三日天气新,长安水边多丽人。 态浓意远淑且真,肌理细腻骨肉匀。 绣罗衣裳照暮春,蹙金孔雀银麒麟。 头上何所有?翠微匎叶垂鬓唇。 背后何所见?珠压腰衱稳称身。 就中云幕椒房亲,赐名大国虢与秦。 紫驼之峰出翠釜,水精之盘行素鳞。 犀...
- 饮中八仙歌
[唐] 杜甫 知章骑马似乘船,眼花落井水底眠。 汝阳三斗始朝天,道逢麴车口流涎, 恨不移封向酒泉。 左相日兴费万钱,饮如长鲸吸百川, 衔杯乐圣称世贤。 宗之潇洒美少年,举觞白眼望青天, 皎如玉树临风前。 苏晋长斋绣佛前,醉中往往爱逃禅。 李白斗酒诗...
- 清明
[唐] 杜甫 著处繁花务是日,长沙千人万人出。渡头翠柳艳明眉, 争道朱蹄骄啮膝。此都好游湘西寺,诸将亦自军中至。 马援征行在眼前,葛强亲近同心事。金镫下山红粉晚, 牙樯捩柁青楼远。古时丧乱皆可知,人世悲欢暂相遣。 弟侄虽存不得书,干戈未息苦离居...
- 阁夜
[唐] 杜甫 岁暮阴阳催短景,天涯霜雪霁寒宵。 五更鼓角声悲壮,三峡星河影动...
- 江南逢李龟年
[唐] 杜甫 岐王宅里寻常见,崔九堂前几度闻。 正是江南好风景,落花时节又逢君。 注释: 【1】江南:此谓江、湘之间,今湖南省一带。 【2】李龟年:唐朝开元、天宝年间的著名乐师,擅长唱歌。因为受到皇帝唐玄宗的宠幸而红极一时,常在贵族豪门歌唱。“安...
- 客至
[唐] 杜甫 舍南舍北皆春水,但见群鸥日日来。 花径不曾缘客扫,蓬门今始为君开。 盘飧市远无兼味,樽酒家贫只旧醅。 肯与邻翁相对饮,隔篱呼取尽馀杯。 注释: 【1】客至:客指崔明府,杜甫在题后自注:“喜崔明府相过”。明府,唐人对县令的称呼。相过,...
- 月夜
[唐] 杜甫 今夜鄜州月,闺中只独看。 遥怜小儿女,未解忆长安。 香雾云鬟湿,清辉玉臂寒。 何时倚虚幌,双照泪痕干。 注释: 【1】鄜(fū)州:今陕西省富县。当时杜甫的家属在鄜州的羌村,杜甫在长安。 【2】闺中:内室。看,读平声kān。 【3】怜:想...
- 旅夜书怀
[唐] 杜甫 细草微风岸,危樯独夜舟。 星垂平野阔,月涌大江流。 名岂文章著,官应老病休。 飘飘何所似,天地一沙鸥。 注释: 【1】书怀:书写胸中意绪。 【2】岸:指江岸边。 【3】危樯(qiáng):高高的船桅杆。 【4】独夜舟:是说自己孤零零的一个人夜...
- 秋兴八首
[唐] 杜甫 玉露凋伤枫树林,巫山巫峡气萧森。 江间波浪兼天涌,塞上风云接地阴。 丛菊两开他日泪,孤舟一系故园心。 寒衣处处催刀尺,白帝城高急暮砧。 夔府孤城落日斜,每依北斗望京华。 听猿实下三声泪,奉使虚随八月查。 画省香炉违伏枕,山楼粉堞隐悲...
- 浣溪沙
[唐] 杜甫 旋抹红妆看使君。三三五五棘篱门。相挨踏破茜罗裙。 老幼扶摧收麦社。乌鸢翔舞赛神村。道逢醉叟卧黄昏。 注释:...
- 浣溪沙
[唐] 杜甫 照日深红暖见鱼,连村绿暗晚藏乌,黄童白叟聚雎盱。 麋鹿逢人虽未惯,猿猱闻鼓不须呼,归来说与采桑姑。 注释:...
- 登岳阳楼
[唐] 杜甫 昔闻洞庭水,今上岳阳楼。 吴楚东南坼,乾坤日夜...
- 蜀相
[唐] 杜甫 丞相祠堂何处寻,锦官城外柏森森。 映阶碧草自春色,隔叶黄鹂空好音。 三顾频烦天下计,两朝开济老臣心。 出师未捷身先死,长使英雄泪满襟。 注释: 【1】蜀相:三国蜀汉丞相,指诸葛亮(孔明)。诗题下有注:诸葛亮祠在昭烈庙西。 【2】丞相祠...
- 闻官军收河南河北
[唐] 杜甫 剑外忽传收蓟北,初闻涕泪满衣裳。 却看妻子愁何在,漫卷诗书喜欲狂。 白日放歌须纵酒,青春作伴好还乡。 即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。 注释: 【1】闻:听说。 【2】官军:指唐朝军队。 【3】剑外:剑门关以南,这里指四川。 【4】蓟北:...
- 兵车行
[唐] 杜甫 车辚辚,马萧萧,行人弓箭各在腰。 耶娘妻子走相送,尘埃不见咸阳桥。 牵衣顿足拦道哭,哭声直上干云霄。 道傍过者问行人,行人但云点行频。 或从十五北防河,便至四十西营田。 去时里正与裹头,归来头白还戍边。 边庭流血成海水,武皇开边意未...
- 春夜喜雨
[唐] 杜甫 好雨知时节,当春乃发生。 随风潜入夜,润物细无声。 野径云俱黑,江船火独明。 晓看红湿处,花重锦官城。 注释: 【1】知:明白,知道。说雨知时节,是一种拟人化的写法。 【2】乃:就。 【3】发生:萌发生长。 【4】潜:暗暗地,悄悄地。这里...
- 石壕吏
[唐] 杜甫 暮投石壕村,有吏夜捉人。 老翁逾墙走,老妇出门看。 吏呼一何怒,妇啼一何苦。 听妇前致词,三男邺城戍。 一男附书至,二男新战死。 存者且偷生,死者长已矣。 室中更无人,惟有乳下孙。 有孙母未去,出入无完裙。 老妪力虽衰,请从吏夜归。 ...