网站首页 > 古诗词 > 金陵怀古

金陵怀古

唐 刘禹锡

古诗词:金陵怀古原文翻译+全文注释译文+原著赏析

原文:

[唐] 刘禹锡
潮满冶城渚,日斜征虏亭。蔡洲新草绿,幕府旧烟青。
兴废由人事,山川空地形。后庭花一曲,幽怨不堪听。

注释:


作品赏析:

【注释】:
  宝历二年(826)冬,刘禹锡由和州返回洛阳,途经金陵。从诗中的写景看来,这诗可能写于次年初春。

  “潮满冶城渚,日斜征虏亭。”首联写的是晨景和晚景。诗人为寻访东吴当年冶铸之地──冶城的遗迹来到江边,正逢早潮上涨,水天空阔,满川风涛。冶城这一以冶制吴刀、吴钩著名的古迹究竟在哪儿呢?诗人徘徊寻觅,却四顾茫然。只有那江涛的拍岸声和江边一片荒凉的景象。它仿佛告诉人们:冶城和吴国的雄图霸业一样,早已在时间的长河中消逝得无影无踪了。傍晚时分,征虏亭寂寞地矗立在斜晖之中,伴随着它的不过是投在地上的长长的黑影而已,那东晋王谢贵族之家曾在这里饯行送别的热闹排场,也早已销声匿迹。尽管亭子与夕阳依旧,但人事却已全非。诗在开头两句巧妙地把盛衰对比从景语中道出,使诗歌一落笔就紧扣题意,自然流露出吊古伤今之情。

  “蔡洲新草绿,幕府旧烟青。”颔联两句虽然仍是写景,但此处写的景,则不仅是对历史陈迹的凭吊,而且以雄伟美丽的山川为见证以抒怀,借以形象地表达出诗人对某一历史问题的识见。看哪,时序虽在春寒料峭之中,那江心不沉的战船──蔡洲却已长出一片嫩绿的新草;那向称金陵门户的幕府山正雄视大江,山顶上升起袅袅青烟,光景依然如旧。面对着滔滔江流,诗人想起了东晋军阀苏峻曾一度袭破金陵,企图凭借险阻,建立霸业。不久陶侃、温峤起兵在此伐叛,舟师四万次于蔡洲。一时舳舻相望,旌旗蔽空,激战累日,终于击败苏峻,使晋室转危为安。他还想起幕府山正是由于丞相王导曾在此建立幕府屯兵驻守而得名。但曾几何时,东晋仍然被刘宋所代替,衡阳王刘义季出任南兖州刺史,此山从此又成为刘宋新贵们祖饯之处。山川风物在变幻的历史长河中有没有变异呢?没有,诗人看到的仍是:春草年年绿,旧烟岁岁青。这一联熔古今事与眼前景为一体,“新草绿”、“旧烟青”六字下得醒豁鲜明,情景交融,并为下文的感慨作铺垫。

  “兴废由人事,山川空地形。”颈联承上两联转入议论。诗人以极其精炼的语言揭示了六朝兴亡的秘密,并示警当世。六朝的繁华哪里去了?当时的权贵而今安在?险要的山川形势并没有为他们的长治久安提供保障;国家兴亡,原当取决于人事!在这一联里,诗人思接千里,自铸伟词,提出了社稷之存“在德不在险”的卓越见解。后来王安石《金陵怀古》四首其二:“天兵南下此桥江,敌国当时指顾降。山水雄豪空复在,君王神武自无双。”即由此化出。足见议论之高,识见之卓。

  尾联“《后庭花》一曲,幽怨不堪听”。六朝帝王凭恃天险、纵情享乐而国亡,历史的教训有没有被后世记取呢?诗人以《玉树后庭花》尚在流行暗示当今唐代的统治者依托关中百二山河之险,沉溺在声色享乐之中,正步着六朝的后尘,其后果是不堪设想的。《玉树后庭花》是公认的亡国之音。诗含蓄地把鉴戒亡国之意寄寓于一种音乐现象之中,可谓意味深长。晚唐诗人杜牧的《泊秦淮》:“商女不知亡国恨,隔江犹唱《后庭花》”,便是脱胎于此。

  《贞一斋诗说》说:“咏史诗不必凿凿指事实,看古人名作可见。”刘禹锡这首诗就是这样,首联从题前摇曳而来,尾联从题后迤逦而去。前两联只点出与六朝有关的金陵名胜古迹,以暗示千古兴亡之所由,而不是为了追怀一朝、一帝、一事、一物。至后两联则通过议论和感慨借古讽今,揭示出全诗主旨。这种手法,用在咏史诗、怀古诗中是颇为高明的。

  (吴汝煜)
拼音版对照
[ tang] liu yu xi
chao man ye cheng zhu, ri xie zheng lu ting。 cai zhou xin cao lv, mu fu jiu yan qing。
xing fei you ren shi, shan chuan kong di xing。 hou ting hua yi qu, you yuan bu kan ting。

zhu shi:


zuo pin shang xi:

【 zhu shi】:
   bao li er nian(826) dong, liu yu xi you he zhou fan hui luo yang, tu jing jin ling。 cong shi zhong de xie jing kan lai, zhe shi ke neng xie yu ci nian chu chun。

  “ chao man ye cheng zhu, ri xie zheng lu ting。” shou lian xie de shi chen jing he wan jing。 shi ren wei xun fang dong wu dang nian ye zhu zhi di── ye cheng de yi ji lai dao jiang bian, zheng feng zao chao shang zhang, shui tian kong kuo, man chuan feng tao。 ye cheng zhe yi yi ye zhi wu dao、 wu gou zhu ming de gu ji jiu jing zai na er ne? shi ren pai huai xun mi, que si gu mang ran。 zhi you na jiang tao de pai an sheng he jiang bian yi pian huang liang de jing xiang。 ta fang fo gao su ren men: ye cheng he wu guo de xiong tu ba ye yi yang, zao yi zai shi jian de chang he zhong xiao shi de wu ying wu zong le。 bang wan shi fen, zheng lu ting ji mo di chu li zai xie hui zhi zhong, ban sui zhe ta de bu guo shi tou zai di shang de chang chang de hei ying er yi, na dong jin wang xie gui zu zhi jia zeng zai zhe li jian xing song bie de re nao pai chang, ye zao yi xiao sheng ni ji。 jin guan ting zi yu xi yang yi jiu, dan ren shi que yi quan fei。 shi zai kai tou liang ju qiao miao di ba sheng shuai dui bi cong jing yu zhong dao chu, shi shi ge yi luo bi jiu jin kou ti yi, zi ran liu lu chu diao gu shang jin zhi qing。

  “ cai zhou xin cao lv, mu fu jiu yan qing。” han lian liang ju sui ran reng shi xie jing, dan ci chu xie de jing, ze bu jin shi dui li shi chen ji de ping diao, er qie yi xiong wei mei li de shan chuan wei jian zheng yi shu huai, jie yi xing xiang di biao da chu shi ren dui mou yi li shi wen ti de shi jian。 kan na, shi xu sui zai chun han liao qiao zhi zhong, na jiang xin bu chen de zhan chuan── cai zhou que yi chang chu yi pian nen lv de xin cao; na xiang cheng jin ling men hu de mu fu shan zheng xiong shi da jiang, shan ding shang sheng qi niao niao qing yan, guang jing yi ran ru jiu。 mian dui zhe tao tao jiang liu, shi ren xiang qi le dong jin jun fa su jun zeng yi du xi po jin ling, qi tu ping jie xian zu, jian li ba ye。 bu jiu tao kan、 wen qiao qi bing zai ci fa pan, zhou shi si wan ci yu cai zhou。 yi shi zhu lu xiang wang, jing qi bi kong, ji zhan lei ri, zhong yu ji bai su jun, shi jin shi zhuan wei wei an。 ta hai xiang qi mu fu shan zheng shi you yu cheng xiang wang dao zeng zai ci jian li mu fu tun bing zhu shou er de ming。 dan zeng ji he shi, dong jin reng ran bei liu song suo dai ti, heng yang wang liu yi ji chu ren nan yan zhou ci shi, ci shan cong ci you cheng wei liu song xin gui men zu jian zhi chu。 shan chuan feng wu zai bian huan de li shi chang he zhong you mei you bian yi ne? mei you, shi ren kan dao de reng shi: chun cao nian nian lv, jiu yan sui sui qing。 zhe yi lian rong gu jin shi yu yan qian jing wei yi ti,“ xin cao lv”、“ jiu yan qing” liu zi xia de xing huo xian ming, qing jing jiao rong, bing wei xia wen de gan kai zuo pu dian。

  “ xing fei you ren shi, shan chuan kong di xing。” jing lian cheng shang liang lian zhuan ru yi lun。 shi ren yi ji qi jing lian de yu yan jie shi le liu chao xing wang de mi mi, bing shi jing dang shi。 liu chao de fan hua na li qu le? dang shi de quan gui er jin an zai? xian yao de shan chuan xing shi bing mei you wei ta men de chang zhi jiu an ti gong bao zhang; guo jia xing wang, yuan dang qu jue yu ren shi! zai zhe yi lian li, shi ren si jie qian li, zi zhu wei ci, ti chu le she ji zhi cun“ zai de bu zai xian” de zhuo yue jian jie。 hou lai wang an shi《 jin ling huai gu》 si shou qi er:“ tian bing nan xia ci qiao jiang, di guo dang shi zhi gu jiang。 shan shui xiong hao kong fu zai, jun wang shen wu zi wu shuang。” ji you ci hua chu。 zu jian yi lun zhi gao, shi jian zhi zhuo。

   wei lian“《 hou ting hua》 yi qu, you yuan bu kan ting”。 liu chao di wang ping shi tian xian、 zong qing xiang le er guo wang, li shi de jiao xun you mei you bei hou shi ji qu ne? shi ren yi《 yu shu hou ting hua》 shang zai liu xing an shi dang jin tang dai de tong zhi zhe yi tuo guan zhong bai er shan he zhi xian, chen ni zai sheng se xiang le zhi zhong, zheng bu zhe liu chao de hou chen, qi hou guo shi bu kan she xiang de。《 yu shu hou ting hua》 shi gong ren de wang guo zhi yin。 shi han xu di ba jian jie wang guo zhi yi ji yu yu yi zhong yin le xian xiang zhi zhong, ke wei yi wei shen chang。 wan tang shi ren du mu de《 bo qin huai》:“ shang nv bu zhi wang guo hen, ge jiang you chang《 hou ting hua》”, bian shi tuo tai yu ci。

  《 zhen yi zhai shi shuo》 shuo:“ yong shi shi bu bi zao zao zhi shi shi, kan gu ren ming zuo ke jian。” liu yu xi zhe shou shi jiu shi zhe yang, shou lian cong ti qian yao ye er lai, wei lian cong ti hou yi li er qu。 qian liang lian zhi dian chu yu liu chao you guan de jin ling ming sheng gu ji, yi an shi qian gu xing wang zhi suo you, er bu shi wei le zhui huai yi chao、 yi di、 yi shi、 yi wu。 zhi hou liang lian ze tong guo yi lun he gan kai jie gu feng jin, jie shi chu quan shi zhu zhi。 zhe zhong shou fa, yong zai yong shi shi、 huai gu shi zhong shi po wei gao ming de。

  ( wu ru yu)

欢迎读者提供注释翻译和赏析

金陵怀古(唐 刘禹锡)原文注释翻译及赏析(完)-古诗词译文

查看(刘禹锡)更多诗文

免责声明:「金陵怀古」是唐 刘禹锡创作的一篇诗词,文笔优美俱佳,原文注释和赏析等内容(即本文)皆收集于网络,版权归原作者,只代表作者观点和本站无关,如果您认为本站转载侵犯了您的权益,请联系我们删除。

古诗词推荐

  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 迎得春光先到来, 轻黄浅绿映楼台。 只缘袅娜多情思, 更被春风长挫摧。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 炀帝行宫汴水滨, 数株残柳不胜春。 晚来风起花如雪, 飞入宫墙不见人。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 扬子江头烟景迷, 隋家宫树拂金堤。 嵯峨犹有当时色, 半蘸波中水鸟栖。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 巫山巫峡杨柳多, 朝云暮雨远相和。 因想阳台无限事, 为君回唱竹枝歌。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 塞北梅花羌笛吹, 淮南桂树小山词。 请君莫奏前朝曲, 听唱新翻杨柳枝。 注释: 作品赏析: 【注释】: 刘禹锡的乐府小章《杨柳枝词》,一共有九首,这是其中的第一首,可说是这组诗的序曲,鲜明地表现了他在文学创作上的革新精神。 首句“梅...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 轻盈袅娜占年华, 舞榭妆楼处处遮。 春尽絮飞留不得, 随风好去落人家。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 南陌东城春草时, 相逢何处不依依? 桃红李白皆夸好, 须得垂杨相发挥。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 金谷园中莺乱飞, 铜驼陌上好风吹。 城东桃李须臾尽, 争似垂杨无限时。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 花萼楼前初种时, 美人楼上斗腰肢。 如今抛掷长街里, 露叶如啼欲恨谁? 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 凤阙轻遮翡翠帏, 龙墀遥望□尘生。 御沟春水相辉映, 狂杀长安年少儿。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 城外春风吹酒旗, 行人挥袂日落时。 长安陌上无穷树, 唯有垂杨管别离。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 春江一曲柳千条,二十年前旧板桥。 曾与美人桥上别,恨无消息到今朝。 注释: 作品赏析: 【注释】: 这首《柳枝词》,明代杨慎、胡应麟誉之为神品。它有三妙。 一、故地重游,怀念故人之意欲说还休,尽于言外传之,是此诗的含蓄之妙。首句描...
  • 杨柳枝[唐] 刘禹锡 杨子江头烟景迷,隋家宫树拂金堤。 嵯峨犹有当时色,半蘸波中水鸟栖。 注释:...
  • 竹枝[唐] 刘禹锡 山桃红花满山头, 蜀江春水拍山流。 花红易衰似郎意, 水流无限似侬情。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 竹枝[唐] 刘禹锡 瞿塘嘈嘈十二滩, 此中道路古来难。 长恨人心不如水, 等闲平地起波澜。 注释: 作品赏析: 【注释】: 这是《竹枝词九首》的第七首。诗从瞿塘峡的艰险借景起兴,引出对世态人情的感慨。 瞿塘峡是长江三峡之一,两岸连山,水流急湍,形势最为...
  • 竹枝[唐] 刘禹锡 江上春来新雨晴, □西春水彀纹生。 桥东桥西好杨柳, 人来人去唱歌行。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 竹枝词[唐] 刘禹锡 杨柳青青江水平, 闻郎江上唱歌声。 东边日出西边雨, 道是无晴却有晴。 注释: 作品赏析: 【注释】: 竹枝词是巴渝(今四川省东部重庆市一带)民歌中的一种。唱时,以笛、鼓伴奏,同时起舞。声调宛转动人。刘禹锡任夔州刺史时,依调填词,...
  • 竹枝[唐] 刘禹锡 巫峡苍苍烟雨时, 清猿啼在最高枝。 个里愁人肠自断, 由来不是此声悲。 注释: 作品赏析: 【注释】:...
  • 竹枝[唐] 刘禹锡 山上层层桃李花,云间烟火是人家。 银钏金钗来负水,长刀短笠去烧畲。 注释: 作品赏析: 【注释】: 这首诗是一幅巴东山区人民生活的风俗画。它不是一般的模山范水,不是着力于表现山水的容态精神,而是从中发掘出一种比自然美更为可贵的劳...
  • 竹枝[唐] 刘禹锡 日出三竿春雾消, 江头蜀客驻兰桡。 凭寄狂夫书一纸, 住在成都万里桥。 注释: 作品赏析: 【注释】:...

金陵怀古·古诗词文学经典推荐*名著阅读

论语孟子大学中庸尚书礼记诗经孙子兵法乐府诗集婉约词弟子规爱莲说雁门太守行送元二使安西三字经长恨歌唐诗三百首素问尔雅醒世恒言世说新语文心雕龙千字文左传礼记