代妻答诗(一作女郎葛鸦儿作)
唐 河北士人
古诗词:代妻答诗(一作女郎葛鸦儿作)原文翻译+全文注释译文+原著赏析
原文:
[唐] 河北士人蓬鬓荆钗世所稀,布裙犹是嫁时衣。
胡麻好种无人种,合是归时底不归?
注释:
作品赏析:
【注释】:这首诗是一位劳动妇女的怨歌。韦縠《才调集》、韦庄《又玄集》都说此诗作者是女子葛鸦儿。孟棨《本事诗》却说是朱滔军中一河北士子,其人奉滔命作“寄内诗”,然后代妻作答,即此诗。其说颇类小说家言,大约出于虚构。然而,可见此诗在唐时流传甚广。诗大约成于中晚唐之际。
诗前两句首先让读者看到一位贫妇的画像:她鬓云散乱,头上别着自制的荆条发钗,身上穿着当年出嫁时所穿的布裙,足见其贫困寒俭之甚(“世所稀”)。这儿不仅是人物外貌的勾勒,字里行间还可看出一部夫妇离散的辛酸史。《列女传》载“梁鸿、孟光常荆钗布裙”。这里用“荆钗”、“布裙”及“嫁时衣”等字面,似暗示这一对贫贱夫妇一度是何等恩爱,然而社会的动乱把他们无情拆散了。“布裙犹是嫁时衣”,既进一步见女子之贫,又表现出她对丈夫的思念。古代征戍服役有所谓“及瓜而代”,即有服役期限,到了期限就要轮番回家。从“正是归时”四字透露,其丈夫大概是“吞声行负戈”的征人吧,这女子是否也曾有过“罗襦不复施,对君洗红妆”(杜甫《新婚别》)的誓言?那是要读者自去玩味的。
于是,三句紧承前二句来。“胡麻好种无人种”,可以理解为赋(直赋其事):动乱对农业造成破坏,男劳动力被迫离开土地,“纵有健妇把锄犁,禾生陇亩无东西”,田园荒芜。如联系末句,此句也可理解为兴:盖农时最不可误,错过则追悔无及;青春时光亦如之,一旦老大,即使征人生还也会“纵使相逢应不识”呢。以“胡麻好种无人种”兴起“正是归时底不归?”实暗含“感此伤妾心,坐愁红颜老”意,与题面“怀良人”正合。
这还不能尽此句之妙,若按明人顾元庆的会心,则此句意味更深长。他说:“南方谚语有‘长老(即僧侣)种芝麻,未见得。’余不解其意,偶阅唐诗,始悟斯言其来远矣。胡麻即今芝麻也,种时必夫妇两手同种,其麻倍收。”(《夷白斋诗话》)原来芝麻结籽的多少,与种时是否夫妇合作大有关系。诗人运用流行的民间传说来写“怀良人”之情,十分切贴而巧妙。“怀良人”理由正多,只托为芝麻不好种,便收到言在此而意在彼、言有尽而意无穷的效果。所以,此诗末二句兼有赋兴和传说的运用,含义丰富,诗味咀之愈出,很好表达了女子“怀良人”的真纯情意。用“胡麻”入诗,这来自劳动生活的新鲜活跳的形象和语言,也使全诗生色,显得别致。
绝句“宛转变化,工夫全在第三句,若此转变得好,则第四句如顺流之舟矣”(杨载《诗法家数》)。此诗末句由三句引出,正是水到渠成。“正是归时底不归?”语含怨望,然而良人之不归乃出于被迫,可怨天而不可尤人。以“怀”为主,也是此诗与许多怨妇诗所不同的地方。
(周啸天)
拼音版对照
[ tang] he bei shi ren
peng bin jing chai shi suo xi, bu qun you shi jia shi yi。
hu ma hao zhong wu ren zhong, he shi gui shi di bu gui?
zhe shou shi shi yi wei lao dong fu nv de yuan ge。 wei?《 cai tiao ji》、 wei zhuang《 you xuan ji》 dou shuo ci shi zuo zhe shi nv zi ge ya er。 meng?ぁ dong jiu lv? fei ci deng qin chao xia? xing huan ying bi kong ying? cong shuo shan sha? ao ao na xue? bao? huan pan? jie man se? chuang song?F lu deng mu cao∷ dao yi yu? tiao ji nian di mei gengH huan?? shan? song? e pou beng man? shi keJ? tiao ji shao shi xing xia pu? sheng?br>
shi qian liang ju shou xian rang du zhe kan dao yi wei pin fu de hua xiang: ta bin yun san luan, tou shang bie zhe zi zhi de jing tiao fa chai, shen shang chuan zhe dang nian chu jia shi suo chuan de bu qun, zu jian qi pin kun han jian zhi shen(“ shi suo xi”)。 zhe er bu jin shi ren wu wai mao de gou le, zi li xing jian hai ke kan chu yi bu fu fu li san de xin suan shi。《 lie nv chuan》 zai“ liang hong、 meng guang chang jing chai bu qun”。 zhe li yong“ jing chai”、“ bu qun” ji“ jia shi yi” deng zi mian, si an shi zhe yi dui pin jian fu fu yi du shi he deng en ai, ran er she hui de dong luan ba ta men wu qing chai san le。“ bu qun you shi jia shi yi”, ji jin yi bu jian nv zi zhi pin, you biao xian chu ta dui zhang fu de si nian。 gu dai zheng shu fu yi you suo wei“ ji gua er dai”, ji you fu yi qi xian, dao le qi xian jiu yao lun fan hui jia。 cong“ zheng shi gui shi” si zi tou lu, qi zhang fu da gai shi“ tun sheng xing fu ge” de zheng ren ba, zhe nv zi shi fou ye zeng you guo“ luo ru bu fu shi, dui jun xi hong zhuang”( du fu《 xin hun bie》) de shi yan? na shi yao du zhe zi qu wan wei de。
yu shi, san ju jin cheng qian er ju lai。“ hu ma hao zhong wu ren zhong”, ke yi li jie wei fu( zhi fu qi shi): dong luan dui nong ye zao cheng po huai, nan lao dong li bei po li kai tu di,“ zong you jian fu ba chu li, he sheng long mu wu dong xi”, tian yuan huang wu。 ru lian xi mo ju, ci ju ye ke li jie wei xing: gai nong shi zui bu ke wu, cuo guo ze zhui hui wu ji; qing chun shi guang yi ru zhi, yi dan lao da, ji shi zheng ren sheng hai ye hui“ zong shi xiang feng ying bu shi” ne。 yi“ hu ma hao zhong wu ren zhong” xing qi“ zheng shi gui shi di bu gui?” shi an han“ gan ci shang qie xin, zuo chou hong yan lao” yi, yu ti mian“ huai liang ren” zheng he。
zhe hai bu neng jin ci ju zhi miao, ruo an ming ren gu yuan qing de hui xin, ze ci ju yi wei geng shen chang。 ta shuo:“ nan fang yan yu you‘ chang lao( ji seng lv) zhong zhi ma, wei jian de。’ yu bu jie qi yi, ou yue tang shi, shi wu si yan qi lai yuan yi。 hu ma ji jin zhi ma ye, zhong shi bi fu fu liang shou tong zhong, qi ma bei shou。”(《 yi bai zhai shi hua》) yuan lai zhi ma jie zi de duo shao, yu zhong shi shi fou fu fu he zuo da you guan xi。 shi ren yun yong liu xing de min jian chuan shuo lai xie“ huai liang ren” zhi qing, shi fen qie tie er qiao miao。“ huai liang ren” li you zheng duo, zhi tuo wei zhi ma bu hao zhong, bian shou dao yan zai ci er yi zai bi、 yan you jin er yi wu qiong de xiao guo。 suo yi, ci shi mo er ju jian you fu xing he chuan shuo de yun yong, han yi feng fu, shi wei ju zhi yu chu, hen hao biao da le nv zi“ huai liang ren” de zhen chun qing yi。 yong“ hu ma” ru shi, zhe lai zi lao dong sheng huo de xin xian huo tiao de xing xiang he yu yan, ye shi quan shi sheng se, xian de bie zhi。
jue ju“ wan zhuan bian hua, gong fu quan zai di san ju, ruo ci zhuan bian de hao, ze di si ju ru shun liu zhi zhou yi”( yang zai《 shi fa jia shu》)。 ci shi mo ju you san ju yin chu, zheng shi shui dao qu cheng。“ zheng shi gui shi di bu gui?” yu han yuan wang, ran er liang ren zhi bu gui nai chu yu bei po, ke yuan tian er bu ke you ren。 yi“ huai” wei zhu, ye shi ci shi yu xu duo yuan fu shi suo bu tong de di fang。
( zhou xiao tian)
peng bin jing chai shi suo xi, bu qun you shi jia shi yi。
hu ma hao zhong wu ren zhong, he shi gui shi di bu gui?
zhu shi:
zuo pin shang xi:
【 zhu shi】:zhe shou shi shi yi wei lao dong fu nv de yuan ge。 wei?《 cai tiao ji》、 wei zhuang《 you xuan ji》 dou shuo ci shi zuo zhe shi nv zi ge ya er。 meng?ぁ dong jiu lv? fei ci deng qin chao xia? xing huan ying bi kong ying? cong shuo shan sha? ao ao na xue? bao? huan pan? jie man se? chuang song?F lu deng mu cao∷ dao yi yu? tiao ji nian di mei gengH huan?? shan? song? e pou beng man? shi keJ? tiao ji shao shi xing xia pu? sheng?br>
shi qian liang ju shou xian rang du zhe kan dao yi wei pin fu de hua xiang: ta bin yun san luan, tou shang bie zhe zi zhi de jing tiao fa chai, shen shang chuan zhe dang nian chu jia shi suo chuan de bu qun, zu jian qi pin kun han jian zhi shen(“ shi suo xi”)。 zhe er bu jin shi ren wu wai mao de gou le, zi li xing jian hai ke kan chu yi bu fu fu li san de xin suan shi。《 lie nv chuan》 zai“ liang hong、 meng guang chang jing chai bu qun”。 zhe li yong“ jing chai”、“ bu qun” ji“ jia shi yi” deng zi mian, si an shi zhe yi dui pin jian fu fu yi du shi he deng en ai, ran er she hui de dong luan ba ta men wu qing chai san le。“ bu qun you shi jia shi yi”, ji jin yi bu jian nv zi zhi pin, you biao xian chu ta dui zhang fu de si nian。 gu dai zheng shu fu yi you suo wei“ ji gua er dai”, ji you fu yi qi xian, dao le qi xian jiu yao lun fan hui jia。 cong“ zheng shi gui shi” si zi tou lu, qi zhang fu da gai shi“ tun sheng xing fu ge” de zheng ren ba, zhe nv zi shi fou ye zeng you guo“ luo ru bu fu shi, dui jun xi hong zhuang”( du fu《 xin hun bie》) de shi yan? na shi yao du zhe zi qu wan wei de。
yu shi, san ju jin cheng qian er ju lai。“ hu ma hao zhong wu ren zhong”, ke yi li jie wei fu( zhi fu qi shi): dong luan dui nong ye zao cheng po huai, nan lao dong li bei po li kai tu di,“ zong you jian fu ba chu li, he sheng long mu wu dong xi”, tian yuan huang wu。 ru lian xi mo ju, ci ju ye ke li jie wei xing: gai nong shi zui bu ke wu, cuo guo ze zhui hui wu ji; qing chun shi guang yi ru zhi, yi dan lao da, ji shi zheng ren sheng hai ye hui“ zong shi xiang feng ying bu shi” ne。 yi“ hu ma hao zhong wu ren zhong” xing qi“ zheng shi gui shi di bu gui?” shi an han“ gan ci shang qie xin, zuo chou hong yan lao” yi, yu ti mian“ huai liang ren” zheng he。
zhe hai bu neng jin ci ju zhi miao, ruo an ming ren gu yuan qing de hui xin, ze ci ju yi wei geng shen chang。 ta shuo:“ nan fang yan yu you‘ chang lao( ji seng lv) zhong zhi ma, wei jian de。’ yu bu jie qi yi, ou yue tang shi, shi wu si yan qi lai yuan yi。 hu ma ji jin zhi ma ye, zhong shi bi fu fu liang shou tong zhong, qi ma bei shou。”(《 yi bai zhai shi hua》) yuan lai zhi ma jie zi de duo shao, yu zhong shi shi fou fu fu he zuo da you guan xi。 shi ren yun yong liu xing de min jian chuan shuo lai xie“ huai liang ren” zhi qing, shi fen qie tie er qiao miao。“ huai liang ren” li you zheng duo, zhi tuo wei zhi ma bu hao zhong, bian shou dao yan zai ci er yi zai bi、 yan you jin er yi wu qiong de xiao guo。 suo yi, ci shi mo er ju jian you fu xing he chuan shuo de yun yong, han yi feng fu, shi wei ju zhi yu chu, hen hao biao da le nv zi“ huai liang ren” de zhen chun qing yi。 yong“ hu ma” ru shi, zhe lai zi lao dong sheng huo de xin xian huo tiao de xing xiang he yu yan, ye shi quan shi sheng se, xian de bie zhi。
jue ju“ wan zhuan bian hua, gong fu quan zai di san ju, ruo ci zhuan bian de hao, ze di si ju ru shun liu zhi zhou yi”( yang zai《 shi fa jia shu》)。 ci shi mo ju you san ju yin chu, zheng shi shui dao qu cheng。“ zheng shi gui shi di bu gui?” yu han yuan wang, ran er liang ren zhi bu gui nai chu yu bei po, ke yuan tian er bu ke you ren。 yi“ huai” wei zhu, ye shi ci shi yu xu duo yuan fu shi suo bu tong de di fang。
( zhou xiao tian)
欢迎读者提供注释翻译和赏析
代妻答诗(一作女郎葛鸦儿作)(唐 河北士人)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文查看(河北士人)更多诗文
免责声明:「代妻答诗(一作女郎葛鸦儿作)」是唐 河北士人创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。
古诗词推荐
- 寄内诗
[唐] 河北士人 握笔题诗易,荷戈征戍难。惯从鸳被暖,怯向雁门寒。 瘦尽宽衣带,啼多渍枕檀。试留青黛著,回日画眉看。 注释:...
- 伤死奴
[唐] 刘夷道 丹籍生涯浅,黄泉归路深。不及江陵树,千秋长作林。 注释:...
- 艺堂
[唐] 郑损 堂开冻石千年翠,艺讲秋胶百步威。揖让未能忘典礼, 英雄孰不惯戎衣。风波险似金机骇,日月忙如雪羽飞。 莫怪尊前频浩叹,男儿志愿与时违。 注释:...
- 琼花
[唐] 郑损 春晚驱车列古祠,看花复诵旧题诗。 少年尝记六七月,大暑曾开三五枝。 酹酒辄来思往事,凭阑欲去立多时。 八仙彷佛多疑似,相隔仙凡只一丝。 注释:...
- 琼花
[唐] 郑损 琼花今日多从辩,玉蕊唐人早有诗。 天上神仙曾枉驾,世间草木敢连枝。 无风亦识飘香处,有眼谁看堕地时。 三十年来成一梦,摩挲石刻鬓添丝。 注释:...
- 星精亭
[唐] 郑损 星沈万古痕,孤绝势无邻。地窄少留竹,空多剩占云。 钓篷和雨看,樵斧带霜闻。莫惜寻常到,清风不负人。 注释:...
- 玉声亭
[唐] 郑损 世间泉石本无价,那更天然落景中。汉佩琮琤寒溜雨, 秦箫缥缈夜敲风。一方清气群阴伏,半局闲棋万虑空。 借问主人能住久,后来好事有谁同? 注释:...
- 钓阁
[唐] 郑损 小阁惬幽寻,周遭万竹森。谁知一沼内,亦有五湖心。 钓直鱼应笑,身闲乐自深。晚来春醉熟,香饵任浮沈。 注释:...
- 星精石
[唐] 郑损 突险呀空龙虎蹲,由来英气蓄寒根。苍苔点染云生靥, 老雨淋漓铁渍痕。松韵远趋疑认祖,山阴轻覆似怜孙。 孤岩恰恰容幽构,可爱江南释子园。 注释:...
- 泛香亭
[唐] 郑损 流杯处处称佳致,何似斯亭出自然。山溜穿云来几里, 石盘和藓凿何年?声交鸣玉歌沈板,色幌寒金酒满船。 莫怪坐中难得醉,醒人心骨有潺湲。 注释:...
- 花发上林
[唐] 侯冽 花发三阳盛,香飘五柞深。素晖云积苑,红彩绣张林。 落水随鱼戏,摇风映鸟吟。琼楼出高艳,玉辇驻浓阴。 乱蝶枝开影,繁蜂蕊上音。鲜芳盈禁籞,布泽荷天心。 注释:...
- 金谷园花发怀古
[唐] 侯冽 金谷千年后,春花发满园。红芳徒笑日,秾艳尚迎轩。 雨湿轻光软,风摇碎影翻。犹疑施锦帐,堪叹罢朱纨。 愁态莺吟涩,啼容露缀繁。殷勤问前事,桃李竟无言。 注释:...
- 蝶恋花·气禀五行天与秀
[宋] 杨道居 气禀五行天与秀。瑞见枢延,况是黄钟奏。 日影量来添午昼。柳梅消息年时候。 红粉吹香帘幕透。深院笙歌,劝饮金钟酒。 乐事赏心千岁有。黑头人做三公有。 注释:...
- 渡江云·瑞云浓
[宋] 陈梦协 瑞云浓,缥缈弦月当庭,天香满院。玉女传言,把真珠帘卷。拥鹊桥仙,引江城子,醉蓬莱宴。吹紫玉箫,唱黄金缕,按拍声声慢。昼锦堂前,倾杯为寿,祝快活年,应天长远。喜似娘儿,解称人心愿。梦兰蕙芳,种宜男草,丹凤吟非晚。更步蟾宫,宴琼...
- 宝鼎现·神鳌谁断
[宋] 陈合 神鳌谁断,几千年再,乾坤初造。算当日、枰棋如许,争一著、吾其衽左。谈笑顷、又十年生聚,处处豳风葵枣。江如镜,楚氛馀几,猛听甘泉捷报。天衣细意从头补。烂山龙、华虫黼藻。宫漏永、千门鱼钥,截断红尘飞不到。街九轨,看千貂避路,庭院五...
- 题龟峰词后
[宋] 陈合 西晋风流自一家,忆君魂梦到梅花。 梅花深处无人迹,明月一枝霜外斜。 注释:...
- 一翦梅·染泪修书寄彦章
[宋] 易祓妻 染泪修书寄彦章。贪做前廊。忘却回廊。功名成就不还乡。铁做心肠。石做心肠。红日三竿懒画妆。虚度韶光。瘦损容光。不知何日得成双。羞对鸳鸯。懒对鸳鸯。 注释:...
- 对雪
[宋] 易祓妻 纷纷瑞雪压山河,特出新奇和郢歌。 乐道幽人方闭户,高歌渔父正披蓑。 自嗟老景光阴速,谁使佳时感怆多。 更念鳏居憔卒客,映书无寐奈愁何。 注释:...
- 凤栖梧/蝶恋花
[宋] 蔡楠 狂滥生涯今几许。敕赐湖天,万顷烟波主。 约我小舟同老去。要前一叶风掀舞。 邂逅同寻溪上路。淡墨题诗,正在云深处。 别后作书频寄语。无忘林下萧萧雨。 注释:...
- 摊破诉衷情/诉衷情
[宋] 蔡楠 栏干十二绕层楼。珠帘卷素秋。 当年尊酒屡迟留。识公惟白鸥。 才得趣,又成愁。情钟我辈流。 买山同隐肯来不。遥怜笑点头。 注释:...