鸟鸣涧
唐 王维
古诗词:鸟鸣涧原文翻译+全文注释译文+原著赏析
原文:
[唐] 王维人闲桂花落,夜静春山空。
月出惊山鸟,时鸣春涧中。
注释:
【1】鸟鸣涧:鸟儿在山涧中鸣叫。【2】人闲:指没有人事活动相扰。闲:安静、悠闲,含有人声寂静的意思。
【3】桂花:此指木樨,有春花、秋花等不同品种,这里写的是春天开花的一种。
【4】春山:春日的山。亦指春日山中。
【5】空:空寂、空空荡荡。空虚。这时形容山中寂静,无声,好像空无所有。
【6】月出:月亮升起。
【7】惊:惊动,扰乱。
【8】山鸟:山中的鸟。
【9】时鸣:偶尔(时而)啼叫。时:时而,偶尔。
作品赏析:
【注释】:关于这首诗中的桂花,颇有些分歧意见。一种解释是桂花有春花、秋花、四季花等不同种类,此处所写的当是春日开花的一种。另一种意见认为文艺创作不一定要照搬生活,传说王维画的《袁安卧雪图》,在雪中还有碧绿的芭蕉,现实生活中不可能同时出现的事物,在文艺创作中是允许的。不过,这首诗是王维题友人所居的《皇甫岳云溪杂题五首》之一。五首诗每一首写一处风景,接近于风景写生,而不同于一般的写意画,因此,以解释为山中此时实有的春桂为妥。
桂树枝叶繁茂,而花瓣细小。花落,尤其是在夜间,并不容易觉察。因此,开头“人闲”二字不能轻易看过。“人闲”说明周围没有人事的烦扰,说明诗人内心的闲静。有此作为前提,细微的桂花从枝上落下,才被觉察到了。诗人能发现这种“落”,或仅凭花落在衣襟上所引起的触觉,或凭声响,或凭花瓣飘坠时所发出的一丝丝芬芳。总之,“落”所能影响于人的因素是很细微的。而当这种细微的因素,竟能被从周围世界中明显地感觉出来的时候,诗人则又不禁要为这夜晚的静谧和由静谧格外显示出来的空寂而惊叹了。这里,诗人的心境和春山的环境气氛,是互相契合而又互相作用的。
在这春山中,万籁都陶醉在那种夜的色调、夜的宁静里了。因此,当月亮升起,给这夜幕笼罩的空谷,带来皎洁银辉的时候,竟使山鸟惊觉起来。鸟惊,当然是由于它们已习惯于山谷的静默,似乎连月出也带有新的刺激。但月光之明亮,使幽谷前后景象顿时发生变化,亦可想见。所谓“月明星稀,乌鹊南飞”(曹操《短歌行》)是可以供我们联想的。但王维所处的是盛唐时期,不同于建安时代的兵荒马乱,连鸟兽也不免惶惶之感。王维的“月出惊山鸟”,大背景是安定统一的盛唐社会,鸟虽惊,但决不是“绕树三匝,无枝可依”。它们并不飞离春涧,甚至根本没有起飞,只是在林木间偶而发出叫声。“时鸣春涧中”,它们与其说是“惊”,不如说是对月出感到新鲜。因而,如果对照曹操的《短歌行》,我们在王维这首诗中,倒不仅可以看到春山由明月、落花、鸟鸣所点缀的那样一种迷人的环境,而且还能感受到盛唐时代和平安定的社会气氛。
王维在他的山水诗里,喜欢创造静谧的意境,这首诗也是这样。但诗中所写的却是花落、月出、鸟鸣,这些动的景物,既使诗显得富有生机而不枯寂,同时又通过动,更加突出地显示了春涧的幽静。动的景物反而能取得静的效果,这是因为事物矛盾着的双方,总是互相依存的。在一定条件下,动之所以能够发生,或者能够为人们所注意,正是以静为前提的。“鸟鸣山更幽”,这里面是包含着艺术辩证法的。
(余恕诚)
拼音版对照
[ tang] wang wei
ren xian gui hua luo, ye jing chun shan kong。
yue chu jing shan niao, shi ming chun jian zhong。
【2】 ren xian: zhi mei you ren shi huo dong xiang rao。 xian: an jing、 you xian, han you ren sheng ji jing de yi si。
【3】 gui hua: ci zhi mu xi, you chun hua、 qiu hua deng bu tong pin zhong, zhe li xie de shi chun tian kai hua de yi zhong。
【4】 chun shan: chun ri de shan。 yi zhi chun ri shan zhong。
【5】 kong: kong ji、 kong kong dang dang。 kong xu。 zhe shi xing rong shan zhong ji jing, wu sheng, hao xiang kong wu suo you。
【6】 yue chu: yue liang sheng qi。
【7】 jing: jing dong, rao luan。
【8】 shan niao: shan zhong de niao。
【9】 shi ming: ou er( shi er) ti jiao。 shi: shi er, ou er。
guan yu zhe shou shi zhong de gui hua, po you xie fen qi yi jian。 yi zhong jie shi shi gui hua you chun hua、 qiu hua、 si ji hua deng bu tong zhong lei, ci chu suo xie de dang shi chun ri kai hua de yi zhong。 ling yi zhong yi jian ren wei wen yi chuang zuo bu yi ding yao zhao ban sheng huo, chuan shuo wang wei hua de《 yuan an wo xue tu》, zai xue zhong hai you bi lv de ba jiao, xian shi sheng huo zhong bu ke neng tong shi chu xian de shi wu, zai wen yi chuang zuo zhong shi yun xu de。 bu guo, zhe shou shi shi wang wei ti you ren suo ju de《 huang fu yue yun xi za ti wu shou》 zhi yi。 wu shou shi mei yi shou xie yi chu feng jing, jie jin yu feng jing xie sheng, er bu tong yu yi ban de xie yi hua, yin ci, yi jie shi wei shan zhong ci shi shi you de chun gui wei tuo。
gui shu zhi ye fan mao, er hua ban xi xiao。 hua luo, you qi shi zai ye jian, bing bu rong yi jiao cha。 yin ci, kai tou“ ren xian” er zi bu neng qing yi kan guo。“ ren xian” shuo ming zhou wei mei you ren shi de fan rao, shuo ming shi ren nei xin de xian jing。 you ci zuo wei qian ti, xi wei de gui hua cong zhi shang luo xia, cai bei jiao cha dao le。 shi ren neng fa xian zhe zhong“ luo”, huo jin ping hua luo zai yi jin shang suo yin qi de chu jiao, huo ping sheng xiang, huo ping hua ban piao zhui shi suo fa chu de yi si si fen fang。 zong zhi,“ luo” suo neng ying xiang yu ren de yin su shi hen xi wei de。 er dang zhe zhong xi wei de yin su, jing neng bei cong zhou wei shi jie zhong ming xian di gan jiao chu lai de shi hou, shi ren ze you bu jin yao wei zhe ye wan de jing mi he you jing mi ge wai xian shi chu lai de kong ji er jing tan le。 zhe li, shi ren de xin jing he chun shan de huan jing qi fen, shi hu xiang qi he er you hu xiang zuo yong de。
zai zhe chun shan zhong, wan lai dou tao zui zai na zhong ye de se tiao、 ye de ning jing li le。 yin ci, dang yue liang sheng qi, gei zhe ye mu long zhao de kong gu, dai lai jiao jie yin hui de shi hou, jing shi shan niao jing jiao qi lai。 niao jing, dang ran shi you yu ta men yi xi guan yu shan gu de jing mo, si hu lian yue chu ye dai you xin de ci ji。 dan yue guang zhi ming liang, shi you gu qian hou jing xiang dun shi fa sheng bian hua, yi ke xiang jian。 suo wei“ yue ming xing xi, wu que nan fei”( cao cao《 duan ge xing》) shi ke yi gong wo men lian xiang de。 dan wang wei suo chu de shi sheng tang shi qi, bu tong yu jian an shi dai de bing huang ma luan, lian niao shou ye bu mian huang huang zhi gan。 wang wei de“ yue chu jing shan niao”, da bei jing shi an ding tong yi de sheng tang she hui, niao sui jing, dan jue bu shi“ rao shu san za, wu zhi ke yi”。 ta men bing bu fei li chun jian, shen zhi gen ben mei you qi fei, zhi shi zai lin mu jian ou er fa chu jiao sheng。“ shi ming chun jian zhong”, ta men yu qi shuo shi“ jing”, bu ru shuo shi dui yue chu gan dao xin xian。 yin er, ru guo dui zhao cao cao de《 duan ge xing》, wo men zai wang wei zhe shou shi zhong, dao bu jin ke yi kan dao chun shan you ming yue、 luo hua、 niao ming suo dian zhui de na yang yi zhong mi ren de huan jing, er qie hai neng gan shou dao sheng tang shi dai he ping an ding de she hui qi fen。
wang wei zai ta de shan shui shi li, xi huan chuang zao jing mi de yi jing, zhe shou shi ye shi zhe yang。 dan shi zhong suo xie de que shi hua luo、 yue chu、 niao ming, zhe xie dong de jing wu, ji shi shi xian de fu you sheng ji er bu ku ji, tong shi you tong guo dong, geng jia tu chu di xian shi le chun jian de you jing。 dong de jing wu fan er neng qu de jing de xiao guo, zhe shi yin wei shi wu mao dun zhe de shuang fang, zong shi hu xiang yi cun de。 zai yi ding tiao jian xia, dong zhi suo yi neng gou fa sheng, huo zhe neng gou wei ren men suo zhu yi, zheng shi yi jing wei qian ti de。“ niao ming shan geng you”, zhe li mian shi bao han zhe yi shu bian zheng fa de。
( yu shu cheng)
ren xian gui hua luo, ye jing chun shan kong。
yue chu jing shan niao, shi ming chun jian zhong。
zhu shi:
【1】 niao ming jian: niao er zai shan jian zhong ming jiao。【2】 ren xian: zhi mei you ren shi huo dong xiang rao。 xian: an jing、 you xian, han you ren sheng ji jing de yi si。
【3】 gui hua: ci zhi mu xi, you chun hua、 qiu hua deng bu tong pin zhong, zhe li xie de shi chun tian kai hua de yi zhong。
【4】 chun shan: chun ri de shan。 yi zhi chun ri shan zhong。
【5】 kong: kong ji、 kong kong dang dang。 kong xu。 zhe shi xing rong shan zhong ji jing, wu sheng, hao xiang kong wu suo you。
【6】 yue chu: yue liang sheng qi。
【7】 jing: jing dong, rao luan。
【8】 shan niao: shan zhong de niao。
【9】 shi ming: ou er( shi er) ti jiao。 shi: shi er, ou er。
zuo pin shang xi:
【 zhu shi】:guan yu zhe shou shi zhong de gui hua, po you xie fen qi yi jian。 yi zhong jie shi shi gui hua you chun hua、 qiu hua、 si ji hua deng bu tong zhong lei, ci chu suo xie de dang shi chun ri kai hua de yi zhong。 ling yi zhong yi jian ren wei wen yi chuang zuo bu yi ding yao zhao ban sheng huo, chuan shuo wang wei hua de《 yuan an wo xue tu》, zai xue zhong hai you bi lv de ba jiao, xian shi sheng huo zhong bu ke neng tong shi chu xian de shi wu, zai wen yi chuang zuo zhong shi yun xu de。 bu guo, zhe shou shi shi wang wei ti you ren suo ju de《 huang fu yue yun xi za ti wu shou》 zhi yi。 wu shou shi mei yi shou xie yi chu feng jing, jie jin yu feng jing xie sheng, er bu tong yu yi ban de xie yi hua, yin ci, yi jie shi wei shan zhong ci shi shi you de chun gui wei tuo。
gui shu zhi ye fan mao, er hua ban xi xiao。 hua luo, you qi shi zai ye jian, bing bu rong yi jiao cha。 yin ci, kai tou“ ren xian” er zi bu neng qing yi kan guo。“ ren xian” shuo ming zhou wei mei you ren shi de fan rao, shuo ming shi ren nei xin de xian jing。 you ci zuo wei qian ti, xi wei de gui hua cong zhi shang luo xia, cai bei jiao cha dao le。 shi ren neng fa xian zhe zhong“ luo”, huo jin ping hua luo zai yi jin shang suo yin qi de chu jiao, huo ping sheng xiang, huo ping hua ban piao zhui shi suo fa chu de yi si si fen fang。 zong zhi,“ luo” suo neng ying xiang yu ren de yin su shi hen xi wei de。 er dang zhe zhong xi wei de yin su, jing neng bei cong zhou wei shi jie zhong ming xian di gan jiao chu lai de shi hou, shi ren ze you bu jin yao wei zhe ye wan de jing mi he you jing mi ge wai xian shi chu lai de kong ji er jing tan le。 zhe li, shi ren de xin jing he chun shan de huan jing qi fen, shi hu xiang qi he er you hu xiang zuo yong de。
zai zhe chun shan zhong, wan lai dou tao zui zai na zhong ye de se tiao、 ye de ning jing li le。 yin ci, dang yue liang sheng qi, gei zhe ye mu long zhao de kong gu, dai lai jiao jie yin hui de shi hou, jing shi shan niao jing jiao qi lai。 niao jing, dang ran shi you yu ta men yi xi guan yu shan gu de jing mo, si hu lian yue chu ye dai you xin de ci ji。 dan yue guang zhi ming liang, shi you gu qian hou jing xiang dun shi fa sheng bian hua, yi ke xiang jian。 suo wei“ yue ming xing xi, wu que nan fei”( cao cao《 duan ge xing》) shi ke yi gong wo men lian xiang de。 dan wang wei suo chu de shi sheng tang shi qi, bu tong yu jian an shi dai de bing huang ma luan, lian niao shou ye bu mian huang huang zhi gan。 wang wei de“ yue chu jing shan niao”, da bei jing shi an ding tong yi de sheng tang she hui, niao sui jing, dan jue bu shi“ rao shu san za, wu zhi ke yi”。 ta men bing bu fei li chun jian, shen zhi gen ben mei you qi fei, zhi shi zai lin mu jian ou er fa chu jiao sheng。“ shi ming chun jian zhong”, ta men yu qi shuo shi“ jing”, bu ru shuo shi dui yue chu gan dao xin xian。 yin er, ru guo dui zhao cao cao de《 duan ge xing》, wo men zai wang wei zhe shou shi zhong, dao bu jin ke yi kan dao chun shan you ming yue、 luo hua、 niao ming suo dian zhui de na yang yi zhong mi ren de huan jing, er qie hai neng gan shou dao sheng tang shi dai he ping an ding de she hui qi fen。
wang wei zai ta de shan shui shi li, xi huan chuang zao jing mi de yi jing, zhe shou shi ye shi zhe yang。 dan shi zhong suo xie de que shi hua luo、 yue chu、 niao ming, zhe xie dong de jing wu, ji shi shi xian de fu you sheng ji er bu ku ji, tong shi you tong guo dong, geng jia tu chu di xian shi le chun jian de you jing。 dong de jing wu fan er neng qu de jing de xiao guo, zhe shi yin wei shi wu mao dun zhe de shuang fang, zong shi hu xiang yi cun de。 zai yi ding tiao jian xia, dong zhi suo yi neng gou fa sheng, huo zhe neng gou wei ren men suo zhu yi, zheng shi yi jing wei qian ti de。“ niao ming shan geng you”, zhe li mian shi bao han zhe yi shu bian zheng fa de。
( yu shu cheng)
欢迎读者提供注释翻译和赏析
鸟鸣涧(唐 王维)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文免责声明:「鸟鸣涧」是唐 王维创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。
古诗词推荐
- 使至塞上
[唐] 王维 单车欲问边,属国过居延。 征蓬出汉塞,归雁入胡天。 大漠孤烟直,长河落日圆。 萧关逢候骑,都护在燕然。 注释: 【1】使至塞上:奉命出使边塞。使:出使。 【2】单车:一辆车,车辆少,这里形容轻车简从。 【3】问边:到边塞去看望,指慰问守...
- 九月九日忆山东兄弟
[唐] 王维 独在异乡为异客,每逢佳节倍思亲。 遥知兄弟登高处,遍插茱萸少一人。 注释: 【1】九月九日:即重阳节。古以九为阳数,故曰重阳。 【2】忆:想念。 【3】山东:王维迁居于蒲县(今山西永济县),在函谷关与华山以东,所以称山东。 【4】异乡:...
- 送元二使安西(渭城曲)
[唐] 王维 渭城朝雨浥轻尘,客舍青青柳色新。 劝君更尽一杯酒,西出阳关无故人。 注释: 【1】渭城:在今陕西省西安市西北,渭水北岸。即秦代咸阳古城。 【2】朝雨:早晨下的雨。 【3】浥(yì):润湿。 【4】客舍:驿馆,旅馆。 【5】柳色:柳树象征离...
- 山居秋暝
[唐] 王维 空山新雨后,天气晚来秋。 明月松间照,清泉石上流。 竹喧归浣女,莲动下渔舟。 随意春芳歇,王孙自可留。 注释: 【1】暝(míng):日落,天色将晚。 【2】空山:空旷,空寂的山野。 【3】新:刚刚。 【4】清泉石上流:写的正是雨后的景色。 ...
- 和张十八秘书谢裴相公寄马
[唐] 白居易 齿齐膘足毛头腻,秘阁张郎叱拨驹。 洗了颔花翻假锦,走时蹄汗蹋真珠。 青衫乍见曾惊否,红粟难赊得饱无。 丞相寄来应有意,遣君骑去上云衢。 注释:...
- 杂曲歌辞·竹枝
[唐] 白居易 瞿塘峡口冷烟低,白帝城头月向西。 唱到竹枝声咽处,寒猿晴鸟一时啼。 竹枝苦怨怨何人,夜静山空歇又闻。 蛮儿巴女齐声唱,愁杀江楼病使君。 巴东船舫上巴西,波面风生雨脚齐。 水蓼冷花红蔟蔟,江蓠湿叶碧萋萋。 江畔谁人唱竹枝,前声断咽后...
- 早春忆游思黯南庄因寄长句
[唐] 白居易 南庄胜处心常忆,借问轩车早晚游。 美景难忘竹廊下,好风争奈柳桥头。 冰消见水多于地,雪霁看山尽入楼。 若待春深始同赏,莺残花落却堪愁。 注释:...
- 九日宴集,醉题郡楼,兼呈周、殷二判官
[唐] 白居易 前年九日馀杭郡,呼宾命宴虚白堂。去年九日到东洛, 今年九日来吴乡。两边蓬鬓一时白,三处菊花同色黄。 一日日知添老病,一年年觉惜重阳。江南九月未摇落, 柳青蒲绿稻穗香。姑苏台榭倚苍霭,太湖山水含清光。 可怜假日好天色,公门吏静风景...
- 忆江柳
[唐] 白居易 曾栽杨柳江南岸,一别江南两度春。 遥忆青青江岸上,不知攀折是何人。 注释:...
- 看梦得题答李侍郎诗诗中有文星之句因戏和之
[唐] 白居易 看题锦绣报琼瑰,俱是人天第一才。 好遣文星守躔次,亦须防有客星来。 注释:...
- 寄通州元侍御、果州崔员外、澧州李舍人、凤
[唐] 白居易 昨日闻甲死,今朝闻乙死。 知识三分中,二分化为鬼。 逝者不复见,悲哉长已矣。 存者今如何?去我皆万里。 平生知心者,屈指能有几? 通果澧凤州,眇然四君子。 相思俱老大,浮世如流水。 应叹旧交游,凋零日如此。 何当一杯酒,开眼笑相视?...
- 早夏闲兴
[唐] 白居易 簟冷乍逞新气味,扇凉重叙旧恩情。 注释:...
- 惜(木有)李花
[唐] 白居易 树小花鲜妍,香繁条软弱。 高低二三尺,重叠千万萼。 朝艳蔼霏霏,夕凋纷漠漠。 辞枝朱粉细,覆地红绡...
- 商山路有感
[唐] 白居易 忆昨征还日,三人归路同。此生都是梦,前事旋成空。 杓直泉埋玉,虞平烛过风。唯残乐天在,头白向江东。 注释: 作品赏析: 【注释】: 原序:前年夏,予自忠州刺史除书归阙。时刑部李十一侍 郎、户部崔二十员外亦自澧、果二郡守征还,相次 ...
- 张常侍相访
[唐] 白居易 西亭晚寂寞,莺散柳阴繁。 水户帘不卷,风床席自翻。 忽闻车马客,来访蓬蒿门。 况是张常侍,安得不开樽? 注释:...
- 商山路有感
[唐] 白居易 万里路长在,六年身始归。 所经多旧馆,大半主人非。 注释:...
- 病中答招饮者
[唐] 白居易 顾我镜中悲白发,尽君花下醉青春。 不缘眼痛兼身病,可是尊前第二人。 注释:...
- 别杨颖士、卢克柔、殷尧藩
[唐] 白居易 倦鸟暮归林,浮云晴归山。 独有行路子,悠悠不知还。 人生苦营营,终日群动间。 所务虽不同,同归于不闲。 扁舟来楚乡,匹马往秦关。 离忧绕心曲,宛转如循环。 且持一杯酒,聊以开愁颜。 注释:...
- 旧房
[唐] 白居易 远壁秋声虫络丝,入檐新影月低眉。 床帷半故帘旌断,仍是初寒欲夜时。 注释: 作品赏析: 【注释】: 远壁:一作“绕壁”...
- 初除尚书郎,脱刺史绯
[唐] 白居易 亲宾相贺闻何如?服色恩光尽反初。 头白喜抛黄草峡,眼明惊拆紫泥书。 便留朱绂还铃阁,却着青袍侍玉除。 无奈娇痴三岁女,绕腰啼哭觅金鱼。 注释: 作品赏析: 金鱼:一作银鱼。...