卖炭翁
唐 白居易
古诗词:卖炭翁原文翻译+全文注释译文+原著赏析
原文:
[唐] 白居易卖炭翁,
伐薪烧炭南山中。
满面尘灰烟火色,
两鬓苍苍十指黑。
卖炭得钱何所营?
身上衣裳口中食。
可怜身上衣正单,
心忧炭贱愿天寒。
夜来城外一尺雪,
晓驾炭车辗冰辙。
牛困人饥日已高,
市南门外泥中歇。
翩翩两骑来是谁?
黄衣使者白衫儿。
手把文书口称敕,
回车叱牛牵向北。
一车炭,
千余斤,
宫使驱将惜不得。
半匹红纱一丈绫,
系向牛头充炭直。
注释:
【1】卖炭翁:此篇是组诗《新乐府》中的第32首,题注云:“苦宫市也。”宫市,指唐代皇宫里需要物品,就向市场上去拿,随便给点钱,实际上是公开掠夺。唐德宗时用太监专管其事。【2】伐:砍伐。
【3】薪:柴。
【4】南山:城南之山。
【5】烟火色:烟熏色的脸。此处突出卖炭翁的辛劳。
【6】苍苍:灰白色,形容鬓发花白。
【7】得:得到。
【8】何所营:做什么用。营,经营,这里指需求。
【9】可怜:使人怜悯。
【10】愿:希望。
【11】晓:天亮。
【12】辗(niǎn):同“碾”,压。
【13】辙:车轮滚过地面辗出的痕迹。
【14】困:困倦,疲乏。
【15】市:长安有贸易专区,称市,市周围有墙有门。
【16】翩翩:轻快洒脱的情状。这里形容得意忘形的样子。
【17】骑(jì):骑马的人。
【18】黄衣使者白衫儿:黄衣使者,指皇宫内的太监。白衫儿,指太监手下的爪牙。
【19】把:拿。
【20】称:说。
【21】敕(chì):皇帝的命令或诏书。
【22】回:调转。
【23】叱:喝斥。
【24】牵向北:指牵向宫中。
【25】千余斤:不是实指,形容很多。
【26】驱:赶着走。
【27】将:语助词。
【28】惜不得:舍不得。得,能够。惜,舍。
【29】半匹红绡一丈绫:唐代商务交易,绢帛等丝织品可以代货币使用。当时钱贵绢贱,半匹纱和一丈绫,比一车炭的价值相差很远。这是官方用贱价强夺民财。红绡:一作“红纱”。
【30】系(jì):绑扎。这里是挂的意思。
【31】直:通“值”,指价格。
作品赏析:
【注释】:可怜身上衣正单?心忧炭贱愿天寒《卖炭翁》是《新乐府诗》组诗五十首中的第三十二首,诗题下注:“苦宫市也”。“宫市”为中唐时皇室于市中公开掠夺民间财物之一种弊政。唐德宗贞元末年时愈益变本加厉,以宦官(宫使)专司其事,遣“白望”(宫中派出的采办员)数百人于长安东、西两市监望,视所需物,即口称“宫市”,往往不付钱或以微值勒索而去。《卖炭翁》一诗通过卖炭翁之遭遇,用形象化之手法,反映百姓被欺压之痛苦,揭露封建统治者爪牙之罪恶。这两句是说,可怜的卖炭翁身上衣服单薄,无以御寒,但仍然祝愿天气更冷一些;这样,他辛苦烧的炭就能多卖、卖到好价钱了。描绘人物复杂矛盾心理细腻真切,形象逼真,直书其事,其意自见,感染力极其强烈,一笔有扛鼎之力。
--引自李济洲编著之《全唐诗佳句赏析》http://tshjj.yeah/
《卖炭翁》是白居易《新乐府》组诗中的第三十二首,自注云:“苦宫市也。”“宫市”的“宫”指皇宫,“市”是买的意思。皇宫所需的物品,本来由官吏采买。中唐时期,宦官专权,横行无忌,连这种采购权也抓了过去,常有数十百人分布在长安东西两市及热闹街坊,以低价强购货物,甚至不给分文,还勒索“进奉”的“门户钱”及“脚价钱”。名为“宫市”,实际是一种公开的掠夺(其详情见韩愈《顺宗实录》卷二、《旧唐书》卷一四○《张建封传》及《通鉴》卷二三五),其受害者当然不止一个卖炭翁。诗人以个别表现一般,通过卖炭翁的遭遇,深刻地揭露了“宫市”的本质,对统治者掠夺人民的罪行给予有力的鞭挞。
开头四句,写卖炭翁的炭来之不易。“伐薪、烧炭”,概括了复杂的工序和漫长的劳动过程。“满面尘灰烟火色,两鬓苍苍十指黑”,活画出卖炭翁的肖像,而劳动之艰辛,也得到了形象的表现。“南山中”点出劳动场所,这“南山”就是王维所写的“欲投人处宿,隔水问樵夫”的终南山,豺狼出没,荒无人烟。在这样的环境里披星戴月,凌霜冒雪,一斧一斧地“伐薪”,一窑一窑地“烧炭”,好容易烧出“千余斤”,每一斤都渗透着心血,也凝聚着希望。
写出卖炭翁的炭是自己艰苦劳动的成果,这就把他和贩卖木炭的商人区别了开来。但是,假如这位卖炭翁还有田地,凭自种自收就不至于挨饿受冻,只利用农闲时间烧炭卖炭,用以补贴家用的话,那么他的一车炭被掠夺,就还有别的活路。然而情况并非如此。诗人的高明之处在于没有自己出面向读者介绍卖炭翁的家庭经济状况,而是设为问答:“卖炭得钱何所营?身上衣裳口中食。”这一问一答,不仅化板为活,使文势跌宕,摇曳生姿,而且扩展了反映民间疾苦的深度与广度,使我们清楚地看到:这位劳动者已被剥削得贫无立锥,别无衣食来源;“身上衣裳口中食”,全指望他千辛万苦烧成的千余斤木炭能卖个好价钱。这就为后面写宫使掠夺木炭的罪行做好了有力的铺垫。
“可怜身上衣正单,心忧炭贱愿天寒。”这是脍炙人口的名句。“身上衣正单”,自然希望天暖。然而这位卖炭翁是把解决衣食问题的全部希望寄托在“卖炭得钱”上的,所以他“心忧炭贱愿天寒”,在冻得发抖的时候,一心盼望天气更冷。诗人如此深刻地理解卖炭翁的艰难处境和复杂的内心活动,只用十多个字就如此真切地表现了出来,又用“可怜”两字倾注了无限同情,怎能不催人泪下!
这两句诗,从章法上看,是从前半篇向后半篇过渡的桥梁。“心忧炭贱愿天寒”,实际上是期待朔风凛冽,大雪纷飞。“夜来城外一尺雪”,这场大雪总算盼到了!也就不再“心忧炭贱”了!“天子脚下”的达官贵人、富商巨贾们为了取暖,难道还会在微不足道的炭价上斤斤计较吗?当卖炭翁“晓驾炭车辗冰辙”的时候,占据着他的全部心灵的,不是埋怨冰雪的道路多么难走,而是盘算着那“一车炭”能卖多少钱,换来多少衣和食。要是在小说家笔下,是可以用很多笔墨写卖炭翁一路上的心理活动的,而诗人却一句也没有写,这因为他在前面已经给读者开拓了驰骋想象的广阔天地。
卖炭翁好容易烧出一车炭、盼到一场雪,一路上满怀希望地盘算着卖炭得钱换衣食。然而结果呢?他却遇上了“手把文书口称敕”的“宫使”。在皇宫的使者面前,在皇帝的文书和敕令面前,跟着那“叱牛”声,卖炭翁在从“伐薪”、“烧炭”、“愿天寒”、“驾炭车”、“辗冰辙”,直到“泥中歇”的漫长过程中所盘算的一切、所希望的一切,全都化为泡影!
从“南山中”到长安城,路那么遥远,又那么难行,当卖炭翁“市南门外泥中歇”的时候,已经是“牛困人饥”;如今又“回车叱牛牵向北”,把炭送进皇宫,当然牛更困、人更饥了。那么,当卖炭翁饿着肚子、?喝着困牛走回终南山的时候,又想些什么呢?他往后的日子,又怎样过法呢?这一切,诗人都没有写,然而读者却不能不想。当想到这一切的时候,就不能不同情卖炭翁的遭遇,不能不憎恨统治者的罪恶,而诗人“苦宫市”的创作意图,也就收到了预期的效果。
这首诗具有深刻的思想性,艺术上也很有特色。诗人以“卖炭得钱何所营,身上衣裳口中食”两句展现了几乎濒于生活绝境的老翁所能有的唯一希望,──又是多么可怜的希望!这是全诗的诗眼。其他一切描写,都集中于这个诗眼。在表现手法上,则灵活地运用了陪衬和反衬。以“两鬓苍苍”突出年迈,以“满面尘灰烟火色”突出“伐薪、烧炭”的艰辛,再以荒凉险恶的南山作陪衬,老翁的命运就更激起了人们的同情。而这一切,正反衬出老翁希望之火的炽烈:卖炭得钱,买衣买食。老翁“衣正单”,再以夜来的“一尺雪”和路上的“冰辙”作陪衬,使人更感到老翁的“可怜”。而这一切,正反衬了老翁希望之火的炽烈:天寒炭贵,可以多换些衣和食。接下去,“牛困人饥”和“翩翩两骑”,反衬出劳动者与统治者境遇的悬殊;“一车炭,千余斤”和“半匹红纱一丈绫”,反衬出“宫市”掠夺的残酷。而就全诗来说,前面表现希望之火的炽烈,正是为了反衬后面希望化为泡影的可悲可痛。
这篇诗没有象《新乐府》中的有些篇那样“卒章显其志”,而是在矛盾冲突的高潮中戛然而止,因而更含蓄,更有力,更引人深思,扣人心弦。这首诗千百年来万口传诵,并不是偶然的。
(霍松林)
拼音版对照
[ tang] bai ju yi
mai tan weng,
fa xin shao tan nan shan zhong。
man mian chen hui yan huo se,
liang bin cang cang shi zhi hei。
mai tan de qian he suo ying?
shen shang yi chang kou zhong shi。
ke lian shen shang yi zheng dan,
xin you tan jian yuan tian han。
ye lai cheng wai yi chi xue,
xiao jia tan che zhan bing zhe。
niu kun ren ji ri yi gao,
shi nan men wai ni zhong xie。
pian pian liang qi lai shi shui?
huang yi shi zhe bai shan er。
shou ba wen shu kou cheng chi,
hui che chi niu qian xiang bei。
yi che tan,
qian yu jin,
gong shi qu jiang xi bu de。
ban pi hong sha yi zhang ling,
xi xiang niu tou chong tan zhi。
【2】 fa: kan fa。
【3】 xin: chai。
【4】 nan shan: cheng nan zhi shan。
【5】 yan huo se: yan xun se de lian。 ci chu tu chu mai tan weng de xin lao。
【6】 cang cang: hui bai se, xing rong bin fa hua bai。
【7】 de: de dao。
【8】 he suo ying: zuo shen me yong。 ying, jing ying, zhe li zhi xu qiu。
【9】 ke lian: shi ren lian min。
【10】 yuan: xi wang。
【11】 xiao: tian liang。
【12】 zhan(niǎn): tong“ nian”, ya。
【13】 zhe: che lun gun guo di mian zhan chu de hen ji。
【14】 kun: kun juan, pi fa。
【15】 shi: chang an you mao yi zhuan qu, cheng shi, shi zhou wei you qiang you men。
【16】 pian pian: qing kuai sa tuo de qing zhuang。 zhe li xing rong de yi wang xing de yang zi。
【17】 qi(jì): qi ma de ren。
【18】 huang yi shi zhe bai shan er: huang yi shi zhe, zhi huang gong nei de tai jian。 bai shan er, zhi tai jian shou xia de zhao ya。
【19】 ba: na。
【20】 cheng: shuo。
【21】 chi(chì): huang di de ming ling huo zhao shu。
【22】 hui: tiao zhuan。
【23】 chi: he chi。
【24】 qian xiang bei: zhi qian xiang gong zhong。
【25】 qian yu jin: bu shi shi zhi, xing rong hen duo。
【26】 qu: gan zhe zou。
【27】 jiang: yu zhu ci。
【28】 xi bu de: she bu de。 de, neng gou。 xi, she。
【29】 ban pi hong xiao yi zhang ling: tang dai shang wu jiao yi, juan bo deng si zhi pin ke yi dai huo bi shi yong。 dang shi qian gui juan jian, ban pi sha he yi zhang ling, bi yi che tan de jia zhi xiang cha hen yuan。 zhe shi guan fang yong jian jia qiang duo min cai。 hong xiao: yi zuo“ hong sha”。
【30】 xi(jì): bang zha。 zhe li shi gua de yi si。
【31】 zhi: tong“ zhi”, zhi jia ge。
《 mai tan weng》 shi《 xin le fu shi》 zu shi wu shi shou zhong de di san shi er shou, shi ti xia zhu:“ ku gong shi ye”。“ gong shi” wei zhong tang shi huang shi yu shi zhong gong kai lve duo min jian cai wu zhi yi zhong bi zheng。 tang de zong zhen yuan mo nian shi yu yi bian ben jia li, yi huan guan( gong shi) zhuan si qi shi, qian“ bai wang”( gong zhong pai chu de cai ban yuan) shu bai ren yu chang an dong、 xi liang shi jian wang, shi suo xu wu, ji kou cheng“ gong shi”, wang wang bu fu qian huo yi wei zhi le suo er qu。《 mai tan weng》 yi shi tong guo mai tan weng zhi zao yu, yong xing xiang hua zhi shou fa, fan ying bai xing bei qi ya zhi tong ku, jie lu feng jian tong zhi zhe zhao ya zhi zui e。 zhe liang ju shi shuo, ke lian de mai tan weng shen shang yi fu dan bo, wu yi yu han, dan reng ran zhu yuan tian qi geng leng yi xie; zhe yang, ta xin ku shao de tan jiu neng duo mai、 mai dao hao jia qian le。 miao hui ren wu fu za mao dun xin li xi ni zhen qie, xing xiang bi zhen, zhi shu qi shi, qi yi zi jian, gan ran li ji qi qiang lie, yi bi you kang ding zhi li。
-- yin zi li ji zhou bian zhu zhi《 quan tang shi jia ju shang xi》http://tshjj.yeah/
《 mai tan weng》 shi bai ju yi《 xin le fu》 zu shi zhong de di san shi er shou, zi zhu yun:“ ku gong shi ye。”“ gong shi” de“ gong” zhi huang gong,“ shi” shi mai de yi si。 huang gong suo xu de wu pin, ben lai you guan li cai mai。 zhong tang shi qi, huan guan zhuan quan, heng xing wu ji, lian zhe zhong cai gou quan ye zhua le guo qu, chang you shu shi bai ren fen bu zai chang an dong xi liang shi ji re nao jie fang, yi di jia qiang gou huo wu, shen zhi bu gei fen wen, hai le suo“ jin feng” de“ men hu qian” ji“ jiao jia qian”。 ming wei“ gong shi”, shi ji shi yi zhong gong kai de lve duo( qi xiang qing jian han yu《 shun zong shi lu》 juan er、《 jiu tang shu》 juan yi si○《 zhang jian feng chuan》 ji《 tong jian》 juan er san wu), qi shou hai zhe dang ran bu zhi yi ge mai tan weng。 shi ren yi ge bie biao xian yi ban, tong guo mai tan weng de zao yu, shen ke di jie lu le“ gong shi” de ben zhi, dui tong zhi zhe lve duo ren min de zui xing gei yu you li de bian ta。
kai tou si ju, xie mai tan weng de tan lai zhi bu yi。“ fa xin、 shao tan”, gai kuo le fu za de gong xu he man chang de lao dong guo cheng。“ man mian chen hui yan huo se, liang bin cang cang shi zhi hei”, huo hua chu mai tan weng de xiao xiang, er lao dong zhi jian xin, ye de dao le xing xiang de biao xian。“ nan shan zhong” dian chu lao dong chang suo, zhe“ nan shan” jiu shi wang wei suo xie de“ yu tou ren chu xiu, ge shui wen qiao fu” de zhong nan shan, chai lang chu mei, huang wu ren yan。 zai zhe yang de huan jing li pi xing dai yue, ling shuang mao xue, yi fu yi fu di“ fa xin”, yi yao yi yao di“ shao tan”, hao rong yi shao chu“ qian yu jin”, mei yi jin dou shen tou zhe xin xue, ye ning ju zhe xi wang。
xie chu mai tan weng de tan shi zi ji jian ku lao dong de cheng guo, zhe jiu ba ta he fan mai mu tan de shang ren qu bie le kai lai。 dan shi, jia ru zhe wei mai tan weng hai you tian di, ping zi zhong zi shou jiu bu zhi yu ai e shou dong, zhi li yong nong xian shi jian shao tan mai tan, yong yi bu tie jia yong de hua, na me ta de yi che tan bei lve duo, jiu hai you bie de huo lu。 ran er qing kuang bing fei ru ci。 shi ren de gao ming zhi chu zai yu mei you zi ji chu mian xiang du zhe jie shao mai tan weng de jia ting jing ji zhuang kuang, er shi she wei wen da:“ mai tan de qian he suo ying? shen shang yi chang kou zhong shi。” zhe yi wen yi da, bu jin hua ban wei huo, shi wen shi die dang, yao ye sheng zi, er qie kuo zhan le fan ying min jian ji ku de shen du yu guang du, shi wo men qing chu di kan dao: zhe wei lao dong zhe yi bei bo xue de pin wu li zhui, bie wu yi shi lai yuan;“ shen shang yi chang kou zhong shi”, quan zhi wang ta qian xin wan ku shao cheng de qian yu jin mu tan neng mai ge hao jia qian。 zhe jiu wei hou mian xie gong shi lve duo mu tan de zui xing zuo hao le you li de pu dian。
“ ke lian shen shang yi zheng dan, xin you tan jian yuan tian han。” zhe shi kuai zhi ren kou de ming ju。“ shen shang yi zheng dan”, zi ran xi wang tian nuan。 ran er zhe wei mai tan weng shi ba jie jue yi shi wen ti de quan bu xi wang ji tuo zai“ mai tan de qian” shang de, suo yi ta“ xin you tan jian yuan tian han”, zai dong de fa dou de shi hou, yi xin pan wang tian qi geng leng。 shi ren ru ci shen ke di li jie mai tan weng de jian nan chu jing he fu za de nei xin huo dong, zhi yong shi duo ge zi jiu ru ci zhen qie di biao xian le chu lai, you yong“ ke lian” liang zi qing zhu le wu xian tong qing, zen neng bu cui ren lei xia!
zhe liang ju shi, cong zhang fa shang kan, shi cong qian ban pian xiang hou ban pian guo du de qiao liang。“ xin you tan jian yuan tian han”, shi ji shang shi qi dai shuo feng lin lie, da xue fen fei。“ ye lai cheng wai yi chi xue”, zhe chang da xue zong suan pan dao le! ye jiu bu zai“ xin you tan jian” le!“ tian zi jiao xia” de da guan gui ren、 fu shang ju jia men wei le qu nuan, nan dao hai hui zai wei bu zu dao de tan jia shang jin jin ji jiao ma? dang mai tan weng“ xiao jia tan che zhan bing zhe” de shi hou, zhan ju zhe ta de quan bu xin ling de, bu shi mai yuan bing xue de dao lu duo me nan zou, er shi pan suan zhe na“ yi che tan” neng mai duo shao qian, huan lai duo shao yi he shi。 yao shi zai xiao shuo jia bi xia, shi ke yi yong hen duo bi mo xie mai tan weng yi lu shang de xin li huo dong de, er shi ren que yi ju ye mei you xie, zhe yin wei ta zai qian mian yi jing gei du zhe kai tuo le chi cheng xiang xiang de guang kuo tian di。
mai tan weng hao rong yi shao chu yi che tan、 pan dao yi chang xue, yi lu shang man huai xi wang di pan suan zhe mai tan de qian huan yi shi。 ran er jie guo ne? ta que yu shang le“ shou ba wen shu kou cheng chi” de“ gong shi”。 zai huang gong de shi zhe mian qian, zai huang di de wen shu he chi ling mian qian, gen zhe na“ chi niu” sheng, mai tan weng zai cong“ fa xin”、“ shao tan”、“ yuan tian han”、“ jia tan che”、“ zhan bing zhe”, zhi dao“ ni zhong xie” de man chang guo cheng zhong suo pan suan de yi qie、 suo xi wang de yi qie, quan dou hua wei pao ying!
cong“ nan shan zhong” dao chang an cheng, lu na me yao yuan, you na me nan xing, dang mai tan weng“ shi nan men wai ni zhong xie” de shi hou, yi jing shi“ niu kun ren ji”; ru jin you“ hui che chi niu qian xiang bei”, ba tan song jin huang gong, dang ran niu geng kun、 ren geng ji le。 na me, dang mai tan weng e zhe du zi、? he zhe kun niu zou hui zhong nan shan de shi hou, you xiang xie shen me ne? ta wang hou de ri zi, you zen yang guo fa ne? zhe yi qie, shi ren dou mei you xie, ran er du zhe que bu neng bu xiang。 dang xiang dao zhe yi qie de shi hou, jiu bu neng bu tong qing mai tan weng de zao yu, bu neng bu zeng hen tong zhi zhe de zui e, er shi ren“ ku gong shi” de chuang zuo yi tu, ye jiu shou dao le yu qi de xiao guo。
zhe shou shi ju you shen ke de si xiang xing, yi shu shang ye hen you te se。 shi ren yi“ mai tan de qian he suo ying, shen shang yi chang kou zhong shi” liang ju zhan xian le ji hu bin yu sheng huo jue jing de lao weng suo neng you de wei yi xi wang,── you shi duo me ke lian de xi wang! zhe shi quan shi de shi yan。 qi ta yi qie miao xie, dou ji zhong yu zhe ge shi yan。 zai biao xian shou fa shang, ze ling huo di yun yong le pei chen he fan chen。 yi“ liang bin cang cang” tu chu nian mai, yi“ man mian chen hui yan huo se” tu chu“ fa xin、 shao tan” de jian xin, zai yi huang liang xian e de nan shan zuo pei chen, lao weng de ming yun jiu geng ji qi le ren men de tong qing。 er zhe yi qie, zheng fan chen chu lao weng xi wang zhi huo de chi lie: mai tan de qian, mai yi mai shi。 lao weng“ yi zheng dan”, zai yi ye lai de“ yi chi xue” he lu shang de“ bing zhe” zuo pei chen, shi ren geng gan dao lao weng de“ ke lian”。 er zhe yi qie, zheng fan chen le lao weng xi wang zhi huo de chi lie: tian han tan gui, ke yi duo huan xie yi he shi。 jie xia qu,“ niu kun ren ji” he“ pian pian liang qi”, fan chen chu lao dong zhe yu tong zhi zhe jing yu de xuan shu;“ yi che tan, qian yu jin” he“ ban pi hong sha yi zhang ling”, fan chen chu“ gong shi” lve duo de can ku。 er jiu quan shi lai shuo, qian mian biao xian xi wang zhi huo de chi lie, zheng shi wei le fan chen hou mian xi wang hua wei pao ying de ke bei ke tong。
zhe pian shi mei you xiang《 xin le fu》 zhong de you xie pian na yang“ zu zhang xian qi zhi”, er shi zai mao dun chong tu de gao chao zhong jia ran er zhi, yin er geng han xu, geng you li, geng yin ren shen si, kou ren xin xian。 zhe shou shi qian bai nian lai wan kou chuan song, bing bu shi ou ran de。
( huo song lin)
mai tan weng,
fa xin shao tan nan shan zhong。
man mian chen hui yan huo se,
liang bin cang cang shi zhi hei。
mai tan de qian he suo ying?
shen shang yi chang kou zhong shi。
ke lian shen shang yi zheng dan,
xin you tan jian yuan tian han。
ye lai cheng wai yi chi xue,
xiao jia tan che zhan bing zhe。
niu kun ren ji ri yi gao,
shi nan men wai ni zhong xie。
pian pian liang qi lai shi shui?
huang yi shi zhe bai shan er。
shou ba wen shu kou cheng chi,
hui che chi niu qian xiang bei。
yi che tan,
qian yu jin,
gong shi qu jiang xi bu de。
ban pi hong sha yi zhang ling,
xi xiang niu tou chong tan zhi。
zhu shi:
【1】 mai tan weng: ci pian shi zu shi《 xin le fu》 zhong de di32 shou, ti zhu yun:“ ku gong shi ye。” gong shi, zhi tang dai huang gong li xu yao wu pin, jiu xiang shi chang shang qu na, sui bian gei dian qian, shi ji shang shi gong kai lve duo。 tang de zong shi yong tai jian zhuan guan qi shi。【2】 fa: kan fa。
【3】 xin: chai。
【4】 nan shan: cheng nan zhi shan。
【5】 yan huo se: yan xun se de lian。 ci chu tu chu mai tan weng de xin lao。
【6】 cang cang: hui bai se, xing rong bin fa hua bai。
【7】 de: de dao。
【8】 he suo ying: zuo shen me yong。 ying, jing ying, zhe li zhi xu qiu。
【9】 ke lian: shi ren lian min。
【10】 yuan: xi wang。
【11】 xiao: tian liang。
【12】 zhan(niǎn): tong“ nian”, ya。
【13】 zhe: che lun gun guo di mian zhan chu de hen ji。
【14】 kun: kun juan, pi fa。
【15】 shi: chang an you mao yi zhuan qu, cheng shi, shi zhou wei you qiang you men。
【16】 pian pian: qing kuai sa tuo de qing zhuang。 zhe li xing rong de yi wang xing de yang zi。
【17】 qi(jì): qi ma de ren。
【18】 huang yi shi zhe bai shan er: huang yi shi zhe, zhi huang gong nei de tai jian。 bai shan er, zhi tai jian shou xia de zhao ya。
【19】 ba: na。
【20】 cheng: shuo。
【21】 chi(chì): huang di de ming ling huo zhao shu。
【22】 hui: tiao zhuan。
【23】 chi: he chi。
【24】 qian xiang bei: zhi qian xiang gong zhong。
【25】 qian yu jin: bu shi shi zhi, xing rong hen duo。
【26】 qu: gan zhe zou。
【27】 jiang: yu zhu ci。
【28】 xi bu de: she bu de。 de, neng gou。 xi, she。
【29】 ban pi hong xiao yi zhang ling: tang dai shang wu jiao yi, juan bo deng si zhi pin ke yi dai huo bi shi yong。 dang shi qian gui juan jian, ban pi sha he yi zhang ling, bi yi che tan de jia zhi xiang cha hen yuan。 zhe shi guan fang yong jian jia qiang duo min cai。 hong xiao: yi zuo“ hong sha”。
【30】 xi(jì): bang zha。 zhe li shi gua de yi si。
【31】 zhi: tong“ zhi”, zhi jia ge。
zuo pin shang xi:
【 zhu shi】: ke lian shen shang yi zheng dan? xin you tan jian yuan tian han《 mai tan weng》 shi《 xin le fu shi》 zu shi wu shi shou zhong de di san shi er shou, shi ti xia zhu:“ ku gong shi ye”。“ gong shi” wei zhong tang shi huang shi yu shi zhong gong kai lve duo min jian cai wu zhi yi zhong bi zheng。 tang de zong zhen yuan mo nian shi yu yi bian ben jia li, yi huan guan( gong shi) zhuan si qi shi, qian“ bai wang”( gong zhong pai chu de cai ban yuan) shu bai ren yu chang an dong、 xi liang shi jian wang, shi suo xu wu, ji kou cheng“ gong shi”, wang wang bu fu qian huo yi wei zhi le suo er qu。《 mai tan weng》 yi shi tong guo mai tan weng zhi zao yu, yong xing xiang hua zhi shou fa, fan ying bai xing bei qi ya zhi tong ku, jie lu feng jian tong zhi zhe zhao ya zhi zui e。 zhe liang ju shi shuo, ke lian de mai tan weng shen shang yi fu dan bo, wu yi yu han, dan reng ran zhu yuan tian qi geng leng yi xie; zhe yang, ta xin ku shao de tan jiu neng duo mai、 mai dao hao jia qian le。 miao hui ren wu fu za mao dun xin li xi ni zhen qie, xing xiang bi zhen, zhi shu qi shi, qi yi zi jian, gan ran li ji qi qiang lie, yi bi you kang ding zhi li。
-- yin zi li ji zhou bian zhu zhi《 quan tang shi jia ju shang xi》http://tshjj.yeah/
《 mai tan weng》 shi bai ju yi《 xin le fu》 zu shi zhong de di san shi er shou, zi zhu yun:“ ku gong shi ye。”“ gong shi” de“ gong” zhi huang gong,“ shi” shi mai de yi si。 huang gong suo xu de wu pin, ben lai you guan li cai mai。 zhong tang shi qi, huan guan zhuan quan, heng xing wu ji, lian zhe zhong cai gou quan ye zhua le guo qu, chang you shu shi bai ren fen bu zai chang an dong xi liang shi ji re nao jie fang, yi di jia qiang gou huo wu, shen zhi bu gei fen wen, hai le suo“ jin feng” de“ men hu qian” ji“ jiao jia qian”。 ming wei“ gong shi”, shi ji shi yi zhong gong kai de lve duo( qi xiang qing jian han yu《 shun zong shi lu》 juan er、《 jiu tang shu》 juan yi si○《 zhang jian feng chuan》 ji《 tong jian》 juan er san wu), qi shou hai zhe dang ran bu zhi yi ge mai tan weng。 shi ren yi ge bie biao xian yi ban, tong guo mai tan weng de zao yu, shen ke di jie lu le“ gong shi” de ben zhi, dui tong zhi zhe lve duo ren min de zui xing gei yu you li de bian ta。
kai tou si ju, xie mai tan weng de tan lai zhi bu yi。“ fa xin、 shao tan”, gai kuo le fu za de gong xu he man chang de lao dong guo cheng。“ man mian chen hui yan huo se, liang bin cang cang shi zhi hei”, huo hua chu mai tan weng de xiao xiang, er lao dong zhi jian xin, ye de dao le xing xiang de biao xian。“ nan shan zhong” dian chu lao dong chang suo, zhe“ nan shan” jiu shi wang wei suo xie de“ yu tou ren chu xiu, ge shui wen qiao fu” de zhong nan shan, chai lang chu mei, huang wu ren yan。 zai zhe yang de huan jing li pi xing dai yue, ling shuang mao xue, yi fu yi fu di“ fa xin”, yi yao yi yao di“ shao tan”, hao rong yi shao chu“ qian yu jin”, mei yi jin dou shen tou zhe xin xue, ye ning ju zhe xi wang。
xie chu mai tan weng de tan shi zi ji jian ku lao dong de cheng guo, zhe jiu ba ta he fan mai mu tan de shang ren qu bie le kai lai。 dan shi, jia ru zhe wei mai tan weng hai you tian di, ping zi zhong zi shou jiu bu zhi yu ai e shou dong, zhi li yong nong xian shi jian shao tan mai tan, yong yi bu tie jia yong de hua, na me ta de yi che tan bei lve duo, jiu hai you bie de huo lu。 ran er qing kuang bing fei ru ci。 shi ren de gao ming zhi chu zai yu mei you zi ji chu mian xiang du zhe jie shao mai tan weng de jia ting jing ji zhuang kuang, er shi she wei wen da:“ mai tan de qian he suo ying? shen shang yi chang kou zhong shi。” zhe yi wen yi da, bu jin hua ban wei huo, shi wen shi die dang, yao ye sheng zi, er qie kuo zhan le fan ying min jian ji ku de shen du yu guang du, shi wo men qing chu di kan dao: zhe wei lao dong zhe yi bei bo xue de pin wu li zhui, bie wu yi shi lai yuan;“ shen shang yi chang kou zhong shi”, quan zhi wang ta qian xin wan ku shao cheng de qian yu jin mu tan neng mai ge hao jia qian。 zhe jiu wei hou mian xie gong shi lve duo mu tan de zui xing zuo hao le you li de pu dian。
“ ke lian shen shang yi zheng dan, xin you tan jian yuan tian han。” zhe shi kuai zhi ren kou de ming ju。“ shen shang yi zheng dan”, zi ran xi wang tian nuan。 ran er zhe wei mai tan weng shi ba jie jue yi shi wen ti de quan bu xi wang ji tuo zai“ mai tan de qian” shang de, suo yi ta“ xin you tan jian yuan tian han”, zai dong de fa dou de shi hou, yi xin pan wang tian qi geng leng。 shi ren ru ci shen ke di li jie mai tan weng de jian nan chu jing he fu za de nei xin huo dong, zhi yong shi duo ge zi jiu ru ci zhen qie di biao xian le chu lai, you yong“ ke lian” liang zi qing zhu le wu xian tong qing, zen neng bu cui ren lei xia!
zhe liang ju shi, cong zhang fa shang kan, shi cong qian ban pian xiang hou ban pian guo du de qiao liang。“ xin you tan jian yuan tian han”, shi ji shang shi qi dai shuo feng lin lie, da xue fen fei。“ ye lai cheng wai yi chi xue”, zhe chang da xue zong suan pan dao le! ye jiu bu zai“ xin you tan jian” le!“ tian zi jiao xia” de da guan gui ren、 fu shang ju jia men wei le qu nuan, nan dao hai hui zai wei bu zu dao de tan jia shang jin jin ji jiao ma? dang mai tan weng“ xiao jia tan che zhan bing zhe” de shi hou, zhan ju zhe ta de quan bu xin ling de, bu shi mai yuan bing xue de dao lu duo me nan zou, er shi pan suan zhe na“ yi che tan” neng mai duo shao qian, huan lai duo shao yi he shi。 yao shi zai xiao shuo jia bi xia, shi ke yi yong hen duo bi mo xie mai tan weng yi lu shang de xin li huo dong de, er shi ren que yi ju ye mei you xie, zhe yin wei ta zai qian mian yi jing gei du zhe kai tuo le chi cheng xiang xiang de guang kuo tian di。
mai tan weng hao rong yi shao chu yi che tan、 pan dao yi chang xue, yi lu shang man huai xi wang di pan suan zhe mai tan de qian huan yi shi。 ran er jie guo ne? ta que yu shang le“ shou ba wen shu kou cheng chi” de“ gong shi”。 zai huang gong de shi zhe mian qian, zai huang di de wen shu he chi ling mian qian, gen zhe na“ chi niu” sheng, mai tan weng zai cong“ fa xin”、“ shao tan”、“ yuan tian han”、“ jia tan che”、“ zhan bing zhe”, zhi dao“ ni zhong xie” de man chang guo cheng zhong suo pan suan de yi qie、 suo xi wang de yi qie, quan dou hua wei pao ying!
cong“ nan shan zhong” dao chang an cheng, lu na me yao yuan, you na me nan xing, dang mai tan weng“ shi nan men wai ni zhong xie” de shi hou, yi jing shi“ niu kun ren ji”; ru jin you“ hui che chi niu qian xiang bei”, ba tan song jin huang gong, dang ran niu geng kun、 ren geng ji le。 na me, dang mai tan weng e zhe du zi、? he zhe kun niu zou hui zhong nan shan de shi hou, you xiang xie shen me ne? ta wang hou de ri zi, you zen yang guo fa ne? zhe yi qie, shi ren dou mei you xie, ran er du zhe que bu neng bu xiang。 dang xiang dao zhe yi qie de shi hou, jiu bu neng bu tong qing mai tan weng de zao yu, bu neng bu zeng hen tong zhi zhe de zui e, er shi ren“ ku gong shi” de chuang zuo yi tu, ye jiu shou dao le yu qi de xiao guo。
zhe shou shi ju you shen ke de si xiang xing, yi shu shang ye hen you te se。 shi ren yi“ mai tan de qian he suo ying, shen shang yi chang kou zhong shi” liang ju zhan xian le ji hu bin yu sheng huo jue jing de lao weng suo neng you de wei yi xi wang,── you shi duo me ke lian de xi wang! zhe shi quan shi de shi yan。 qi ta yi qie miao xie, dou ji zhong yu zhe ge shi yan。 zai biao xian shou fa shang, ze ling huo di yun yong le pei chen he fan chen。 yi“ liang bin cang cang” tu chu nian mai, yi“ man mian chen hui yan huo se” tu chu“ fa xin、 shao tan” de jian xin, zai yi huang liang xian e de nan shan zuo pei chen, lao weng de ming yun jiu geng ji qi le ren men de tong qing。 er zhe yi qie, zheng fan chen chu lao weng xi wang zhi huo de chi lie: mai tan de qian, mai yi mai shi。 lao weng“ yi zheng dan”, zai yi ye lai de“ yi chi xue” he lu shang de“ bing zhe” zuo pei chen, shi ren geng gan dao lao weng de“ ke lian”。 er zhe yi qie, zheng fan chen le lao weng xi wang zhi huo de chi lie: tian han tan gui, ke yi duo huan xie yi he shi。 jie xia qu,“ niu kun ren ji” he“ pian pian liang qi”, fan chen chu lao dong zhe yu tong zhi zhe jing yu de xuan shu;“ yi che tan, qian yu jin” he“ ban pi hong sha yi zhang ling”, fan chen chu“ gong shi” lve duo de can ku。 er jiu quan shi lai shuo, qian mian biao xian xi wang zhi huo de chi lie, zheng shi wei le fan chen hou mian xi wang hua wei pao ying de ke bei ke tong。
zhe pian shi mei you xiang《 xin le fu》 zhong de you xie pian na yang“ zu zhang xian qi zhi”, er shi zai mao dun chong tu de gao chao zhong jia ran er zhi, yin er geng han xu, geng you li, geng yin ren shen si, kou ren xin xian。 zhe shou shi qian bai nian lai wan kou chuan song, bing bu shi ou ran de。
( huo song lin)
欢迎读者提供注释翻译和赏析
卖炭翁(唐 白居易)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文查看(白居易)更多诗文
免责声明:「卖炭翁」是唐 白居易创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。
古诗词推荐
- 浪淘沙
[唐] 白居易 一泊沙来一泊去, 一重浪灭一重生。 相搅相淘无歇日, 会教东海一时平。 注释: 【1】浪淘沙:唐教坊曲名,后演为词牌。 【2】泊:浪花。...
- 浪淘沙
[唐] 白居易 随波逐浪到天涯, 迁客西还有几家。 却到帝都重富贵, 请君莫忘浪淘沙。 注释:...
- 浪淘沙
[唐] 白居易 青草湖中万里程, 黄梅雨里一人行。 愁见滩头夜泊处, 风翻暗浪打船声。 注释:...
- 浪淘沙
[唐] 白居易 借问江潮与海水, 何似君情与妾心? 相恨不如潮有信, 相思始觉海非深。 注释: 作品赏析: 这首词形式与七言绝句相同,本来是白居易的自度曲,“相恨不如潮有信”句诗人化用了李益《江南曲》诗意:“嫁得瞿塘贾,朝朝误妾期。早知潮有信,嫁...
- 浪淘沙
[唐] 白居易 海底飞尘终有日, 山头化石岂无时。 谁道小郎抛小妇, 船头一去没回期。 注释: 【1】海底飞尘:即沧海成尘。比喻人世短暂。 【2】山头化石:古代传说,有女子送夫从役远方,立于山上望夫,化为石。此处借咏思妇。...
- 浪淘沙
[唐] 白居易 白浪茫茫与海连, 平沙浩浩四无边。 暮去朝来淘不住, 遂令东海变桑田。 注释: 【1】东海变桑田:神话中仙人麻姑,自称已见过三次东海变为桑田。后来指世事发生的变化很大。 作品赏析: 这首词指出了潮汐涨落的规律和巨大力量,潮汐不断冲击...
- 观刈麦
[唐] 白居易 田家少闲月,五月人倍忙。 夜来南风起,小麦覆陇黄。 妇姑荷箪食,童稚携壶浆。 相随饷田去,丁壮在南冈。 足蒸暑土气,背灼炎天光。 力尽不知热,但惜夏日长。 复有贫妇人,抱子在其旁。 右手秉遗穗,左臂悬敝筐。 听其相顾言,闻者为悲伤。...
- 暮江吟
[唐] 白居易 一道残阳铺水中,半江瑟瑟半江红。 可怜九月初三夜,露似真珠月似弓。 注释: 【1】暮江吟:黄昏时分在江边所作的诗。吟,古代诗歌的一种形式。 【2】残阳:快落山的太阳的光。也指晚霞。 【3】瑟瑟:原意为碧色珍宝,此处指碧绿色 。 【4】...
- 钱塘湖春行
[唐] 白居易 孤山寺北贾亭西,水面初平云脚低。 几处早莺争暖树,谁家新燕啄春泥。 乱花渐欲迷人眼,浅草才能没马蹄。 最爱湖东行不足,绿杨阴里白沙堤。 注释: 【1】钱塘湖:即杭州西湖。 【2】孤山寺:南北朝时期陈文帝(522~565)初年建,名承福,宋...
- 忆江南·江南忆
[唐] 白居易 江南忆,最忆是杭州: 山寺月中寻桂子,郡亭枕上看潮头, 何日更重游? 注释: 作品赏析: 第二首词以“江南忆,最忆是杭州”领起,前三字“江南忆”和第一首词的最后三字“忆江南”勾连,形成词意的连续性。后五字“最忆是杭州”又突出了作...
- 忆江南·江南忆
[唐] 白居易 江南忆,其次忆吴宫。 吴酒一杯春竹叶, 吴娃双舞醉芙蓉, 早晚复相逢。 注释:...
- 忆江南·江南好
[唐] 白居易 江南好, 风景旧曾谙。 日出江花红胜火, 春来江水绿如蓝, 能不忆江南? 注释: 【1】据《乐府杂录》,此词又名《谢秋娘》,系唐李德裕为亡姬谢秋娘作。又名《望江南》、《梦江南》等。分单调、双调两体。单调二十七字,双凋五十四字,皆平...
- 琵琶行
[唐] 白居易 元和十年,予左迁九江郡司马。明年秋,送客湓浦口,闻舟中夜弹琵琶者,听其音,铮铮然有京都声。问其人,本长安倡女,尝学琵琶于穆、曹二善才,年长色衰,委身为贾人妇。遂命酒,使快弹数曲。曲罢悯然,自叙少小时欢乐事,今漂沦憔悴,转徙于...
- 长恨歌
[唐] 白居易 汉皇重色思倾国,御宇多年求不得。 杨家有女初长成,养在深闺人未识。 天生丽质难自弃,一朝选在君王侧。 回眸一笑百媚生,六宫粉黛无颜色。 春寒赐浴华清池,温泉水滑洗凝脂。 侍儿扶起娇无力,始是新承恩泽时。 云鬓花颜金步摇,芙蓉帐暖度...
- 再用韵
[宋] 辛弃疾 欲把身心入太虚,要须勤着净工夫。 古人有句须参取,穷到今年锥也无。 注释:...
- 再用韵
[宋] 辛弃疾 自古蛾眉嫉者多,须防按剑向随和。 此身更似沧浪水,听取当年孺子歌。 注释:...
- 有以事来请者俲康节体作诗以答之
[宋] 辛弃疾 未能立得自家身,何暇将身更为人。 借使有求能尽与,也知方笑已生嗔。 器才满后须招损,镜太明时易受尘。 终日闭门无客至,近来鱼鸟却相亲。 注释:...
- 洞仙歌 开南溪初成赋
[宋] 辛弃疾 婆娑欲舞,怪青山欢喜。分得清溪半篙水。记平沙鸥鹭,落日渔樵,湘江上,风景依然如此。 东篱多种菊,待学渊明,酒兴诗情不相似。十里涨春波,一棹归来,只做个、五湖范蠡。是则是、一般弄扁舟,争知道,他家有个西子。 注释: 作品赏析: 【...
- 题金相寺净照轩诗
[宋] 辛弃疾 净是净空空即色,照应照物物非心。 请看窗外一轮月,正在碧潭千丈深。 注释:...
- 题鹅湖壁
[宋] 辛弃疾 昔年留此苦思归,为忆啼门玉雪儿。 鸾鹄飞残梧竹冷,只今归兴却迟迟。 注释:...