网站首页 > 古诗词 > 使至塞上

使至塞上

唐 王维

古诗词:使至塞上原文翻译+全文注释译文+原著赏析

原文:

[唐] 王维
单车欲问边,属国过居延。
征蓬出汉塞,归雁入胡天。
大漠孤烟直,长河落日圆。
萧关逢候骑,都护在燕然。

注释:

【1】使至塞上:奉命出使边塞。使:出使。
【2】单车:一辆车,车辆少,这里形容轻车简从。
【3】问边:到边塞去看望,指慰问守卫边疆的官兵。
【4】属国:有几种解释:一指少数民族附属于汉族朝廷而存其国号者。汉、唐两朝均有一些属国。二指官名,秦汉时有一种官职名为典属国,苏武归汉后即授典属国官职。属国,即典属国的简称,汉代称负责外交事物的官员为典属国,唐人有时以“属国”代称出使边陲的使臣,这里诗人用来指自己使者的身份。
【5】居延:地名,汉代称居延泽,唐代称居延海,在今内蒙古额济纳旗北境。又西汉张掖郡有居延县(参见《汉书·地理志》),故城在今额济纳旗东南。又东汉凉州刺史部有张掖居延属国,辖境在居延泽一带。此句一般注本均言王维路过居延。然而王维此次出使,实际上无需经过居延。因而林庚、冯沅君主编的《中国历代诗歌选》认为此句是写唐王朝“边塞的辽阔,附属国直到居延以外”。
【6】征蓬:随风远飞的枯蓬,此处为诗人自喻。
【7】归雁:雁是候鸟,春天北飞,秋天南行,这里是指大雁北飞。
【8】胡天:胡人的领地。这里是指唐军占领的北方。
【9】大漠:大沙漠,此处大约是指凉州之北的沙漠。
【10】孤烟:赵殿成注有二解:一云古代边防报警时燃狼粪,“其烟直而聚,虽风吹之不散”。二云塞外多旋风,“袅烟沙而直上”。据后人有到甘肃、新疆实地考察者证实,确有旋风如“孤烟直上”。又:孤烟也可能是唐代边防使用的平安火。《通典》卷二一八云:“及暮,平安火不至。”胡三省注:“《六典》:唐镇戍烽候所至,大率相去三十里,每日初夜,放烟一炬,谓之平安火。”
【11】长河:即黄河;一说指流经凉州(今甘肃武威)以北沙漠的一条内陆河,这条河在唐代叫马成河,疑即今石羊河。
【12】萧关:古关名,又名陇山关,故址在今宁夏固原东南。
【13】候骑:负责侦察、通讯的骑兵。王维出使河西并不经过萧关,此处大概是用何逊诗“候骑出萧关,追兵赴马邑”之意,非实写。候骑:一作“候吏”。
【14】都护:唐朝在西北边疆置安西、安北等六大都护府,其长官称都护,每府派大都护一人,副都护二人,负责辖区一切事务。这里指前敌统帅。
【15】燕然:古山名,即今蒙古国杭爱山。这里代指前线。《后汉书·窦宪传》:宪率军大破单于军,“遂登燕然山,去塞三千余里,刻石勒功,纪汉威德,令班固作铭。”此两句意谓在途中遇到候骑,得知主帅破敌后尚在前线未归。

作品赏析:

 开元二十五年(737)河西节度副大使崔希逸战胜吐蕃,唐玄宗命王维以监察御史的身份出塞宣慰,察访军情。这实际是将王维排挤出朝廷。这首诗作于赴边途中。
  “单车欲问边”,轻车前往,向哪里去呢?“属国过居延”,居延在今甘肃张掖县西北,远在西北边塞。
  “征蓬出汉塞,归雁入胡天”,诗人以“蓬”、“雁”自比,说自己象随风而去的蓬草一样出临“汉塞”,象振翮北飞的“归雁”一样进入“胡天”。古诗中多用飞蓬比喻漂流在外的游子,这里却是比喻一个负有朝廷使命的大臣,正是暗写诗人内心的激愤和抑郁。与首句的“单车”相呼应。万里行程只用了十个字轻轻带过。
  然后抓住沙漠中的典型景物进行刻画:“大漠孤烟直,长河落日圆”。最后两句写到达边塞:“萧关逢候骑,都护在燕然”。到了边塞,却没有遇到将官,侦察兵告诉使臣:首将正在燕然前线。
  诗人把笔墨重点用在了他最擅胜场的方面──写景。作者出使,恰在春天。途中见数行归雁北翔,诗人即景设喻,用归雁自比,既叙事,又写景,一笔两到,贴切自然。尤其是“大漠孤烟直,长河落日圆”一联,写进入边塞后所看到的塞外奇特壮丽的风光,画面开阔,意境雄浑,近人王国维称之为“千古壮观”的名句。边疆沙漠,浩瀚无边,所以用了“大漠“的“大”字。边塞荒凉,没有什么奇观异景,烽火台燃起的那一股浓烟就显得格外醒目,因此称作“孤烟”。一个“孤”字写出了景物的单调,紧接一个“直”字,却又表现了它的劲拔、坚毅之美。沙漠上没有山峦林木,那横贯其间的黄河,就非用一个“长”字不能表达诗人的感觉。落日,本来容易给人以感伤的印象,这里用一“圆”字,却给人以亲切温暖而又苍茫的感觉。一个“圆”字,一个“直”字,不仅准确地描绘了沙漠的景象,而且表现了作者的深切的感受。诗人把自己的孤寂情绪巧妙地溶化在广阔的自然景象的描绘中。《红楼梦》第四十八回里说:“‘大漠孤烟直,长河落日圆’。想来烟如何直?日自然是圆的。这‘直’字似无理,‘圆’字似太俗。合上书一想,倒象是见了这景的。要说再找两个字换这两个,竟再找不出两个字来。”这就是“诗的好处,有口里说不出来的意思,想去却是逼真的;又似乎无理的,想去竟是有理有情的。”这段话可算道出了这两句诗高超的艺术境界。
(张燕瑾)
拼音版对照
[ tang] wang wei
dan che yu wen bian, shu guo guo ju yan。
zheng peng chu han sai, gui yan ru hu tian。
da mo gu yan zhi, chang he luo ri yuan。
xiao guan feng hou qi, dou hu zai yan ran。

zhu shi:

【1】 shi zhi sai shang: feng ming chu shi bian sai。 shi: chu shi。
【2】 dan che: yi liang che, che liang shao, zhe li xing rong qing che jian cong。
【3】 wen bian: dao bian sai qu kan wang, zhi wei wen shou wei bian jiang de guan bing。
【4】 shu guo: you ji zhong jie shi: yi zhi shao shu min zu fu shu yu han zu chao ting er cun qi guo hao zhe。 han、 tang liang chao jun you yi xie shu guo。 er zhi guan ming, qin han shi you yi zhong guan zhi ming wei dian shu guo, su wu gui han hou ji shou dian shu guo guan zhi。 shu guo, ji dian shu guo de jian cheng, han dai cheng fu ze wai jiao shi wu de guan yuan wei dian shu guo, tang ren you shi yi“ shu guo” dai cheng chu shi bian chui de shi chen, zhe li shi ren yong lai zhi zi ji shi zhe de shen fen。
【5】 ju yan: di ming, han dai cheng ju yan ze, tang dai cheng ju yan hai, zai jin nei meng gu e ji na qi bei jing。 you xi han zhang ye jun you ju yan xian( can jian《 han shu· di li zhi》), gu cheng zai jin e ji na qi dong nan。 you dong han liang zhou ci shi bu you zhang ye ju yan shu guo, xia jing zai ju yan ze yi dai。 ci ju yi ban zhu ben jun yan wang wei lu guo ju yan。 ran er wang wei ci ci chu shi, shi ji shang wu xu jing guo ju yan。 yin er lin geng、 feng yuan jun zhu bian de《 zhong guo li dai shi ge xuan》 ren wei ci ju shi xie tang wang chao“ bian sai de liao kuo, fu shu guo zhi dao ju yan yi wai”。
【6】 zheng peng: sui feng yuan fei de ku peng, ci chu wei shi ren zi yu。
【7】 gui yan: yan shi hou niao, chun tian bei fei, qiu tian nan xing, zhe li shi zhi da yan bei fei。
【8】 hu tian: hu ren de ling di。 zhe li shi zhi tang jun zhan ling de bei fang。
【9】 da mo: da sha mo, ci chu da yue shi zhi liang zhou zhi bei de sha mo。
【10】 gu yan: zhao dian cheng zhu you er jie: yi yun gu dai bian fang bao jing shi ran lang fen,“ qi yan zhi er ju, sui feng chui zhi bu san”。 er yun sai wai duo xuan feng,“ niao yan sha er zhi shang”。 ju hou ren you dao gan su、 xin jiang shi di kao cha zhe zheng shi, que you xuan feng ru“ gu yan zhi shang”。 you: gu yan ye ke neng shi tang dai bian fang shi yong de ping an huo。《 tong dian》 juan er yi ba yun:“ ji mu, ping an huo bu zhi。” hu san sheng zhu:“《 liu dian》: tang zhen shu feng hou suo zhi, da lv xiang qu san shi li, mei ri chu ye, fang yan yi ju, wei zhi ping an huo。”
【11】 chang he: ji huang he; yi shuo zhi liu jing liang zhou( jin gan su wu wei) yi bei sha mo de yi tiao nei lu he, zhe tiao he zai tang dai jiao ma cheng he, yi ji jin shi yang he。
【12】 xiao guan: gu guan ming, you ming long shan guan, gu zhi zai jin ning xia gu yuan dong nan。
【13】 hou qi: fu ze zhen cha、 tong xun de qi bing。 wang wei chu shi he xi bing bu jing guo xiao guan, ci chu da gai shi yong he xun shi“ hou qi chu xiao guan, zhui bing fu ma yi” zhi yi, fei shi xie。 hou qi: yi zuo“ hou li”。
【14】 dou hu: tang chao zai xi bei bian jiang zhi an xi、 an bei deng liu da dou hu fu, qi chang guan cheng dou hu, mei fu pai da dou hu yi ren, fu dou hu er ren, fu ze xia qu yi qie shi wu。 zhe li zhi qian di tong shuai。
【15】 yan ran: gu shan ming, ji jin meng gu guo hang ai shan。 zhe li dai zhi qian xian。《 hou han shu· dou xian chuan》: xian lv jun da po dan yu jun,“ sui deng yan ran shan, qu sai san qian yu li, ke shi le gong, ji han wei de, ling ban gu zuo ming。” ci liang ju yi wei zai tu zhong yu dao hou qi, de zhi zhu shuai po di hou shang zai qian xian wei gui。

zuo pin shang xi:

  kai yuan er shi wu nian(737) he xi jie du fu da shi cui xi yi zhan sheng tu bo, tang xuan zong ming wang wei yi jian cha yu shi de shen fen chu sai xuan wei, cha fang jun qing。 zhe shi ji shi jiang wang wei pai ji chu chao ting。 zhe shou shi zuo yu fu bian tu zhong。
  “ dan che yu wen bian”, qing che qian wang, xiang na li qu ne?“ shu guo guo ju yan”, ju yan zai jin gan su zhang ye xian xi bei, yuan zai xi bei bian sai。
  “ zheng peng chu han sai, gui yan ru hu tian”, shi ren yi“ peng”、“ yan” zi bi, shuo zi ji xiang sui feng er qu de peng cao yi yang chu lin“ han sai”, xiang zhen he bei fei de“ gui yan” yi yang jin ru“ hu tian”。 gu shi zhong duo yong fei peng bi yu piao liu zai wai de you zi, zhe li que shi bi yu yi ge fu you chao ting shi ming de da chen, zheng shi an xie shi ren nei xin de ji fen he yi yu。 yu shou ju de“ dan che” xiang hu ying。 wan li xing cheng zhi yong le shi ge zi qing qing dai guo。
   ran hou zhua zhu sha mo zhong de dian xing jing wu jin xing ke hua:“ da mo gu yan zhi, chang he luo ri yuan”。 zui hou liang ju xie dao da bian sai:“ xiao guan feng hou qi, dou hu zai yan ran”。 dao le bian sai, que mei you yu dao jiang guan, zhen cha bing gao su shi chen: shou jiang zheng zai yan ran qian xian。
   shi ren ba bi mo zhong dian yong zai le ta zui shan sheng chang de fang mian── xie jing。 zuo zhe chu shi, qia zai chun tian。 tu zhong jian shu xing gui yan bei xiang, shi ren ji jing she yu, yong gui yan zi bi, ji xu shi, you xie jing, yi bi liang dao, tie qie zi ran。 you qi shi“ da mo gu yan zhi, chang he luo ri yuan” yi lian, xie jin ru bian sai hou suo kan dao de sai wai qi te zhuang li de feng guang, hua mian kai kuo, yi jing xiong hun, jin ren wang guo wei cheng zhi wei“ qian gu zhuang guan” de ming ju。 bian jiang sha mo, hao han wu bian, suo yi yong le“ da mo“ de“ da” zi。 bian sai huang liang, mei you shen me qi guan yi jing, feng huo tai ran qi de na yi gu nong yan jiu xian de ge wai xing mu, yin ci cheng zuo“ gu yan”。 yi ge“ gu” zi xie chu le jing wu de dan tiao, jin jie yi ge“ zhi” zi, que you biao xian le ta de jin ba、 jian yi zhi mei。 sha mo shang mei you shan luan lin mu, na heng guan qi jian de huang he, jiu fei yong yi ge“ chang” zi bu neng biao da shi ren de gan jiao。 luo ri, ben lai rong yi gei ren yi gan shang de yin xiang, zhe li yong yi“ yuan” zi, que gei ren yi qin qie wen nuan er you cang mang de gan jiao。 yi ge“ yuan” zi, yi ge“ zhi” zi, bu jin zhun que di miao hui le sha mo de jing xiang, er qie biao xian le zuo zhe de shen qie de gan shou。 shi ren ba zi ji de gu ji qing xu qiao miao di rong hua zai guang kuo de zi ran jing xiang de miao hui zhong。《 hong lou meng》 di si shi ba hui li shuo:“‘ da mo gu yan zhi, chang he luo ri yuan’。 xiang lai yan ru he zhi? ri zi ran shi yuan de。 zhe‘ zhi’ zi si wu li,‘ yuan’ zi si tai su。 he shang shu yi xiang, dao xiang shi jian le zhe jing de。 yao shuo zai zhao liang ge zi huan zhe liang ge, jing zai zhao bu chu liang ge zi lai。” zhe jiu shi“ shi de hao chu, you kou li shuo bu chu lai de yi si, xiang qu que shi bi zhen de; you si hu wu li de, xiang qu jing shi you li you qing de。” zhe duan hua ke suan dao chu le zhe liang ju shi gao chao de yi shu jing jie。
( zhang yan jin)

欢迎读者提供注释翻译和赏析

使至塞上(唐 王维)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文

免责声明:「使至塞上」是唐 王维创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。

古诗词推荐

  • 九月九日忆山东兄弟[唐] 王维 独在异乡为异客,每逢佳节倍思亲。 遥知兄弟登高处,遍插茱萸少一人。 注释: 【1】九月九日:即重阳节。古以九为阳数,故曰重阳。 【2】忆:想念。 【3】山东:王维迁居于蒲县(今山西永济县),在函谷关与华山以东,所以称山东。 【4】异乡:...
  • 送元二使安西(渭城曲)[唐] 王维 渭城朝雨浥轻尘,客舍青青柳色新。 劝君更尽一杯酒,西出阳关无故人。 注释: 【1】渭城:在今陕西省西安市西北,渭水北岸。即秦代咸阳古城。 【2】朝雨:早晨下的雨。 【3】浥(yì):润湿。 【4】客舍:驿馆,旅馆。 【5】柳色:柳树象征离...
  • 山居秋暝[唐] 王维 空山新雨后,天气晚来秋。 明月松间照,清泉石上流。 竹喧归浣女,莲动下渔舟。 随意春芳歇,王孙自可留。 注释: 【1】暝(míng):日落,天色将晚。 【2】空山:空旷,空寂的山野。 【3】新:刚刚。 【4】清泉石上流:写的正是雨后的景色。 ...
  • 和张十八秘书谢裴相公寄马[唐] 白居易 齿齐膘足毛头腻,秘阁张郎叱拨驹。 洗了颔花翻假锦,走时蹄汗蹋真珠。 青衫乍见曾惊否,红粟难赊得饱无。 丞相寄来应有意,遣君骑去上云衢。 注释:...
  • 杂曲歌辞·竹枝[唐] 白居易 瞿塘峡口冷烟低,白帝城头月向西。 唱到竹枝声咽处,寒猿晴鸟一时啼。 竹枝苦怨怨何人,夜静山空歇又闻。 蛮儿巴女齐声唱,愁杀江楼病使君。 巴东船舫上巴西,波面风生雨脚齐。 水蓼冷花红蔟蔟,江蓠湿叶碧萋萋。 江畔谁人唱竹枝,前声断咽后...
  • 早春忆游思黯南庄因寄长句[唐] 白居易 南庄胜处心常忆,借问轩车早晚游。 美景难忘竹廊下,好风争奈柳桥头。 冰消见水多于地,雪霁看山尽入楼。 若待春深始同赏,莺残花落却堪愁。 注释:...
  • 九日宴集,醉题郡楼,兼呈周、殷二判官[唐] 白居易 前年九日馀杭郡,呼宾命宴虚白堂。去年九日到东洛, 今年九日来吴乡。两边蓬鬓一时白,三处菊花同色黄。 一日日知添老病,一年年觉惜重阳。江南九月未摇落, 柳青蒲绿稻穗香。姑苏台榭倚苍霭,太湖山水含清光。 可怜假日好天色,公门吏静风景...
  • 忆江柳[唐] 白居易 曾栽杨柳江南岸,一别江南两度春。 遥忆青青江岸上,不知攀折是何人。 注释:...
  • 看梦得题答李侍郎诗诗中有文星之句因戏和之[唐] 白居易 看题锦绣报琼瑰,俱是人天第一才。 好遣文星守躔次,亦须防有客星来。 注释:...
  • 寄通州元侍御、果州崔员外、澧州李舍人、凤[唐] 白居易 昨日闻甲死,今朝闻乙死。 知识三分中,二分化为鬼。 逝者不复见,悲哉长已矣。 存者今如何?去我皆万里。 平生知心者,屈指能有几? 通果澧凤州,眇然四君子。 相思俱老大,浮世如流水。 应叹旧交游,凋零日如此。 何当一杯酒,开眼笑相视?...
  • 早夏闲兴[唐] 白居易 簟冷乍逞新气味,扇凉重叙旧恩情。 注释:...
  • 惜(木有)李花[唐] 白居易 树小花鲜妍,香繁条软弱。 高低二三尺,重叠千万萼。 朝艳蔼霏霏,夕凋纷漠漠。 辞枝朱粉细,覆地红绡...
  • 商山路有感[唐] 白居易 忆昨征还日,三人归路同。此生都是梦,前事旋成空。 杓直泉埋玉,虞平烛过风。唯残乐天在,头白向江东。 注释: 作品赏析: 【注释】: 原序:前年夏,予自忠州刺史除书归阙。时刑部李十一侍 郎、户部崔二十员外亦自澧、果二郡守征还,相次 ...
  • 张常侍相访[唐] 白居易 西亭晚寂寞,莺散柳阴繁。 水户帘不卷,风床席自翻。 忽闻车马客,来访蓬蒿门。 况是张常侍,安得不开樽? 注释:...
  • 商山路有感[唐] 白居易 万里路长在,六年身始归。 所经多旧馆,大半主人非。 注释:...
  • 病中答招饮者[唐] 白居易 顾我镜中悲白发,尽君花下醉青春。 不缘眼痛兼身病,可是尊前第二人。 注释:...
  • 别杨颖士、卢克柔、殷尧藩[唐] 白居易 倦鸟暮归林,浮云晴归山。 独有行路子,悠悠不知还。 人生苦营营,终日群动间。 所务虽不同,同归于不闲。 扁舟来楚乡,匹马往秦关。 离忧绕心曲,宛转如循环。 且持一杯酒,聊以开愁颜。 注释:...
  • 旧房[唐] 白居易 远壁秋声虫络丝,入檐新影月低眉。 床帷半故帘旌断,仍是初寒欲夜时。 注释: 作品赏析: 【注释】: 远壁:一作“绕壁”...
  • 初除尚书郎,脱刺史绯[唐] 白居易 亲宾相贺闻何如?服色恩光尽反初。 头白喜抛黄草峡,眼明惊拆紫泥书。 便留朱绂还铃阁,却着青袍侍玉除。 无奈娇痴三岁女,绕腰啼哭觅金鱼。 注释: 作品赏析: 金鱼:一作银鱼。...
  • 伊州[唐] 白居易 老去将何散老愁,新教小玉唱伊州。 亦应不得多年听,未教成时已白头。 注释:...

使至塞上·古诗词文学经典推荐*名著阅读

论语孟子大学中庸尚书礼记诗经孙子兵法乐府诗集婉约词弟子规爱莲说雁门太守行送元二使安西三字经长恨歌唐诗三百首素问尔雅醒世恒言世说新语文心雕龙千字文左传礼记